Tibetan
ད་པ། བྱེད་པོ་དང་ཟ་པོ་སོགས་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ། རྣམ་བྱང་གི་སྒྲ་འཕགས་པས་བཏགས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་བཏགས་པ་སྟེ་ལྔའོ། ། གསུམ་པ་དྲིའི་དབྱེ་བ་ནི། ཚོར་བ་འདྲེན་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་དྲི་ཞིམ་པ། ང་བ། བར་མ་གསུམ་དང༌། གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་གསུམ་སྟེ་དྲུག་གོ། ། བཞི་པ་རོའི་དབྱེ་བ་ནི། ངོ་བོས་ཕྱེ་བ་མངར། སྐ། ཁ་བ་[སྟེ་]རོ་བཟང་བ་གསུམ་དང༌། སྐྱུར། ཚ། ལན་ཚ་བ་[སྟེ་]ངན་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག ། ཕན་གནོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིད་དུ་འོང་། མི་འོང་། བར་མ་གསུམ། གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལྷན་སྐྱེས། སྦྱར་དང་། གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། ལྔ་པ་རེག་བྱ་ནི། འཇམ་རྩུབ་ཡང་ལྕི་མཉེན་ལྷོད་ལྷོད་པ་མིན། ། གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ཚིམས་ཉམས་ལྡན་ཉམས་ཆུང་བ། ། བརྒྱལ་གཡའ་འདྲད་དང་ན་རྒ་འཆི་ངལ་བ། ། ངལ་གསོས་སྤུངས་ཆེ་བ་སྟེ་ཉེར་གཉིས་སོ། ། ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྣབས་པས་བཞག་པ་སོགས་སྡེ་ཚན་དྲུག་ཏུའང་བཤད་ལ། (༡༨༥བ) བསྡུ་ན། ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱེ་བ་རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་སོགས། ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་མ་སྙོམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱེ་བ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས། གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་བརྒྱལ་བ་དང་གཡའ་བ་སོགས་གསུམ་མོ། ། ཕ༣ གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། བ༡ ངོ་བོ། བ༢ དབྱེ་བའོ། ། བ༡ དང་པོ་ནི། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི། ། གཟུགས་ནི། ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང༌། མིག་ཤེས་ལ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་རེག་པས་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། ། བ༢ གཉིས་པ་[དབྱེ་བ་]ནི། བསྡུས་པ་དག་ལས་གྱུར་སོགས་ལྔ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་དབྱེ་བ་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་སོགས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་སྣང་བ། གཉིས་པ་ནི། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཡིད་ཤེས་ལ་བར་སྣང་དུ་སྣང་བ། གསུམ་པ་ནི། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སྤོང་སེམས་གཏན་དུ་བའི་གཟུགས་ཏེ། འདི་ལ་ཀུན་སློང་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱར་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཟེར། བཞི་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་མི་གཙང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཀེང་རུས་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་ཟད་པར་ས་སོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་ས་སོགས་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ཟེར་ཏེ་ལྔའོ། ། དབྱེ་སྒོ་གཞན་ཡང༌། བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་དང༌། བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་དང༌། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཟིན་པས་བསྡུས་པ་དང༌། ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྟེན་མཚུངས་དང༌། དེ་མཚུངས་ཀྱི་གཟུགས་(༡༨༦ན)གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་སོགས་སོ། ། ན༢ གཉིས་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། པ༡ ངོ་བོ་དང༌། པ༢ དེའི་དབྱེ་བའོ། ། པ༡ དང་པོ་ནི། རེག་པས་ཡུལ་སྤྱོད་སིམ་གདུང་བར་མ་ཅན། ། རེག་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ས་མང་དང་གདུང་བ་དང་བར་མ་གང་རུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པ་སྟེ་དེའི་རིགས་མཐུན་དུ་མ་སྤུངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། པ༢ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕ༡ ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཕ༢ མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དྲུག ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའི་བར་ཏེ་དྲུག་གོ། ། ཕ༢ གཉིས་པ་[མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། མཚུངས་ལྡན་སྒོ་ནས་དབྱེ་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས། ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྔར་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། ལུས་ཚོར་དབང་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལའང་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་གསུམ། སེམས་ཚོར་ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་པ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཚོར་བ་དེའི་དངོས་གཉེན་དུ་གྱུར་བའི་སེམས་པ། ཞེན་པ་རྟེན་གྱི་ཚོར་བ་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་པ། མངོན་པར་འབྱུང་བ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་དེའི་དངོས་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སིམ་པ་བདེ་བ། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སིམ་པ་ཡིད་བདེ། རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གདུང་བ་སྡུག་བསྔལ། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གདུང་བ་ཡིད་མི་བདེ། སིམ་གདུང་གཉིས་ཀ་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ལྔའོ། ། ན༣ གསུམ་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། པ༡ ངོ་བོ་དང༌། པ༢ དེའི་དབྱེ་བའོ། ། པ༡ དང་པོ་ནི། འདུས་ཏེ་ཤེས་པས། (༡༨༦བ) ཞེས་པ་སྟེ། རྐྱེན་གསུམ་མམ་བཞི་རྣམས་འདུས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རམ། སྤུ་རིས་སམ། མཚན་མ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པའོ། ། པ༢ གཉིས་པ་[དབྱེ་བ་]ལ་གཉིས། ཕ༡ ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཕ༢ གནས་སྐབས་སམ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། ངོ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ། ཞེས་པ་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་འདུ་ཤེས་ནས་རྣ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་གོ།། ཕ༢ གཉིས་པ་[གནས་སྐབས་སམ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། མཚན་མ་མེད་སོགས་ས་ཡིས་བསྡུས་པ་དྲུག ། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། སྲིད་རྩེའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད། ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་ནི། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས། ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སས་བསྡུས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་དྲུག་གོ། ། ན༤ བཞི་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། པ༡ ངོ་བོ་དང༌། པ༢ དེའི་དབྱེ་བའོ། ། པ༡ དང་པོ་ནི། དམིགས་པར་འདུ་བྱེད། ཅེས་པ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་མ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཡོ་ཞིང་སྒུལ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པའོ། ། པ༢ གཉིས་པ་[དབྱེ་བ་]ལ་གཉིས། ཕ༡ ངོ་བོ་དང༌། ཕ༢ གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་དྲུག་ཡིན་ལ། ། ཞེས་པ་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་(༡༨༧ན)
Chinese
此外，由外道等遍计所作，如作者、受者等；由圣者所安立的遍净名言；由非圣者所安立的世俗名言，此为五种。 \t\t\t第三，气味的 \t\t\t依状况（刹那），分为俱生、和合生、变异生三种，共六种。 \t\t\t第四，味觉的 \t\t\t依利益与损害，分为可爱、不可爱、中性三种。 \t\t\t依状况（刹那），分为俱生、和合生、变异生，总共十二种。 \t\t\t第五，触处（所触）是： \t\t\t滑、涩、轻、重、软、松、非松。 \t\t\t冷、饥、渴、饱、具验、非具验。 \t\t\t昏厥、痒、抓、病、老、死、疲劳。 \t\t\t休息、积聚、大，总计二十二种。 \t\t\t又，也说有由遍贪所安立等六类。（１８５页反面） \t\t\t总之，依互相触碰而分，触处如滑、涩等。 \t\t\t依内外大种（元素）的平衡与不平衡而分，如冷、热、饥、渴等。 \t\t\t依状况（刹那）而分，如昏厥、痒等，有三种。 \t\t\t第三，阐释法处色，有二：一、自性；二、分类。 \t\t\t第一，其自性是： \t\t\t无表、无碍、法处色。 \t\t\t其色（是）： \t\t\t意思是，任何仅在意识（意根）的行境中显现为色相，眼识无法示现（表），触觉无法阻碍（碍）者，即名为法处色。 \t\t\t第二，其[分类]是： \t\t\t由集所生等五种。 \t\t\t意思是，其分类由集所生等五种中： \t\t\t第一，由集所生之色，在意识（意识）行境中显现为极微。 \t\t\t第二，有显明机会之色，在意识（意识）中显现为空（虚空）。 \t\t\t第三，由如理受持所生之色，即由如理受持戒律所生之永恒舍弃心之色，对此不可由其他动机所理解...
English
Furthermore, five types are: those entirely fabricated by non-Buddhists such as agents and eaters; terms of purification designated by Noble Ones; and mundane conventional terms designated by non-Noble Ones. \t\t\tThird, the classification of smell: divided by the manner in which sensations are induced, there are three: pleasant smell, unpleasant smell, and neutral smell. \t\t\tAnd divided by circumstance, there are three: co-emergent, produced from combination, and produced from transformation. Together, these are six. \t\t\tFourth, the classification of taste: divided by nature, there are three good tastes: sweet, astringent, bitter; and three bad tastes: sour, pungent, salty. Together, these are six. \t\t\tDivided by benefit and harm, there are three: agreeable, disagreeable, and neutral. \t\t\tDivided by circumstance, there are co-emergent, produced from combination, and produced from transformation. Together, these are twelve. \t\t\tFifth, the objects of touch are: \t\t\tSmooth, rough, light, heavy, soft, loose, non-loose. \t\t\tCold, hunger, thirst, satisfaction, with experience, without experience. \t\t\tFainting, itching, scratching, illness, aging, death, weariness. \t\t\tRest, accumulation, largeness. Together, these are twenty-two. \t\t\tFurthermore, they are also explained in six categories, such as those established by all-pervasive craving/grasping. (185b) \t\t\tIn summary: divided based on mutual contact, touch objects such as smooth and rough. \t\t\tDivided based on the balance or imbalance of external and internal elements, such as hot, cold, hunger, thirst. \t\t\tDivided by circumstance, such as fainting and itching, these are three. \t\t\tSection 3.3, explaining the form of the dharma-ayatana, has two parts: 1) Nature, 2) Classification. \t\t\tFirst, its nature is: \t\t\tUnrevealed, unhindered, of the dharma-ayatana. \t\t\tForm is: \t\t\tThis means: Whatever appears as a form solely within the sphere of the mind faculty, is unrevealed to eye consciousness, and unhindered by touch, that is called the form of the dharma-ayatana. \t\t\tSecond, its [classification] is: \t\t\tFive types, such as that transformed from the aggregated. \t\t\tThis means: Among its five classifications, such as that transformed from the aggregated: \t\t\tFirst: The form transformed from the aggregated, appearing as subtle particles to the mind consciousness. \t\t\tSecond: The form with manifest opportunity, appearing as space to the mind consciousness. \t\t\tThird: The form arisen from correctly undertaken vows, specifically the permanent form of the abandoning mind through correctly undertaken vows. Regarding this, it is not to be understood by other motivations...
Chinese
被称为非表色（或非示现色）。 第四，遍计所执色，犹如不净三摩地中的骷髅。 第五，自在所摄色，犹如由尽遍地等三摩地所生的地等（色），此被称作三摩地的所缘影像，共有五种。 其他分类方面：分为有见有对、无见有对、无见无对三种。 分为有取所摄和无取所摄两种。 分为同依和彼同依色（186a）两种等。 二、受蕴分为两部分：一、自性，二、其分类。 一、第一（自性）是： 由触受用境，具喜忧舍。 由触圆满受用境的异熟，是感受或多地（极乐）、或忧、或舍其中之一的自性的心所。众多同类相聚，即称为蕴。 二、第二（分类）有两部分：一、由自性门分类，二、由相应门分类。 一、第一（由自性门分类）是： 和合触为缘，有六种受。 从眼和合触为缘的受，直至意和合触为缘的受，共有六种。 二、第二（由相应门分类）是： 相应门分类，有其两种。 由相应门分为六种和分为五种，共有两种。 第一是，身受，与五识相应而生起的心所。每一（身受）又各有乐、苦、舍三种受。 心受，与意识相应而生起的受。 有杂染受，即缘五取蕴而生起我爱相应的心所。 无杂染受，即成为其直接对治的心所。 执着依受，即与贪爱五欲相应的心所。 现起依受，即成为其直接对治的心所，共有六种。 第二是，与五识相应之喜乐。与意识相应之意乐。...
English
is called non-manifesting form. Fourth, fabricated form, like the skeleton in the meditation on impurity. Fifth, empowered form, like earth, etc., arising from the Kasina meditation of earth, etc. This is called the meditative object reflection. These are the five. Other classifications also exist: divided into three, manifest and obstructed, unmanifest and obstructed, and unmanifest and unobstructed. Divided into two, that which is included by appropriation, and that which is not included by appropriation. And divided into two, concomitant basis and similar form (186a), and so on. 2. The aggregate of feeling has two parts: 1. Its nature, and 2. Its divisions. 1. The first (nature) is: By contact experiencing objects, possessing pleasure, suffering, and neutrality. By contact, it is the mental factor whose nature is to experience any of the results of fully experiencing objects, such as extensive pleasure (lit. much earth), suffering, or neutrality. The accumulation of many similar kinds of these is called an aggregate (Skandha). 2. The second (divisions) has two parts: 1. Division by nature, and 2. Division by concomitance. 1. The first (division by nature) is: Six feelings due to compounded contact as condition. From the feeling due to compounded contact of the eye, up to the feeling due to compounded contact of the mind. These are the six. 2. The second (division by concomitance) is: Two ways of classification by concomitance. There are two ways of classifying by concomitance: into six and into five. The first is, body feeling, the mental factor that arises concomitantly with the five sense consciousnesses. For each of these, there are three feelings: pleasure, suffering, and neutrality. Mind feeling, the feeling that arises concomitantly with mind-consciousness. Worldly feeling (with turmoil), the mental factor that arises concomitantly with craving for self, by focusing on the five aggregates of clinging. Unworldly feeling (without turmoil), the mental factor that has become its direct antidote. Clinging-based feeling, the mental factor that arises concomitantly with craving for the five sense objects. Manifest-arising-based feeling, the mental factor that has become its direct antidote. These are the six. The second is: pleasure, which is the delight concomitant with the five consciousnesses. Mental pleasure, which is the delight concomitant with mind-consciousness. ...