Tibetan
ར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། ། གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ། ། ཞེས་དང༌། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི། ། གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ། ། གང་གིས་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐོང་བ་དེས། ། ཆོས་མཐོང་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང༌། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ཏ༨ བརྒྱད་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ཐ༡ བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཐ༢ ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཐ༣ རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀུན་བདག་མེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཙམ། ། འཁོར་བ་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་མི་རྟག་པ་ནི། དངོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེའང་སྐྱེས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇིག་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བར་དུ་གནས་པའི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་དང་འཇིག་བཞིན་པ་མུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། ། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དུ་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པའི་རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྟོང་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ལའང་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མ་ལས་འབྲས་བུའང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ནམ་ཡང་མེད་པས་ན་སྟོང་པ་ཡིན་པ་(༢༢༡བ)དང༌། བདག་མེད་པ་ནི། ཆོས་འདི་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་སྣང་བའོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་[ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་]ནི། བདེན་མེད་རྣམ་རིག་ནང་གི་དེ་ཉིད་དང༌། ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ནང་ཤེས་པ་དང་ཕྱི་དངོས་པོའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་བདེན་ནོ་སྙམ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོས་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དུ་བདེན་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ཐ༣ གསུམ་པ་[རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་]ནི། དེ་ཡང་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་སྣང་ཙམ་པ། ། མི་འགལ་གཉིས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན། ། འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་རྟེན་འབྲེལ་ཡུལ་ལས་འདས། ། བྱ་བྱེད་ལྟོས་བཞག་དག་ལས་གྲོལ་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་རིག་པ་ཙམ་དེའང་གདོད་མ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་ཙམ་ཞིག་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི། སྣང་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཡོད་མ་མྱོང་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་གནས་སྐབས་དེར་ཡོད་པ་བཞིན་ཡུལ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཤར་ཡང་དེ་རྣམས་ནི་གདོད་མ་ནས་བདེན་པར་གྲུབ་མ་མྱོང་ཡང༌། དེ་རྣམས་འཆར་བའི་གཞི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཞིག་གནས་སྐབས་དེར་ཡོད་ལ། དེའང་རྨི་ལམ་གྱི་མེ་གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ཡིན་ཀྱང༌། དེས་བུད་ཤིང་ཚིག་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་ཙམ་དུ་ཤར་བས་ན་མེད་པ་ལས་འདས་ཤིང༌། དེ་ནི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །(༢༢༢ན) དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མ་འགག་ཅིང༌། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ན་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང་འདས་ཤིང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་འཆར་སྒོ་འགག་མེད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏུས་ནས། བདག་ལས་མ་ཡིན། གཞན་ལས་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ལས་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་ལས་མ་ཡིན། བདག་གི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ། གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དེ་ཡང༌། མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཞན་རེ་རེ་བ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུ་མེད་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོ
Chinese
所有勤奋之人于此， 当阐述此言。 如是说： 《亲友书》云： 缘起此法，是诸佛 言教宝藏中最珍贵深奥者。 何人能如实了知此法， 彼见法者，即见如来。 如是宣说。 第八，宣说缘起实相分三：一、无我之实相；二、内之实相；三、无自性之实相。 一、第一者： 一切法无我，仅是缘起。 轮回、道、果的一切世俗法，皆因众缘和合而生，故为无常、苦、空、无我。 首先，无常者：诸法于刹那间生灭，是微细无常。此亦并非于生后才灭，而是正在生起之当下即正在坏灭，故无丝毫中间住留之机会，是生灭相续不断。 苦者：由于无常的缘故，故成立为苦。因为它们甚至连一刹那也无自在住留。 空者：无论外在或内在的任何事物，都只是由各自种种无常自性的因缘而产生种种无常自性的结果，而从未有我或作者，故为空。（221b） 无我者：这些法并非由真实存在的作者所造，而是依因缘假立的缘起显现。 二、第二者[内之实相]： 无实境，唯识内之实相。 如是虽为无我，若认为内在识与外在事物的缘起是真实，则一切缘起法皆是造作、刹那生灭，故无丝毫真实存在。这是颠倒迷惑的非理作意的分别念，或者仅仅是识的显现。
English
By all diligent ones here, This very teaching should be expounded. Thus it is said: From *Suhrllekha* (Letter to a Friend): This dependent origination is the profound and precious essence Of the treasury of the Victors' (Buddhas') speech. Whoever correctly perceives this, That one, by seeing the Dharma, sees the Tathagata (Buddha). Thus it was taught. Eight. The presentation of the reality of dependent origination has three parts: 1. The reality of selflessness; 2. The inner reality; 3. The reality of lack of inherent existence. 1. The first is: All phenomena are selfless, merely dependently originated. All conventional aspects of phenomena of cyclic existence, the path, and results, since they arise from the aggregation of causes and conditions, are impermanent, suffering, emptiness, and selfless. First, impermanence: Phenomena undergo momentary arising and ceasing, which is subtle impermanence. Moreover, it is not that they cease *after* having arisen, but rather that the very nature of their arising is simultaneously ceasing. Therefore, there is not even the slightest opportunity for them to abide in between, and thus arising and ceasing are continuous. Suffering: Due to being impermanent, it is established as suffering. This is because there is no freedom to abide even for a single moment. Emptiness: In any external or internal phenomenon, only various impermanent effects arise from their respective various impermanent causes and conditions. There is never a self or an agent, and therefore it is empty. (221b) Selflessness: These phenomena are not made by a truly existent agent, but appear merely as dependently originated, imputed in reliance upon causes and conditions. 2. The second [inner reality] is: Non-existent in reality, the inner reality of consciousness. Although it is thus selfless, if one considers the dependent originations of inner consciousness and outer objects to be truly existent, then all dependently originated phenomena are artificial and momentary, thus there is not even the slightest truly existent entity. This is a mistaken, inappropriate mental engagement of conceptualization, or merely a manifestation of consciousness.
Chinese
由其力所生者，名为内在之真如。 \t\t\t第三章：[无自性之真如]。 \t\t\t彼亦本未实有，唯是显现， \t\t\t如为无违二者染污之识， \t\t\t是为无自性之真如。 \t\t\t光明智慧超缘起之境， \t\t\t因其解脱能所之对待故。 \t\t\t诸相与识，亦从未于本初实有，故无实有之成立，然仅为显现亦不相违。譬如，为睡眠所扰之梦境识，于其中显现山峦、围墙、房屋等种种相。那些显现从未实有，然如同彼时仅存之睡眠识，尽管生起诸多境与义之相，彼等亦从未于本初实有。然彼等显现之基础，仅为一种分别念，于彼时存在。梦中之火，虽亦从未本初实有，然其能焚烧木柴般显现，故超越有无、常断之一切边执。缘起之种种相仅为显现而生起，故超越“无”之边执。彼非自性成立，故亦超越“有”之边执。(222na) \t\t\t同样地，缘起之诸显现，前前灭尽，后后生起，具无常之自性，故亦超越“常”之边执。缘起所生之显现，无有间断地生起，故超越“断”之边执，此乃无自性之真如。 \t\t\t因此，《俱舍论》中说：“非自生，非他生，非共生，非无因生。”“非自性成立，非他性成立，非二者性成立。”如是说。同样，由无明为缘而生起行（saṃskāra）者，亦非仅由无明之自性而生，因单一之因不能生多果故；亦非由他物而生，因其须依赖自因故；亦非由二者而生，因自与他皆已分别排除故；亦非无因生，因果之生起确然依赖于因，此乃现量所见。
English
What arises from its power is called the inner suchness. \t\t\tChapter 3: [The Suchness of Non-inherent Existence]. \t\t\tThat too is not originally established, merely an appearance, \t\t\tLike a consciousness stained by two non-contradictory factors, \t\t\tThis is the suchness of non-inherent existence. \t\t\tClear light wisdom transcends the sphere of dependent origination, \t\t\tBecause it is liberated from the dichotomy of agent and action. \t\t\tForms and consciousness, though never truly existent from the very beginning and thus not genuinely established, their mere appearance is not contradictory. For example, in the dream consciousness afflicted by sleep, various appearances such as mountains, fences, and houses arise. Those appearances have never genuinely existed, yet, just as there is merely the consciousness of sleep at that time, even though various forms of objects and meanings appear, these too have never been truly established from the very beginning. However, the basis for these appearances is merely a conceptualization, which exists at that time. Although the dream fire has never existed from the very beginning, just as it appears to burn firewood, it transcends all extremes of existence and non-existence, permanence and annihilation. Since the various forms of dependent origination arise merely as appearances, they transcend the extreme of non-existence. Since it is not inherently established, it also transcends the extreme of existence. (222na) \t\t\tLikewise, the appearances of dependent origination, the former ones cease, and the latter ones arise, possessing an impermanent nature, thus transcending the extreme of permanence. Since the mere appearances arising from causes and conditions ceaselessly occur, transcending the extreme of annihilation, this is the suchness of non-inherent existence. \t\t\tTherefore, from the *Abhidharmasamuccaya* (Kun btus), it is said: "Not from self, not from other, not from both, not from no cause." "Not established in self-nature, not established in other-nature, not established in both-natures." Thus it is stated. Likewise, that which gives rise to formations (saṃskāra) due to the condition of ignorance, is also not merely arisen from the sole essence of ignorance, because a single cause alone cannot produce multiple effects; nor does it arise from other entities, because it depends on its own causes; nor from both, because self and other are individually precluded; nor from no cause, because the arising of effects is certainly dependent on causes, which is directly perceived.