Tibetan
་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་དང༌། ཟབ་པ་དང༌། བརྡ་དང༌། དོན་(༢༣༡བ)དམ་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། རྒྱན་མེད་པ་དང༌། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྷག་མ་མེད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་ལས་འདིར་མདོ་ཙམ་བཤད་ན། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འགོག་པ་དང༌། ལམ་ཟག་མེད་ཀྱིས་འགོག་པ་དང༌། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་ཞིང་འགགས་པ་སྟེ། དེའང་གཞི་གང་དུ་འགོག་པ་དང༌། ཐབས་གང་གིས་འགོག་པ་དང༌། དགག་བྱ་གང་འགོག་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མདོར་ན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་ལམ་བསྒོམས་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་འགག་པ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཟག་བཅས་དེ་དག་གི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་དགག་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ལས་འགོག་པ་དེ་གཞན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བས་སོ།། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མཚན་ཉིད་མི་མཚུངས་ཤིང་མཚུངས་ན་འགོག་པའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། སྐྱོན་དེ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བས་སོ། ། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལྟར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །(༢༣༢ན) བརྡས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་སྨད་ཅིང་མགོ་མནན་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་ལའང་འགོག་པར་འདོགས་པ་འགོག་པ་དེའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་དགོངས་ནས། མ་ལུས་པར་འགགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་གམ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པའོ། ། དོན་དམ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་སྟེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་མཐོང་སྤང་ཐམས་ཅད་འགགས་པའམ། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་དྲུག་འགགས་པའམ
Chinese
何谓？应知，止灭之真谛，亦可由十二种方式阐明，如：特征、甚深、表征、胜义、不圆满、圆满、无庄严、有庄严、有余、无余、殊胜、以及其类别。如是广说，此处仅略述一二。 那么，以其特征如何阐明呢？止灭是指法性如是性上的止灭，无漏道所致的止灭，以及应断之烦恼不再生起并已止灭。这也包含了在何种基础上止灭，以何种方法止灭，以及止灭何种所断。 简而言之，通过修持道，使法界本性清净，从而止灭偶发之垢染，这就是止灭的特征。 那么，以甚深如何阐明呢？不应说此止灭异于彼有漏行之非毁灭性遮除所成之实体，若异，则法事与法性将不相涉。 亦不应说不异，因其特征不相似，若相似，则止灭亦将成为遍烦恼。 亦不应说二者皆是，因其二者皆会产生过失。 亦不应说二者皆非，因为它是各自应证悟的，并非全然不存在。 何故不应如此？因为止灭的真谛是远离四边戏论的究竟界。(232b) 那么，以表征如何阐明呢？指通过世间道，削弱并压伏应断烦恼的种子所形成的止灭。即便如此，将其称为止灭，是考虑到它属于彼圆满止灭的类别之一。由此，宣说了以其一部分或支分而入涅槃。 那么，以胜义如何阐明呢？指通过出世间圣者的智慧，彻底摧毁应断烦恼的种子，以永不再生起的方式所形成的止灭。 那么，以不圆满如何阐明呢？指由入流果所摄的一切见断烦恼已止灭，或由一来果所摄的欲界六种修断烦恼已止灭，或...
English
What is it? The truth of cessation should also be understood as taught through characteristics, profundity, convention, ultimate truth (231b), incompleteness, completeness, unadorned, adorned, with remainder, without remainder, superior, and its various aspects. As such, it is extensively explained through twelve doors, but here it will be briefly explained. Then, how is it explained by characteristics? Cessation refers to cessation on the suchness of the dharma-nature, cessation by the undefiled path, and the non-arising and cessation of afflictions to be abandoned. This includes the basis in which cessation occurs, the means by which cessation occurs, and what is to be ceased. In short, the characteristic of cessation is the cessation of adventitious defilements by meditating on the path, based on the dharma-sphere that is primordially pure by nature. Then, how is it explained by profundity? It should not be said that this cessation is separate from the entity that is a non-affirming negation of the destruction of those defiled compounded phenomena. If it were separate, the phenomenon and its nature would become unrelated. Nor should it be said that it is not separate, for their characteristics are not alike. If they were alike, cessation would also become thoroughly defiled. Nor should it be said that it is both, for the faults would apply to both. Nor should it be said that it is neither, for it is to be individually realized, and thus not utterly non-existent. Why should it not be done thus? Because the truth of cessation is the realm free from all elaborations of the four extremes. (232b) Then, how is it explained by convention? It is the cessation that arises when the seeds of what is to be abandoned are diminished and suppressed by the worldly path. Even this much is referred to as cessation, understanding that it belongs to an aspect of that complete cessation. Thus, it is taught as attaining nirvana by its part or aspect. Then, how is it explained by ultimate truth? It is the cessation that arises when the seeds of what is to be abandoned are completely destroyed by the supramundane wisdom of the noble ones, in a manner of not arising again. Then, how is it explained by incompleteness? It is the cessation of all defilements to be abandoned by seeing, as included in the result of a stream-enterer; or the cessation of the six defilements to be abandoned by meditation in the desire realm, as included in the result of a once-returner; or...
Tibetan
། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཐམས་ཅད་འགགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་འཕགས་པ་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། རྒྱན་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྒྱན་མེད་པའོ། ། རྒྱན་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་རིག་པ་དང་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་ཟག་ཟད་ཤེས་པའི་རིག་པ་གསུམ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཀྱང་། ཚེ་མ་འཕོས་པས་སྔར་གྱི་རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོ་འདོད་གཟུགས་ན་ལྔ་དང་གཟུགས་མེད་ན་བཞིའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ལྷག་མ་མེད་པས་ཇི་(༢༣༢བ)ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཚེ་འཕོས་པས་རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་པ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང༌། ངེས་པར་སྤངས་པ་དང༌། བྱང་བར་གྱུར་པ་དང༌། ཟད་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཞི་བ་དང༌། ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ན༤ བཞི་པ་བསྟེན་བྱ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི། གང་ལ་ཞུགས་ནས་གོ་འཕང་བགྲོད་བྱེད་ལམ། ། ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལྔ་ཡིས་བསྡུས། ། གང་ལ་བརྟན་པའམ་ཞུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དེ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ནས་དབྱེ་བསྡུ་མང་དུ་བཤད་ཀྱང༌། ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལྔ་ཡིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས
Chinese
不还果所摄的欲界一切修所断已断尽，圣者有学位的灭諦即是。 那么，何谓圆满？即是阿罗汉果所摄的圣者无学位的所断无余灭尽之灭諦。 那么，何谓无庄严？即是仅以智慧从烦恼障中解脱的阿罗汉的灭諦，即无神通等庄严。 那么，何谓具庄严？即是从烦恼障和等至障二者中解脱，具足死生智、前际智、后际智、漏尽智三明，以及六神通等八功德的阿罗汉的灭諦。 那么，何谓有余？即是虽然断尽一切烦恼，但因寿命未尽，尚存欲界色界五蕴、无色界四蕴之余报的灭諦。 那么，何谓无余？即是烦恼断尽，且寿命已尽，无有余报五蕴的灭諦。 那么，何谓特别超胜？即是诸佛菩萨依止智慧与悲心，不住于有寂二边的涅槃所摄之灭諦，因其能作为一切有情究竟利益和暂时安乐的近因。 那么，何谓异名？即是具有无余永断、决定永断、清净、穷尽、离欲、灭、寂静、隐没等多种异名的。 四、所依道谛： 趣入其中便能抵达境地的道， 摄于资粮道、加行道、见道、修道、无学道五道。 无论是依止于此，还是趣入此道，成就涅槃境地的方便，即是道的自性。对此，大小乘佛教虽有诸多分类阐释，但皆可摄于资粮道、加行道、见道、修道、无学道这五道之中。
English
The cessation that encompasses all meditated abandonments of the desire realm, achieved by the Anāgāmin (Non-Returner) fruit, also refers to the cessation of the Noble Ones who are still in training. What, then, is completeness? It is the cessation that encompasses the complete eradication of all abandonments for the Noble Ones who are beyond training (Arhats), achieved by the Arhat fruit. What, then, is unadorned? It is the cessation of those Arhats who are liberated from defilement obscurations merely by wisdom, meaning they lack adornments such as supernormal cognitive powers. What, then, is adorned? It is the cessation of those Arhats who are liberated from both defilement obscurations and meditative absorption obscurations, possessing the three knowledges: knowledge of death and rebirth, knowledge of former and latter extremes, and knowledge of the exhaustion of defilements, along with the eight qualities including the six supernormal cognitive powers. What, then, is with remainder? It is the cessation where, although all defilements are abandoned, the life-span has not yet transferred, and there remain the five aggregates of the desire and form realms, or the four aggregates of the formless realm, as a remainder of previous karma. What, then, is without remainder? It is the cessation where all defilements are abandoned, and the life-span has transferred, thus there are no remaining aggregates of karmic retribution. What, then, is especially sublime? It is the cessation that encompasses the Nirvāṇa of Buddhas and Bodhisattvas, who, relying on wisdom and compassion, do not abide in either extreme of existence (Saṃsāra) or quiescence (Nirvāṇa), because it serves as the proximate cause for the ultimate benefit and temporary happiness of all sentient beings. What, then, are the synonyms? It is that which possesses various synonyms such as 'complete abandonment', 'definite abandonment', 'purification', 'exhaustion', 'detachment', 'cessation', 'perfect quiescence', and 'disappearance'. Four: The Truth of the Path to be Relied Upon: The path, by which one enters and attains the supreme state, Is encompassed by the Path of Accumulation, Preparation, Seeing, Meditation, and No More Learning. That method which, by relying upon it or entering it, accomplishes the state of Nirvāṇa, is the essence of the path. Although there are many classifications and explanations from the Great and Lesser Vehicles, all are encompassed by the five paths: the Path of Accumulation, the Path of Preparation, the Path of Seeing, the Path of Meditation, and the Path of No More Learning.