Tibetan
ང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ནི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིག་སོགས་ལྔ་ཁོ་ནའོ། ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་དམ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ནི་གཅིག་སྟེ། དཔེ་ཤིང་རྟ་ལ་དཔྱོད་པ་རྣམ་བདུན་རིགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོའོ། ། འདིར་ཡང་ཞིབ་པར་སྨོས་ན། དང་པོ་གཏན་ཚིགས་ལྔའི། ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་སྟེ། དེའང་རྟགས་དགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མས་དབེན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། ། རྟགས་དེའི་ཆོས་ཅན་ནི། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་སྣང་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་བདེན་པའི་གཅིག་མིན་ཏེ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པའི་དུ་མ་ནི་མིན་ཏེ། རྩོམ་བྱེད་བདེན་པའི་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ནི། བདེན་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པ་(༢༧༢ན)དང་ཁས་ཀྱང་བླངས་པས་འགྲུབ་བོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་དངོས་སྨྲའི་ལོག་རྟོག་གི་བྲག་རི་འཇིག་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟོན་པ་སྟེ། དང་པོ་རྟགས་དགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཁྱབ་པ་ནི། དངོས་སྟོབས་སམ་ཡུལ་ངོས་སམ་དཔྱད་ངོའམ་སྐྱེ་བ་ལ་མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་མ་འདས་པས་རྟོགས་སླ་བར་དགོངས་ནས་གཞུང་དུ་རྒྱས་པར་མ་གསུངས། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་བདག་སྐྱེ་མེད་པའི་རྟགས་སྒྲུབ་ནི། གྲངས་ཅན་པས་མྱུ་གུ་ནི་གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་དང༌། གཙོ་བོ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རང་གི་རང་བཞིན་གྲུབ་ཟིན་རྟག་དངོས་ཤིག་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བོན་འགགས་པ་མི་འཐད་པས་ས་བོན་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དང༌། རྒྱུ་ས་བོན་མ་འགགས་པ་དེ་འདོད་ན་འབྲས་བུ་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་དང་མདོག་དབྱིབས་མི་རྙེད་པ་དང༌། རང་ཉིད་ལས་རང་ཉིད་སྐྱེ་ན་བྱ་བྱེད་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པའི་རྟགས་སྒྲུབ་ནི། དངོས་སྨྲ་མཁས་པ་དག་གིས་གྲངས་ཅན་འདོད་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་ནི་ལེགས་ཀྱང༌། ཤེས་རིགས་དོན་མཐུན་རྣམས་རྐྱེན་བཞི་ག་དང༌། དངོས་པོ་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང༌། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་བློས་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་མཐར་སྐྱེ་བས་གཞན་སྐྱེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲའོ། ། འདི་འགོག་པའི་རིགས་པ་མང་ཡང་། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལ་གཞན་མི་སྲིད་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པའི། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མིན་པ་(༢༧༢བ)ཀུན་ལས་འབྲས་བུ་མིན་པ་ཀུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནས་དང་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གཉིས་ཀ་ཡང་སཱ་ལུའི་སྨྱུ་གུ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་གཞན་དུ་གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་རག་མ་ལས་པའི་ད་ལྟ་བ་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མི་བསྐྱེད་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། [གཉིས་པ་]སྐྱེ་བ་ལ་གཞན་མི་སྲིད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དེ་གཉིས་རྫས་གཞན་ཐ་དད་དུ་ཡང་འདོད་མི་རུང་སྟེ། རྫས་གཞན་པའི་ཚུལ་ཡུལ་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ནི་དུས་མཉམ་མིན་པ་ལ་མི་སྲིད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་རིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་འགག་སྐྱེ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་ལྟར་དུས་གཅིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྐྱེད་དམ་མེད་པ་སྐྱེད་བརྟགས་པས་ཀྱང་ཁེགས་སོ། ། གསུམ་པ་གཉིས་སྐྱེ་མེད་པའི་རྟགས་སྒྲུབ་ནི། དེ་གཉིས་ཁེགས་པའི་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པས་འགོག་བྱེད་རྒྱས་པར་མ་གསུངས་སོ། ། བཞི་པ་རྒྱུ་མེད་དགག་པ་ནི། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའམ་གཏན་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་ཞིང༌། ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་དུ་སྣང་མི་རུང་དུ་འགྱུར་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་གསལ་བར་སྣང་བའི་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་ནས་ལུས་སེམས་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དེར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཁྲུལ་པ་ནི་འབྱུང་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པས་གྲུབ་པར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལས་འཕྲོས་པ་འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གང་སྐྱེ་ཞེ་ན། རང་རྒྱུད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་(༢༧༣ན)མ་ཁས་ལེན་པར་གྲགས་མོད་ཀྱང༌། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་ན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་ཟིན་པས་རྒྱུས་ཅི་བྱ་ཞིང༌། གཏན་མེད་ན་རི་རྭ་ལྟར་རྒྱུས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ལ། གཉིས་ཡིན་མི་འཐད་པས་གཏན་ཚིག་དེ་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། ། བཞི་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་འཁྲུལ་ངོར་ནི་ས་བོན་གཅིག་ལས་མྱུ་གུ་གཅིག་ཅེས་སོགས་མི་འགལ་ཡང༌། རིགས་ངོར་ནི་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་སོགས་མུ་བཞི་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། རིགས་ངོར་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ལ། དེས་དུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་ཁེགས་པས་སོ། ། ལྔ་པ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་རྟགས་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ།། འདི་ལའང་། རྟག་པའི་མཐའ་སེལ་ཚུལ་དང༌། ཆད་པའི་མཐའ་སེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཐལ་འགྱུར་བས་ནི་གཞན་ལ་གྲགས་སུ་འདོད་ཅིང༌། རང་རྒྱུད་པས་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་དོ། ། མདོར་ན། ལུགས་འདིར་བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། ། བདག་གིས་བུ་འདི་སྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིང༌། ། ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་དེས་ན། །(༢༧༣བ) གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། ། ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་གང་ཟག་བདག་མེད་སྒྲུབ་པ་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ནི། འཇུག་པ་ལས། ཤིང་རྟ་རང་ཡན་ལག་ལས་གཞན་འདོད་མིན། ། གཞན་མིན་མ་ཡིན་དེ་ལྡན་ཡང་མ་ཡིན། ། ཡན་ལག་ལ་མེད་ཡན་ལག་དག་དེར་མེད། ། འདུས་ཙམ་མ་ཡིན་དབྱིབས་མིན་ཇི་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་གཟེར་བུ་སོགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་
Chinese
鉴于我们是共相者，在此，证得法无我的因由，唯有观察自性一多相离等五种正理。 \t\t\t证得人无我的究竟决定因由，则为一种：通过七相分析马车等比喻，证得人无我，是为理之国王。 \t\t\t在此，若再详细阐述，首先是五种正理中的： \t\t\t观察自性一多相离，此正理阐明解脱之门——空性。 \t\t\t其立论（论式）是：一切法，犹如萌芽，是其宗体，非真实有，因其远离真实的一与多故。譬如镜中之影像。 \t\t\t该论式的宗体，唯是未经观察、未经审视的显现而已。对此，所成立的边法（宗法）并非真实的一，因为其具有部分故。亦非真实的多数，因为没有真实的一作为其造作者故。 \t\t\t其遍（周遍）是：若为真实有，则必然或为一或为多，因为此二者是互相排斥、相违（272a）的，并且也已被承认，故能成立。 \t\t\t第二种正理是：观察因，此正理犹如金刚屑，能摧毁实事论者的邪见之山，阐明解脱之门——无相。 \t\t\t首先，其立论（论式）是：萌芽是其宗体，无真实的生，因为不自生、不他生、不共生、不无因生故。譬如影像。 \t\t\t其次，成立方式的遍（周遍）是：由于观待于事物本性、或对境、或观察之相、或生起，不外乎四边中的任何一边，故易于理解，论典中未广说。 \t\t\t在四种边法（宗法）成立中，第一，成立无自生之论式：数论派认为萌芽唯是自性（Primal Matter）的变现，而自性是其本性，故认为是从其自身已成就、常恒的自性中生起。若如此，则萌芽生起之力用使种子灭尽不合理，会导致种子无尽地生起。若主张作为因的种子不灭尽，则无法找到果（萌芽）的生起及其颜色、形状。若自生自，则一切所作与能作将归为一等。 \t\t\t第二，成立无他生之论式...
English
As practitioners of common understanding, here, the reasons for establishing the non-self of phenomena are exclusively the five types of reasoning, such as the reasoning of being free from singularity and plurality when examining the nature. \t\t\tThe definitive reasoning for establishing the non-self of persons in the ultimate sense is one: through the seven-fold analysis of the chariot, like the example, establishing the non-self of persons by reasoning, which is the king of reasons. \t\t\tHere, elaborating further, first, among the five types of reasoning: \t\t\tThe reasoning of examining the nature, free from singularity and plurality, demonstrates the door to liberation — emptiness. \t\t\tIts proof (or thesis statement) is: All phenomena, such as sprouts, are the subject; they are not truly existent, because they are devoid of true singularity and plurality. For example, like reflections in a mirror. \t\t\tThe subject of that proof is merely an appearance that has not been examined or investigated. In this regard, the established property is not truly singular, because it has parts. It is not truly plural, because there is no truly singular composing agent. \t\t\tIts pervasion is: If truly existent, it must necessarily be either singular or plural, because these two are mutually exclusive and contradictory (272a) and are also accepted, thus it is established. \t\t\tThe second reasoning is: examining the cause. This reasoning, like the Diamond Particles argument that shatters the mountain of wrong views of substantialists, demonstrates the door to liberation — signlessness. \t\t\tFirst, its proof (or thesis statement) is: Sprouts are the subject; they have no true arising, because they do not arise from self, other, both, or neither. For example, like reflections. \t\t\tSecond, the pervasion of the method of establishment is: It is not extensively explained in the treatise, as it is easily understood that arising does not go beyond any of the four extremes, whether by way of inherent nature, objective aspect, or analytical aspect. \t\t\tAmong the four ways of establishing the property of the subject, first, the establishment of the proof of no arising from self: The Samkhyas assert that sprouts are merely transformations of the Primal Matter, and Primal Matter is its nature, thus they are believed to arise from an already established, eternal entity of their own nature. If that were the case, it would be unreasonable for the seed to cease by the force of the sprout's arising, leading to an endless arising of the seed. And if one asserts that the causal seed does not cease, then the arising of the fruit (sprout) and its color and form would not be found. If self arises from self, then all actions and agents would become one, and so forth. \t\t\tSecond, the establishment of the proof of no arising from other...
Chinese
然而，某些实事论者认为数论派所主张的自生是错误的，但那些符合理智的（事物）皆由四缘（因缘、等无间缘、所缘缘、增上缘）而生，且大多数事物由因缘和增上缘而生。再者，因与果二者并非仅是心识的假立，而是从其自身客体上成立的，经过考察研究后，（他们）主张他生是由量（认识的正确性）所证实的。 阻碍此（观点）的理由虽多，但可归纳为二：一是“他生不可能”，二是“生起时无其他”。 第一（他生不可能）是：若非因的一切（事物）皆能产生非果的一切（事物），则大麦与水稻的种子二者，也同样由于从水稻的幼苗中以其自性而成立的他法是相似的。 （此有）遍及性，如果这样是他法成立的话，那么（它们）将如同互不依赖的当下左右角一般。即便如此，如果因果（二者）能互相生成，则水稻种子的近取因（直接原因）不可能不产生大麦幼苗，因此（这种说法）没有意义。 [第二]“生起时无其他”是：如果主张幼苗是从种子中生起的，那么这二者也不应被认为是异体他物，因为异体他物的相状，从客体自身上成立，不可能存在于不同时（生起）的事物中，且因果同时（生起）已被理智所否定。因为因果的生灭如同天平的两端高低一般，不可能同时。此外，通过考察因果同时（生起）时，是生起已存在之果，还是生起不存在之果，也被否定了。 第三，“无二生”的证明是：由于这二者（指他生不可能和生起时无其他）被否定，顺理成章地也被否定，因此没有详细说明其阻碍（的理由）。 第四，“无因否定”是：如果事物是无因生起的，那么一切事物将恒常生起或永不生起，等等，有诸多过于（极端的）过失，（事物）将如同虚空中的莲花一般不可能显现，这与因果分明显现的所见相违。再者，（他们）主张没有前后（世）的生起，并认为身心是（四大）缘起的自性，这种错误的宗派观点，是由于执取（四大）缘起的现量（直接经验）有误而成立的，对此有广泛的论述。 第三，由否定他生所引申的，对果的考察，即“有无生起否定”，是宣说解脱门中无愿（无欲）的。有人说，果在因时就已...
English
However, while the way that some realists refute the self-arising asserted by the Samkhya school is good, all those things that are consistent with reason arise from the four conditions (causal condition, immediately preceding condition, object condition, dominant condition), and most phenomena arise from causal and dominant conditions. Moreover, both cause and effect are not merely imputed by the mind, but are established from their own objective side. After investigation and analysis, they assert that other-arising is established by valid cognition. Although there are many reasons to refute this (view), they can be summarized into two: 'the impossibility of arising from others' and 'the impossibility of other (causes/conditions) at the time of arising'. The first (impossibility of arising from others) is: if all non-causes could produce all non-effects, then barley and rice seeds would both be similar in being other entities established by their own nature from a rice sprout. (This has) pervasion. If they were established as such distinct entities, they would be like the right and left horns that are not mutually dependent at present. Even if this were the case, if cause and effect could mutually generate, then it would be meaningless that the proximate cause of a rice seed does not produce a barley sprout. [Second] 'The impossibility of other (causes/conditions) at the time of arising' is: if it is asserted that a sprout arises from a seed, then these two should not be considered as distinct substances, because the characteristic of distinct substances, established from the objective side, cannot exist in things that are not simultaneous. And the simultaneity of cause and effect is refuted by reason. This is because the arising and ceasing of cause and effect, like the high and low ends of a scale, cannot be simultaneous. Furthermore, it is also refuted by investigating whether, if cause and effect were simultaneous, the effect that already exists is produced, or the effect that does not exist is produced. Third, the proof of 'no dual arising' is: since these two (impossibility of arising from others and impossibility of other at the time of arising) are implicitly refuted, their extensive refutation was not expounded. Fourth, the 'refutation of causelessness' is: if phenomena were to arise causelessly, then all things would either arise all the time or never arise at all, and so on, leading to excessively many absurdities. (Phenomena) would become impossible to appear, like a lotus in the sky, which contradicts the direct perception of clearly manifest cause and effect. Furthermore, the mistaken philosophical view that asserts there is no past or future existence and that body and mind are of the nature of arising (dependent origination) is extensively explained as being established by the mistaken direct perception that apprehends arising. Third, an extension from the refutation of other-arising, the investigation of the effect, which is the 'refutation of existing or non-existing arising,' is the exposition of the door to liberation without aspiration. Some say that the effect already existed at the time of the cause...