Tibetan
ས་པས་འབྲས་གནས་གཟུགས་སུ་འགྲོ། ། བར་དོ་སྐྱེས་ནས་འདའ་དང་གོང་དུ་འཕོ། ། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་མཐོང་ཞི་ལུས་མངོན་བྱེད། ། ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ་དེས་འདོད་ཉོན་དགུ་པ་ནམ་སྤངས་པའི་ཚེ་དེའི་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལ་བཞི། གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ། མཐོང་ཆོས་ལ་ཞི། ལུས་མངོན་བྱེད་དོ། ། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བར་དོར་འདའ་བ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། གོང་དུ་འཕོ་བའོ། ། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་ནས། ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཁམས་བཅུ་དྲུག་གང་ཡང་རུང་བའི་རྟེན་གྱི་བར་དོ་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལའང་གསུམ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་བཅས་པ། འདུ་བྱེད་མེད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་ཁམས་བཅུ་དྲུག་གང་རུང་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྟེན་དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ལམ་ལ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་ཏེ་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གསུམ་པ་ནི། དེར་སྐྱེས་ནས་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཙམ་ལས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། (༢༤༣བ)གསུམ་པ་གོང་དུ་འཕོ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། འོག་མིན་དུ་འཕོ་བ་དང༌། སྲིད་རྩེར་འཕོ་བའོ། ། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཕར་བ། ཕྱེད་འཕར། ཀུན་འཕོའོ། ། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས། དེ་ལས་འོག་མིན་གྱི་རྟེན་དུ་འཕར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཚངས་རིས། དེ་ལས་གཙང་གནས་བཞི་གང་རུང༌། དེ་ལས་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཁམས་བཅུ་དྲུག་གི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ཤིང་ཤི་འཕོས་ནས། མཐར་འོག་མིན་གྱི་རྟེན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་པ་སྲིད་རྩེར་འཕོ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས། དེ་ལས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་རྟེན་དུ་འཕོས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས། མཐར་སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། འདི་ལའང༌། གཟུགས་མེད་གང་དུ་ཤི་བ་དེ་ནའོ། །ཞེས་པ
Chinese
因地果位入色界， 中有、生有皆超越，以及向上迁转； 无色界近行、见法涅槃、身证。 不还者，于何时舍离欲界九品烦恼，即成就彼果位。 此有四种：色界近行、无色界近行、现法涅槃、身证。 第一种（色界近行）有三种：中有般涅槃、速般涅槃、上行。 第一种（中有般涅槃）是指，以不还果位为基础，除了大梵天之外，于十六色界天中任何一处的中有阶段，入般涅槃者。 第二种（速般涅槃）亦有三种：速般涅槃、有行般涅槃、无行般涅槃。 第一种（速般涅槃）是指，除了大梵天之外，于十六色界天中任何一处受生之后，即刻入般涅槃者。 第二种（有行般涅槃）是指，于彼等处受生后，通过勤奋修行而入般涅槃者。 第三种（无行般涅槃）是指，于彼处受生并入道后，未经勤奋修行即入般涅槃者。 （243b页）第三种（上行）有二：迁转至色究竟天、迁转至有顶。 第一种（迁转至色究竟天）有三：超越、半超、遍超。 第一种（超越）是指，彼不还果位者，于来世生于梵众天，并从该处直接迁转至色究竟天而入般涅槃者。 第二种（半超）是指，彼不还果位者，于来世生于梵众天，从此生于四净居天中任何一处，再从此生于色究竟天而入般涅槃者。 第三种（遍超）是指，彼不还果位者，于来世除了大梵天之外，次第地生于十六色界天所有处，经历生死流转，最终于色究竟天而入般涅槃者。 第二种（迁转至有顶）是指，彼不还果位者，于来世生于梵众天，从此迁转至有顶（非想非非想处天）而入般涅槃者。 第二种（无色界近行）是指，彼不还果位者，于来世生于无色界前三处中任何一处，最终于有顶（非想非非想处天）而入般涅槃者。 对此，亦有“于无色界何处灭尽，即于彼处（入般涅槃）”之说。
English
The fruition-abode, from its basis, enters the Form Realm; Passing away in the intermediate state, or after birth, or ascending upwards; Close-approach to the Formless, seeing peace in this life, and body-actualization. When a non-returner has abandoned the nine grades of defilements of the desire realm, they attain that fruition-abode. There are four types: one who attains close-approach in the Form Realm, one who attains close-approach in the Formless Realm, one who attains peace in this very life, and one who actualizes the body. The first type (close-approach in the Form Realm) has three: passing away in the intermediate state, passing away after birth, and ascending upwards. The first (passing away in the intermediate state) refers to the type of non-returner who, having attained the fruition of a non-returner, passes into Nirvāṇa in the intermediate state of any of the sixteen Form Realm heavens, excluding the Great Brahmā heaven. The second type (passing away after birth) also has three: passing away swiftly, passing away with effort, and passing away without effort. First (passing away swiftly) refers to the type of non-returner who, having been born in any of the sixteen Form Realm heavens, excluding the Great Brahmā heaven, passes into Nirvāṇa simply upon being born. Second (passing away with effort) refers to the type who, having been born in those abodes, passes into Nirvāṇa with diligent effort on the path. Third (passing away without effort) refers to the type who, having been born there and merely entered the path, passes into Nirvāṇa without diligent effort. (243b) The third type (ascending upwards) has two: transference to Akaniṣṭha (Highest of Form Heavens) and transference to the Peak of Existence (Bhāvāgra). The first (transference to Akaniṣṭha) has three: ascending by leaping, ascending by half-leaping, and ascending by complete transference. First (ascending by leaping) refers to the type of non-returner who, in a future birth, is born in the Brahmā realm, and from there leaps directly to Akaniṣṭha and passes into Nirvāṇa. Second (ascending by half-leaping) refers to such a non-returner who, in a future birth, is born in the Brahmā realm, then from there in any of the four Pure Abodes, and then from there in Akaniṣṭha, and passes into Nirvāṇa. Third (ascending by complete transference) refers to such a non-returner who, in a future birth, is born sequentially in all sixteen Form Realm heavens excluding the Great Brahmā heaven, experiences death and rebirth, and finally passes into Nirvāṇa in Akaniṣṭha. The second (transference to the Peak of Existence) refers to such a non-returner who, in a future birth, is born in the Brahmā realm, and from there transfers to the abode of the Peak of Existence (Neither perception nor non-perception) and passes into Nirvāṇa. The second type (close-approach to the Formless Realm) refers to such a non-returner who, in a future birth, is born in any of the first three Formless Realm abodes, and finally passes into Nirvāṇa in the abode of the Peak of Existence. Regarding this, it is also said: 'Wherever one passes away in the Formless Realm, it is there (that Nirvāṇa is attained).'
Tibetan
ས་བར་དོར་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་མི་འབྱུང་ཡང་སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་གསུམ་དང་འཕར་གསུམ་སོགས་སྔར་བཞིན་འབྱུང་ངོ༌། ། གསུམ་པ་མཐོང་ཆོས་ལ་ཞི་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཐོབ་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། བཞི་པ་ལུས་མངོན་བྱེད་ནི། འགོག་སྙོམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ནོ། ། པ༤ བཞི་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕ༡ དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང༌། ཕ༢ དགྲ་བཅོམ་འབྲས་གནས་སོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། སྲིད་ཉོན་དགུ་པ་སྤང་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས། ། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་དེ་སྲིད་ཉོན་དགུ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་(༢༤༤ན)དུ་ཞུགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཕ༢ གཉིས་པ་[དགྲ་བཅོམ་འབྲས་གནས་]ནི། དེ་སྤངས་ཁམས་གསུམ་འཆིངས་གྲོལ་འབྲས་གནས་ལ། ། གཉིས་ཀ་ཤེས་རབ་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། ། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་རྒྱན་ཅན་རྒྱན་མེད་དང༌། ། ཉེར་ལེན་ཕུང་པོའི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་དབྱེ། ། སྲིད་ཉོན་དགུ་པ་དེ་ནམ་སྤངས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་འབྲས་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ། སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་ཀྱི། སྔ་མ་ནི། ཉོན་སྒྲིབ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཕྱི་མ་ནི། ཉོན་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་ན། རང་སའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་སོགས་དང་ལྡན་པ་རྒྱན་ཅན་དང༌། མི་ལྡན་པ་རྒྱན་མེད་གཉིས་དང༌། རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པས་ལྷག་མེད་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་དབྱེའོ། ། ན༢ གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་དང་ཅིག་ཅར་བ་འཕྲོས་དོན་དུ་སྨོས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་གང་ཟག་ཡ་བརྒྱད་དེ། ། ཐོག་མཐར་ཅིག་ཆར་བར་གཉིས་ཐོད་རྒལ་ཡོད། ། དེ་ལྟར་སྤྱིར་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་དང༌བྱེ་བྲག་ནང་གསེས་སུ་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་རེར་དབྱེ་བས། གང་ཟག་ཡ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་ཅིག་ཆར་བ་དང༌། བར་པ་གཉིས་ལ་ཐོད་རྒལ་བའི་བཞག་མཚམས་ཡོད་ཅིང༌། སྤང་བྱ་ཅིག་ཅར་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བ་ལ་མེད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་མ
Chinese
在（色界）中间（有）死（而）生（者）一类不生，但生后即死的三种、跃升的三种等（非有学）如前（世）般出现。 \t\t\t第三，“见法即寂”者，是指已得不还果位的补特伽罗，在（此）依止身（上）般涅槃的一类。 \t\t\t第四，“身证（涅槃）”者，是指现证灭尽定后般涅槃的一类。 \t\t\t丙四、第四，“阿罗汉”有二：一、入阿罗汉道，二、住阿罗汉果。 \t\t\t丁一、第一（入阿罗汉道）者： \t\t\t为断九品有漏烦恼故，入阿罗汉（道）。 \t\t\t不还果位者，为断九品有漏烦恼（244a）而入（道），此即称为“入阿罗汉道”。 \t\t\t丁二、第二[住阿罗汉果]者： \t\t\t断彼（九品有漏烦恼），解脱三界系缚，住于（阿罗汉）果。 \t\t\t二者皆从智慧份解脱， \t\t\t神通明知有具无具（二）， \t\t\t取蕴有余无余（二）差别。 \t\t\t若断彼九品有漏烦恼，则从三界诸结缚中解脱，而入阿罗汉果位。 \t\t\t（对此）可分三种。从断除（障碍）的角度来看，有“二俱解脱”和“慧解脱”二者。 \t\t\t前者（二俱解脱）是指从烦恼障和定障二者中解脱。 \t\t\t后者（慧解脱）是指仅仅从烦恼障中解脱。 \t\t\t从功德的角度来看，有具足自地有漏神通、明知等（功德）的“有相好者”和不具足的“无相好者”二者。 \t\t\t从解脱的角度来看，有“有余依阿罗汉”（具足痛苦之取蕴剩余）和“无余依阿罗汉”（其痛苦之取蕴已穷尽并究竟）之分。 \t\t\t戊二、第二“捷道”和“顿悟”作为衍伸义而述说： \t\t\t补特伽罗八辈四双， \t\t\t首尾顿悟中二捷径。 \t\t\t如此，总而言之，四种果位（圣者），分为四双补特伽罗，以及各包含的入道和住果二者，故称为“八补特伽罗”。 \t\t\t它们的首尾二者（预流果和阿罗汉果）有“顿悟”之安立，中间二者（一来果和不还果）有“捷道”之安立。 “顿悟”所断（烦恼），在声闻和共（大乘）中没有，但在大乘不共法中（有）...
English
Although the type that passes away in the intermediate state (of the form realm) does not arise, the three types that pass away after rebirth, the three types that leap up, etc., arise as before (in the realm of non-learners). \t\t\tThird, 'pacified in this very life' refers to the type that attains parinirvana in that very basis (body) upon having obtained the fruition of a non-returner. \t\t\tFourth, 'one who realizes the body' refers to the type that attains parinirvana after having realized the cessation absorption. \t\t\tP4. Fourth, regarding Arhats, there are two: 1. Those who have entered the Arhat path, and 2. Those who dwell in the fruition of Arhatship. \t\t\tP1. First (those who have entered the Arhat path): \t\t\tBecause of abandoning the nine defilements of existence, one enters Arhatship. \t\t\tThat non-returner who has entered (the path) for the purpose of abandoning the nine defilements of existence (244a) is called 'one who has entered the Arhat path'. \t\t\tP2. Second [those who dwell in the fruition of Arhatship]: \t\t\tHaving abandoned those (nine defilements of existence), being liberated from the bonds of the three realms, one dwells in the fruition (of Arhatship). \t\t\tBoth are liberated from the aspect of wisdom; \t\t\t(Differentiated into) those with miraculous powers and higher knowledge (adorned) and those without (unadorned), \t\t\tAnd those with remaining aggregates of clinging and those without. \t\t\tWhen those nine defilements of existence are abandoned, one is liberated from the fetters and bonds of the three realms, and thus enters the fruition of Arhatship. \t\t\tThese can be divided into three types. From the perspective of abandonment (of obscurations), there are 'liberated in both ways' and 'liberated by wisdom.' \t\t\tThe former (liberated in both ways) refers to liberation from both defilement obscurations and obscurations of meditative absorption. \t\t\tThe latter (liberated by wisdom) refers to liberation solely from defilement obscurations. \t\t\tFrom the perspective of qualities, there are 'adorned' (rgyan can), who possess mundane miraculous powers and higher knowledge of their own realm, etc., and 'unadorned' (rgyan med), who do not. \t\t\tFrom the perspective of liberation, there is a distinction between 'Arhat with remainder' (who still has remaining aggregates of clinging, which are causes of suffering) and 'Arhat without remainder' (whose aggregates of clinging, which are causes of suffering, have been exhausted and perfected). \t\t\tN2. Second, 'swift path' and 'sudden realization' are mentioned as supplementary points: \t\t\tThe eight individuals are four pairs of noble beings; \t\t\tThe first and last (pairs) have sudden realization, the middle two have a swift path. \t\t\tThus, in general, the four fruitions (of noble beings) are divided into four pairs of noble individuals, and specifically into two (types) for each, namely those who have entered the path and those who dwell in the fruition, thus they are known as the 'eight individuals'. \t\t\tThe first and last two (pairs) among them have the designation of 'sudden realization', and the middle two have the designation of 'swift path'. The simultaneous abandonment (of defilements) is not found in the Sravakas and common (Mahayana), but in the uncommon Mahayana Dharma...