Tibetan
་པར་བྱེད་པའོ། ། དབྱེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གང་ཟག་གི་(༢༠༨ན)བདག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་དེར་འཛིན་གྱི་གཟུང་བྱ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཆད་པའོ། ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བརྟགས། ཆུང་ངུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོ། ཤར་ལ་ལྟོས་ནས་ནུབ་ཏུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། ཡང་ན། གདགས་གཞི་དང་། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སམ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཀུན་བརྟགས་གཉིས། ཡང་ན། ལངྐར་གཤེགས་པ་རྒྱ་གར་འགྱུར་ལས་ཚིགས་བཅད་དུ་རྣམ་པ་བཅུར་གསུངས་ཀྱང་རྒྱས་བཤད་དུ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར། རྒྱ་ནག་འགྱུར་ལས། ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། སྨྲ་བའི་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི། ནོར་གྱི། རང་བཞིན་གྱི། རྒྱུའི། ལྟ་བའི། རིགས་པའི། སྐྱེ་བར། མི་སྐྱེ་བར། འབྲེལ་པར། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་སོ། ། ད༢ གཉིས་པ་[གཞན་དབང་]ནི། གཞན་དབང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་རྣམ་རིག་ཙམ། ། ཀུན་ཉོན་ས་བོན་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀའི་ངོར། ། མ་གྲུབ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་དྲུག་ཏུ་དབྱེ། ། གཞན་དབང་ནི། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་དེ་དང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐུན་པའམ་རུང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དེའང་གཞན་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དེའི་དབང་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་རིག་དང་བཅས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་རང་ཚུགས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པ་ལས། བག་ཆགས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་(༢༠༨བ)ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དབྱེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་གྱི་གཞན་དབང་དང༌། ཤེས་རིག་དག་པས་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཁ་མ་བསྒྱུར་བས་ཀུན་ཉོན་རྣམ་བྱང་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སམ། ཡང་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བདེན་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞན་དབང༌། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། ། ཡང་ལང་གཤེགས་ལས་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་ན། མིག་ཤེས་དང་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང༌། དེ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཉོན་ཡིད་དང༌། ཀུན་གཞི་སྟེ་དབྱེ་སྒོ་དང་པོ་དང༌། དེའི་རིགས་འདྲེས་གཞན་རྣམས་ལའང་སྦྱར་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ལ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཆ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བར་བྱའོ། ། ད༣ གསུམ་པ་[ཡོངས་གྲུབ་]ནི། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད། ། རང་བཞིན་དག་པ་གློ་བུར་དྲི་མེད་དང༌། ། ལམ་ཤེས་གསུང་རབ་དམིགས་ཡུལ་གྲུབ་པ་བཞི། ། གདོད་མའི་དོན་དམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞིང༌། དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང༌། ཆོས་ཅན་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་མང་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཆ་དང༌། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལམ་སྒོམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བར། རང་བཞིན་ཡོངས་གྲུབ། དྲི་མེད་ཡོངས་གྲུབ། ལམ་ཡོངས་གྲུབ། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིར་གསུངས་པ་དང༌། དབུས་མཐའ་རྣམ་(༢༠༩ན)འབྱེད་དུ། འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུའང་བསྟན་པར་མཛད་དོ། ། ད༤ བཞི་པ་[བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བསྡུ་]ནི། ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་གཡེང་རྣམ་རྟོག་བཅུ། ། རྣམ་རིག་བཅུ་གཅིག་ཡོངས་གྲུབ་དགུ་སོགས་གསུངས། ། གཞན་དབང་སྣང་ཆ་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཕྱིར། ། དབྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་གཉིས་སུ་འདུ། ། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ། ཐོག་མར་ཀུན་བརྟགས་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་རྟོག་བཅུ་ནི། མེད་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྒྲོ་འདོགས་པར། སྐུར་འདེབས་ཀྱི། གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི། དུ་མར་འཛིན་པའི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི། ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པ། མིང་ལ་དོན་དུ། དོན་ལ་མིང་དུ་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ལ། དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དངོས་སོ། ། སྤྱིར་རྩ་བའི་རྣམ་རྟོག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་ཤེས་དྲུག་མཚན་སྣང་གི་རྣམ་རྟོག །བདེ་སྡུག་ཚོར་བ་སོགས་མཚན་མ་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བ་མཚན་མ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་བློ་གཞོལ་བ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་རྟོག །བདག་ལྟ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག །མི་རྟག་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག །ལྟ་ངན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སུ་བཤད་ཅིང༌། འདོགས་བྱེད་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དེ་དག་གིས་བཏགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་ཡང༌། ཕྱི་མའི་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་བསླབ་པར་དམིགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་(༢༠༩བ)དབང་ལས་འཕྲོས་པའི་རྣམ་རིག་བཅུ་གཅིག་ནི། རྣམ་ཤེས་ཙམ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །མིག་ཤེས་དབང་པོར་སྣང་བ་ལུས་ཅན་གྱི་རྣམ་རིག །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་རིག །ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱའི་རྣམ་རིག །མིག་ཤེས་སོགས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག །ལོ་དང་ཟླ་བ་སོགས་དུས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་གྲངས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ནགས་ཚལ་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །ཐ་སྙད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག །གཞན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞིག་དེར་སྣང་བ་དང༌། བར་པ་བཞི་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའོ། ། ཡོངས་གྲུབ་ལའང་རྣམ་པ་དགུར་ཡུམ་རྒྱས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌།
Chinese
实行（此义）之故。 分类而言：执着于人我之执着方式，其所取等等性相完全断绝的遍计所执。其理由是，人我于所知上不可能存在，因此执着于此的所取，其性相也完全断绝。 显现为能所二取般的别名遍计所执。相对于小而有大，相对于东而假立为西般的依待假立，共有三种。 或者：以安立基和安立者分为二种，或者以体性与差别分为二种遍计所执。 又或者：依《楞伽经》印度译本中，偈颂形式宣说了十种，但与广释中出现十二种相符， 汉译本中说： 遍计所执十二种， 依他起则有六种。 如此宣说。即：言说分别、同样地，讲说分别、相分别、义分别、自性分别、因分别、见分别、道理分别、生分别、不生分别、联系分别、缚与不缚分别等。 其次，第二[依他起]为： 依他起由因缘生，唯是识。 遍染种子遍净者，于二者体性上未成立。 分为二或亦可分六种。 依他起：仅仅是自己因缘所生的唯识。所谓“自己”，是指与该识之生起因缘相符或相应而生之义。 又，“他”所指，是安置在阿赖耶识上各种各样的习气，由于这些习气的作用，阿赖耶识连同各种识的显现就产生了。 对于此，若识仅为明了觉知，不受习气所支配，则不会变为各种各样的识，而是安住于自立之体性；然而，由于习气受他缘所支配，识便变成了各种各样的各种识。 分类而言：染污种子之依他起，以及由清净智慧未能转动习气，故不成立为遍染或遍净二者体性之依他起，此二种； 又或者：由于习气的作用，三界的识与心所真实存在。
English
to perform it. In terms of classification: The thoroughly imagined nature (parikalpita) whose characteristics, such as the grasped object, are completely non-existent due to the mode of grasping the self of a person. The reason for this is that the self of a person (208a) is impossible in terms of the knowable, therefore, the grasped object that grasps it also has its characteristics completely non-existent. Nominal thoroughly imagined nature, such as the appearance of dualistic subject-object. Relative imputation, such as imputing 'large' in relation to 'small', and 'west' in relation to 'east'; these are three types. Alternatively: Two types of thoroughly imagined nature based on the basis of imputation and the imputing agent, or two types based on essence and distinction. Furthermore: In the Indian translation of the Lankavatara Sutra, it is stated in verse form as ten types, but in conformity with the twelve types that appear in the elaborate explanation, the Chinese translation states: The thoroughly imagined nature is of twelve types, The dependent nature is of six types. Thus it is stated. These are the conceptualization of expression, similarly, of speaking, of characteristics, of meaning, of own-nature, of causes, of views, of reasoning, of birth, of non-birth, of connection, and of bondage and non-bondage. Next, the second [Dependent Nature (Paratantra)] is: The dependent nature, born from causes and conditions, is mere cognition. Regarding both thoroughly defiled seeds and thoroughly purified [nature], Not established in either, it is divided into two or six types. The dependent nature is merely the cognition born from its own causes and conditions. The meaning of 'its own' is that it arises from causes and conditions that are consistent or appropriate with that consciousness. Furthermore, 'others' refers to the various imprints (vāsanā) placed upon the all-ground consciousness (ālaya-vijñāna), and due to the power of these imprints, the all-ground consciousness appears together with various cognitions. If consciousness were merely clear awareness and not under the sway of imprints, it would not become diversified cognitions but would remain self-standing; however, because imprints are dependent on others, cognitions become diversified. In terms of classification: The dependent nature of thoroughly defiled seeds, and the dependent nature which is not established in the nature of either thorough defilement or thorough purification because pure wisdom has not transformed the imprints; these are two types. Or: Due to the power of imprints, the mind and mental factors of the three realms truly exist...
Chinese
所显现的不清净世俗所摄他依（他力），以及圣者在后得位所见如幻不实的清净世俗所摄他依（他力），分为这两种。 又，如《楞伽经》所说分为六种：眼识及其境——色，以及由此所生之种种心所，和随顺彼等所表示的染污意，以及阿赖耶识，作为第一分类门；再将其同类等法也包括在内，将阿赖耶识和染污意分为六识聚的六分。 第三，[圆成实]（性）是： 胜义法性圆成实性即是真如， 自性清净、离垢客尘， 道智、教法所缘境成就此四。 原始的胜义诸法之法性名为圆成实。虽然其自性没有差别，但以与各个法所依关联的方式，则有多种分类，即如所说的色之真如、受之真如等等。 圣者无著（Asanga）思及自性清净分、离客尘垢、道之智慧、以及佛陀教法道修持之所缘境这四者，不加区分地直称四种圆成实：自性圆成实、无垢圆成实、道圆成实、所缘境圆成实。 在《辨中边论》（Madhyantavibhaga）中，也开示了不变圆成实和无颠倒圆成实这两种。 第四，[差别之分类摄集]是： 差别分类散乱十分别， 十一识、九圆成实等说。 他依显现分，乃是迷乱遍计故， 体相之分类，唯摄为二种。 从三自性引申出的差别分类，在《大乘庄严经论》和《摄大乘论》中有所宣说。首先，与遍计所执相关的十种散乱分别念是：执为无、执为有、增益、诽谤、执为一、执为多、执为自性、分别于差别、名执为义、义执为名，这些都是遍计所作。
English
The impure worldly dependent nature (paratantra) which appears, and the pure worldly dependent nature which appears as non-existent and illusory to the Noble Ones in the post-meditative state, are divided into these two. Again, as taught in the Lankavatara Sutra, there are six kinds: eye-consciousness and its object, form; and the mental factors arising as its retinue; and the defiled mind (klista-manas) which reveals them; and the alaya-vijnana (storehouse consciousness) as the first category. By extending this to other similar types, the alaya-vijnana and the defiled mind should be divided into six parts, corresponding to the six collections of consciousness. Third, the [Perfected Nature] (Parinishpanna) is: The ultimate reality (dharmata) perfected nature is thusness (tathata), Naturally pure, adventitiously stainless, Path-knowledge, and the scriptures' object of meditation accomplished – these four. The dharmata of all primordial ultimate phenomena is called the perfected nature. Although there is no division in its essence, by virtue of its connection with individual phenomena (dharmins), it becomes manifold in its divisions, as in the cases of the thusness of form, the thusness of sensation, and so forth, as taught. Arya Asanga, contemplating the four aspects – the naturally pure aspect, freedom from adventitious defilements, the wisdom of the path, and the object of meditation that is the Buddha's teachings on the path – without distinguishing between primary and secondary, taught four perfected natures: naturally perfected, stainless perfected, path perfected, and object-accomplished perfected. In the Madhyantavibhaga (Distinguishing the Middle from Extremes), two more were taught: the unchanging perfected nature and the non-erroneous perfected nature. Fourth, the [Specific Classification and Collection] is: Specific divisions: ten conceptual elaborations of distraction, Eleven kinds of discernment, nine perfected natures, and so forth are taught. Since the appearing aspect of dependent nature is an illusory imagined nature, The classificatory nature is gathered into two. Emanating from the three natures, the specific classifications taught in the Mahayanasutralankara and the Mahayanasamgraha. Firstly, the ten conceptual elaborations of distraction related to the imagined nature are: conceptualizing as non-existent, conceptualizing as existent, superimposition, denigration, apprehending as one, apprehending as many, apprehending as its own essence, conceptualizing difference, conceptualizing name as meaning, and conceptualizing meaning as name – all these are fabricating agents.