Tibetan
་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དམིགས་མཚུངས་ནི། ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ན་ཚོར་བའང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་རྣམ་མཚུངས་ནི། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཟུང་ཆ་གཅིག་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ན་ཚོར་བའང་དེར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། བཞི་པ་དུས་མཚུངས་ནི། དུས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་ནམ་བྱུང་བ་ན་ཚོར་བའང་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། ། ལྔ་པ་རྫས་མཚུངས་ནི། རིགས་འདྲ་གྲངས་མཉམ་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་རྫས་གཅིག་ཡིན་པ་ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདིར་རྣམ་པ་དང་དུས་མཚུངས་འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་དོགས་སྤོང་ནི་མ་སྨོས་པས་གཞུང་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཚ༢ གཉིས་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་པ་ནི། གཅིག་ཏུའང་བཞེད་རུང་ལུགས་འདིར་ཐ་དད་དོ། ། སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་སོགས་དང༌། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ནི་དེ་གཉིས་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཞེད། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་སོགས་མཆིས་རུང༌། ལུགས་འདིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་པར་མེད་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་པ་སོགས་སྐྱོན་དྲུག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ཐ་དད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་འདིའོ། །ཞེས་ལོགས་སུ་བསྟན་དུ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དཔྱད་དཀའ་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་དང་(༡༨༨ན)བ་ལ་འཇོག་པ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཚ༣ གསུམ་པ་གཙོ་འཁོར་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་ཀུན་འགྲོ་ཉོན་ཡིད་དེ་ལྔ་དང༌། ། རྩ་ཉོན་བཞི་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲུག ། འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་དུ་ཀུན་ཀྱང་འབྱུང༌། ། འདི་ནི་གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཁོངས་སུ་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་དང་གང་འབྱུང་ཚུལ་བརྩི་བ་ཡིན་ལ། དེའང་ཀུན་གཞིའི་འཁོར་དུ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ། ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་དེ་ལྔ་དང་། རྩ་ཉོན་དྲུག་གི་ནང་ནས། འདོད་ཆགས། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བཞི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ[འི་ནང་ནས།] གཡེང་བ། བག་མེད། རྒོད་པ། མ་དད་པ། ལེ་ལོ། རྨུགས་པ་དྲུག་འབྱུང་ལ། གཞན་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་ངོ་བོ་དང་དམིགས་རྣམ་སོགས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་
Chinese
像依止彼者。 \t\t\t第二，所缘相似，即缘一境。例如，眼识缘色时，受亦缘彼。 \t\t\t第三，行相相似，即执取方式的所取部分相同。例如，眼识生起蓝色行相时，受亦生起彼。 \t\t\t第四，时间相似，即同时生起。例如，眼识何时生起，受亦何时生起。 \t\t\t第五，实体相似，即种类相同，数量相等。例如，眼识是一实体时，其眷属受也只是一个实体。 \t\t\t此处，未提及破除诸如行相和时间相似相违等疑虑，故应从经论中得知。 \t\t\t第二节，一与异之考察。 \t\t\t虽亦许为一体，然于此宗则为异体。 \t\t\t若问心与心所是一实体抑或异体？ 虽有如唯说菩萨为一体等主张，以及尊者法称（Dharmakīrti）许彼二为一实体，月称论师（Candrakīrti）等解说为异体等。 然于此宗，如圣者无著（Asaṅga）所说，若心与心所非实体相异，则五蕴之安立不成立，以及有六种过失，故必须随顺彼说。 虽如是相异，然因不能如色法等有质碍之事物般，独立指示为“此”，故其差别难以辨别，但应依止可信之圣教正理而了知，犹如根识于色法（第188页）上安立般。 \t\t\t第三节，确定主伴。 \t\t\t阿赖耶识、遍行五、染污意， \t\t\t四根本烦恼、六近烦恼， \t\t\t亦皆生起为转识之眷属。 \t\t\t此即是计算在分为三类的八识聚主识中，五十一心所的哪些会生起。 其中，阿赖耶识的眷属是遍行五；染污意的眷属是彼五（遍行五）， 以及六根本烦恼中：贪、慢、无明、四种坏聚见， 近烦恼中：散乱、放逸、掉举、不信、懈怠、昏沉，六种生起。 其他不生起，是因其自性、所缘行相等等不相似之故。 \t\t\t与转识...
English
like relying on that. \t\t\tSecond, object-similarity is: apprehending a single object. For example, when eye-consciousness apprehends form, feeling also apprehends that. \t\t\tThird, aspect-similarity is: having the same apprehended aspect of the mode of apprehension. For example, when eye-consciousness arises with the aspect of blue, feeling also arises with that. \t\t\tFourth, time-similarity is: arising simultaneously. For example, whenever eye-consciousness arises, feeling also arises. \t\t\tFifth, substance-similarity is: being of similar type and equal number. For example, when eye-consciousness is a single substance, its retinue, feeling, is also just a single substance. \t\t\tHere, the refutation of doubts, such as contradictions between aspect-similarity and time-similarity, is not mentioned; therefore, it should be known from the scriptures. \t\t\tSection 2: Second, the examination of unity and difference. \t\t\tAlthough it is permissible to assert them as one, in this system, they are different. \t\t\tIf one asks whether mind and mental factors are one substance or different? Although there are assertions such as those who advocate for the oneness of Bodhisattvas, and the glorious Dharmakīrti asserted them as a single substance, and Acarya Candrakīrti explained them as different, in this system, as the noble Asaṅga stated that if mind and mental factors are not substantially different, then the presentation of the five aggregates becomes untenable, along with six other flaws, we must follow that. Although they are thus different, since they cannot be separately demonstrated as “this” like a material object, their distinction is difficult to discern, but it should be known by relying on trustworthy scriptural reasoning, just as the sense faculties are established in forms (page 188na). \t\t\tSection 3: Third, determining the principal and retinue. \t\t\tThe all-ground consciousness, the five omnipresent mental factors, and the defiled mind, \t\t\tThe four root afflictions and the six secondary afflictions, \t\t\tAll also arise as retinues of the apprehending consciousnesses. \t\t\tThis is calculating which of the fifty-one mental factors arise within the framework of the eight principal consciousnesses, grouped into three categories. Specifically, the five omnipresent mental factors as the retinue of the all-ground consciousness; and those five (omnipresent mental factors) as the retinue of the defiled mind, and among the six root afflictions: desire, pride, ignorance, and the four views of the transitory collection, [and] among the secondary afflictions: distraction, heedlessness, agitation, lack of faith, laziness, dullness—six arise. Others do not arise because their nature, apprehended aspect, etc., are not similar. \t\t\tWith the apprehending consciousnesses...
Tibetan
ལྟ་འདོད་མེད་པར་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་ཉེར་གནས་དང༌། ལྟ་འདོད་ཡོད་པས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིད་སྔོན་སོང་གཉིས་ལས། དང་པོའི་འཁོར་དུ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། གཞན་འབྱུང་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་སྒོ་ལྔ་དགེ་བའི་འཁོར་དུ་དང་པོ་ཉེར་གཅིག །རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་ཉེར་གསུམ། དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་འཁོར་དུ་དང་པོ་བཅུ་དང་། རྩ་ཉོན་གྱི་དུག་གསུམ་དང་། ཉེ་ཉོན་གྱི་བཅུ་ཚན་ཕྱི་མ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ། ཉེར་ལྔ་འབྱུང་ངོ༌། ། དེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་འཁོར་དུ་དང་པོ་བཅུ་དང་རྟོག་དཔྱོད་དེ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ངོ༌། ། ཡིད་ཤེས་དགེ་བའི་འཁོར་དུ་འདོད་ཁམས་སུ་དང་པོ་ཉེར་གཅིག་དང་གཞན་འགྱུར་བཞི་སྟེ་ཉེར་ལྔ་འབྱུང༌། དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་འཁོར་དུ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། དེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་འཁོར་དུ་དང་པོ་བཅུ་དང་ཕྱི་མ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། མདོར་ན། སེམས་བྱུང་ཀུན་ཀྱང་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་དཔྱད་(༡༨༨བ)པས་ཤེས་སོ། ། ཙ༢ གཉིས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཚ༡ རྫས་དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར། ཚ༢ སོ་སོའི་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ། ། ཚ༡ དང་པོ་ནི། རྫས་ཡོད་ཉེར་གཉིས་བཏགས་ཡོད་ཉི་ཤུ་དགུ། ། དེ་དག་བཞི་ལས་རང་རྐྱ་ཐུབ་དང་ཆ། ། སེམས་བྱུང༌། ཞེས་པ་སྟེ། སྤྱིར་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ་གསུང་རབ་རྣམས་ནས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང༌། རིགས་པས་གྲུབ་པ་དང༌། རྒྱུན་བརྟན་པ་དང༌། རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ལ་རྫས་ཡོད་དུ་བྱས་པ་སྟེ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ནི་ཕྱི་མ་ཁོ་ན་རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་སྟེ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་དོན་ཁོའི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་གཞན་གྱི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་རོ། ། གཞན་དུ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་ཞིང༌། འཇིགས་ལྟའང་རྒྱུན་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་བཞི་ལས། གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལྟ་བུ་དང༌། མེད་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བདག་དང་རི་རྭ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་ལ་བཏགས་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུ། ཆ་ལ་བཏགས་པ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་ཀྱི་དུམ་བུ་མ་དོར་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་གང་ཞིག་རང་གི་རྒྱུད་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་རྫས་ཡོད་དང་དེར་མ
Chinese
如无欲见而见色，此为近缘；如欲见而见，此为意先导。此二者中： 第一种（无欲见）的相属中，不生起五遍行之外的其他心所，因为没有暇余生起其他。 第二种（欲见）中，在五根门（识）的善相属中，首先生起二十一（善心所），加上寻、伺二（心所），共二十三。在其烦恼相属中，首先生起十（遍行、五别境），加上根本烦恼中的三毒（贪、嗔、痴），以及随烦恼中的后十（不定心所），再加上寻、伺二（心所），共生起二十五。 在其无记相属中，生起首先的十（遍行、五别境）和寻、伺，共十二。 在意识的善相属中，于欲界生起首先的二十一（善心所）和四不定（心所），共二十五。在其烦恼相属中，除了十一善（心所）之外，一切（心所）都生起。在其无记相属中，生起首先的十（遍行、五别境）和后四（不定心所）。简而言之，一切心所都是依特定情境而生起的。 这些（心所）的理由，是从各自的特征出发进行考察（188b）即可知晓。 2. 第二，特别宣说（心所）差别分为两部分：1. 实有与假有的差别。2. 各自的分类。 1. 第一（部分）是： 实有二十二，假有二十九。 彼等（心所）四（类）中，（有）自性独立与部分。 心所。 如此说。总的来说，关于实有和假有的建立方式，在经典中，有四种将“能起作用”、“理证成立”、“相续坚固”和“自性独立”立为实有。此处，则只将最后一种立为实有，即其自性独立的意思是不依赖于其他总义的显现。 否则，一切（法）都因为能起作用和理证成立而成为实有；“我执”也会因为相续坚固而成为实有。 同样，假有也有四种：安立于情境的，如不相应行；无有却被增益的，如“我”和“兔角”；安立于其他（法）的，如瓶子；安立于部分的，即未舍弃安立基础的法的部分。智坚论师（Bhartṛhari）说：任何自性独立存在的，是实有；不依其（自性独立）存在的，是假有。
English
Like seeing a form without the wish to see, this is a proximate condition; like seeing with the wish to see, this is mind-preceded. Among these two: In the retinue of the first (seeing without desire), only the five omnipresent mental factors arise; as there is no room for others to arise. In the second (seeing with desire), in the retinue of the virtuous five sense doors (consciousnesses), first arise twenty-one (virtuous mental factors), plus investigation and analysis, totaling twenty-three. In its afflictive retinue, first arise ten (omnipresent and five object-determining mental factors), plus the three poisons (desire, hatred, ignorance) from the root afflictions, and the latter ten (of the indeterminate mental factors) from the secondary afflictions, plus investigation and analysis, totaling twenty-five. In its indeterminate retinue, first arise ten (omnipresent and five object-determining mental factors) and investigation and analysis, totaling twelve. In the retinue of the virtuous mind consciousness, in the desire realm, first arise twenty-one (virtuous mental factors) and the four variable (mental factors), totaling twenty-five. In its afflictive retinue, all (mental factors) arise except the eleven virtuous ones. In its indeterminate retinue, first arise ten (omnipresent and five object-determining mental factors) and the latter four (indeterminate mental factors). In brief, all mental factors arise depending on the specific circumstances. The reasons for these (mental factors) can be known by examining them based on their respective characteristics (188b). 2. Second, specifically explaining the distinctions of mental factors, there are two parts: 1. The distinction between substantially existent and imputedly existent. 2. Explaining their respective classifications. 1. The first part is: Substantially existent are twenty-two, imputedly existent are twenty-nine. Among those four (categories of mental factors), (there are) independently existent and parts. Mental factors. So it is said. Generally, regarding the method of establishing substantially existent and imputedly existent, in the scriptures, there are four criteria for deeming something substantially existent: “ability to perform functions,” “established by reason,” “continuous existence,” and “independent existence.” Here, however, only the last criterion is established as substantially existent, meaning that its independent nature does not depend on the appearance of other general meanings. Otherwise, everything would become substantially existent because it can perform functions and is established by reason; and “self-grasping” would also become substantially existent because of its continuous existence. Similarly, there are also four types of imputedly existent: those imputed on situations, like non-associated formations; those falsely imputed without existence, like “self” and “rabbit horns”; those imputed on others (phenomena), like a vase; and those imputed on parts, meaning that the parts of the phenomena serving as the basis of imputation are not discarded. Acarya Bhartṛhari said: whatever is established as existing independently in its own continuum is substantially existent, and that which does not abide therein is imputedly existent.