Tibetan
་མེད་པ་ཕྱི་མོ་བགྲང་བའི་སྡེབ་སྦྱོར་ནི་ཛ་ཏི་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་ཡི་གེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚབ་ཏུ་འདིར་ཕྱི་མོ་བརྒྱད་ཚང་དགོས་ཏེ། དེའང་(༡༦༤ན)དབྱངས་ཐུང་ངུ་། གསལ་བྱེད་དབྱངས་གཅིག་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མོ་གཅིག་པར་བགྲང༌། དབྱངས་རིང་པོ། གསལ་བྱེད་དབྱངས་གཉིས་པ་སྟེ་རིང་པོ་དང་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་པ་སོགས། མདོར་ན། ལྕི་བ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མོ་གཉིས་པར་བགྲང༌། གསལ་བྱེད་སྲོག་མེད་ནི་ཕྱེད་པར་བགྲང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་། ཕྱི་མོ་འགོད་ཚུལ་དང༌། རྐང་བཞི་མཉམ་མི་མཉམ་ཕྱེད་མཉམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཛཱ་ཏི་དང༌། རོ་ལངས་ཅན་དང༌། དམར་སེར་ཅན་གསུམ་གྱི་ནང་གསེས་བཅས་རིན་འབྱུང་གཞུང་དུ་བཤད་ཅིང༌། ཐོས་ཆུང་སོགས་ལས་ཅུང་ཟད་འདྲ་མིན་མང་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་འདི་དག་ཏུ་འདུའོ། ། འདི་དག་ཏུ་ཡི་གེ་གསུམ་རེ་ལ་ཚོགས་རེ་བྱས་པས་ལྕི་ཡང་གི་དབང་གིས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏོ། ། དང་པོར་བར་དང་མཐའ་རྣམས་སུ། ། ལྕི་བ་ཉིད་གྱུར་བྷ་ཛ་ས། ། ཡང་བ་ཉིད་གྱུར་ཡ་ར་ཏ། ། ལྕི་བ་ཡང་ཉིད་མ་ནའོ། ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལ། དེ་རེ་རེ་ལའང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྟོན་པའི་ལྷ་རེ་རེ་ཡོད་པར་བཤད་དེ། བྷ་ཡིག་ས་གཞི་དཔལ་ནི་རྒྱས་བྱེད་ཛ་ཡིག་ཆུ་ལྟེ་འཕེལ་བའོ་ར་ཡིག་མེ་སྟེ་འཆི། ། ས་ཡིག་རླུང་སྟེ་ཕ་རོལ་ཡུལ་དུ་རིང་པོར་འགྲོ་བྱེད་ཏ་ཡིག་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་འབྲས། ། ཡ་ཡིག་ཉི་མ་རྒྱ་ཆེན་ནད་ནི་ལེན་བྱེད་མ་ཡིག་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དྲི་མ་མེད། ། ན་ཡིག་ལྷ་སྟེ་བདེ་རབ་སྟེར་མཁས་པས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་འདིར་རབ་བཤད། ། ཅེས་པ་ལྟར་ལ། དེའང་དང་པོའི་ཚོགས་དེ་ལ་བརྟག་པར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ། སྡེབ་སྦྱོར་ཡི་གེ་དྲུག་པ་ནས་རབ་བསགས་སམ་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་བར་རྣམས་ལའང་ལྷ་རེ་རེ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། སྡེབ་སྦྱོར་གཱ་ཡ་ཏྲིའི་ལྷ་རྟ་མགྲིན་དུ་བཤད་ཅིང་དེའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་ལ། འོན་ཀྱང་འདི་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷ་རུ་སྣང་ངོ༌། ། ད༣ གསུམ་པ་[ངོ་མཚར་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་]ནི། པྲསྟཱ་ར་འགོད་སྤྱི་གྲངས་ནཥྚ་དབྱེ། ། ཨུདྡིཥྚ་བཟུང་ཡང་བ་ཨ་དྷཱ་བརྟག །(༡༦༤བ) ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ཐུན་མོང་རྟོག་བྱེད་གཅིག ། མཉམ་པའི་བྲྀཏྟ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བ་ངོ་མཚར་བའི་རིགས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དྲུག །
Chinese
无[韵]的音节计量的格律名为“杂提”（Jāti）。如同之前有八个字母的被称为八字母格律，在此处必须满足八个音节。其中，（164页正）短元音、单一元音的辅音，均计为一个音节。长元音、双元音的辅音，即长音和连接的字母进入主音等。 简而言之，重音节计为两个音节。无生命（无元音）辅音计为半个音节。 对此，根据音节排列方式，以及四句（格律）是否相等、不相等、半相等之区别，在《珍宝源经》中详细阐述了杂提（Jāti）、罗朗杰（Rolangcan）和达玛色杰（Darmarsercan）这三种（格律）的内部细分。从《闻小》等典籍中虽有许多略微不同之处，但其本质都归摄于此。 在这些（格律）中，每三个字母构成一个群组，根据轻重音的缘故，会形成八个群组。 如（典籍）所云： 开头、中间和末尾， 若为重音，即婆(Bha)、阇(Ja)、萨(Sa)； 若为轻音，即耶(Ya)、啰(Ra)、多(Ta)； 重音和轻音，则是摩(Ma)和那(Na)。 又据说，每一个（群组）都有一位指示善与不善的本尊。 如（典籍）所云： 婆字（Bha）为大地，能使财富兴盛；阇字（Ja）为水，使生命增长；啰字（Ra）为火，会导致死亡。 萨字（Sa）为风，能远行至彼岸；多字（Ta）为空，是空性的果报。 耶字（Ya）为太阳，能引生大病；摩字（Ma）为月亮，名声清净无垢。 那字（Na）为天神，善赐予究竟安乐，由此诸群组的果报在此详述。 对此，也说明了要观察最初的那个群组。 同样地，从六字格律（Saddakṣara）到“积集”或“相续”的（格律），也认为各有一位本尊。据说伽耶特黎（Gāyatrī）格律的本尊是马头明王（Hayagrīva），其形象也似乎存在。然而，这些（本尊）似乎都是外道之神。 第三，[解释了奇妙的证悟实践]： 布罗什塔拉（Prastāra）排列总数，纳什塔（Naṣṭa）区分； 乌迪什塔（Uddiṣṭa）执持轻音，阿达（Adhā）观察。（164页反） 六种特法与一种共法； 仅仅应用于等量的“瓦立达”（Vṛtta），以奇妙的理则来证悟，有六种（方法）。
English
The meter that counts un[rhymed] syllables is called Jāti. Just as before, a meter with eight letters is called an eight-letter meter, here, eight syllables must be complete. Among these, (164a) short vowels and consonants with a single vowel are counted as one syllable. Long vowels, and consonants with two vowels, meaning those with long sounds and conjunct letters entering the core, etc. In summary, heavy syllables are counted as two syllables. Voiceless (vowel-less) consonants are counted as half a syllable. Regarding this, according to the method of syllable arrangement, and the distinction of whether the four feet (of a verse) are equal, unequal, or semi-equal, the internal classifications of Jāti, Rolangcan, and Darmarsercan are explained in the text of "Precious Source". Although there are many slightly different explanations from "The Lesser Hearing" and so forth, their essence all converges upon these. In these (meters), each three letters form a group, and due to the distinction of light and heavy syllables, they become eight groups. As it appears (in the texts): At the beginning, middle, and end, If heavy it becomes, (these are) Bha, Ja, Sa; If light it becomes, (these are) Ya, Ra, Ta; Heavy and light, are Ma and Na. Furthermore, it is said that each of these (groups) has a deity that indicates good and non-good. As it appears (in the texts): The letter Bha is earth, causing prosperity to expand; the letter Ja is water, causing life to increase; the letter Ra is fire, causing death. The letter Sa is wind, causing one to travel far to the other shore; the letter Ta is space, the fruit of emptiness. The letter Ya is the sun, causing great illness to be taken; the letter Ma is the moon, renowned and stainless. The letter Na is the deity, skilled in bestowing supreme bliss, by these groups the results are thoroughly explained here. Regarding this, it is also explained that one should investigate the first group. Similarly, it is believed that from the six-letter meter (Saddakṣara) up to 'accumulation' or 'continuation' (meters), each also has a deity. It is stated that the deity of the Gāyatrī meter is Hayagrīva (Horse-necked One), and his form also appears to exist. However, these (deities) appear to be deities of non-Buddhist (outer) traditions. Third, [Explanation of the Marvelous Realizing Application]: Prastāra arranges the total number, Naṣṭa differentiates; Uddiṣṭa holds the light syllable, Adhā examines. (164b) Six distinctions and one common method of realization; Applied only to equal 'Vṛtta', to realize with wondrous reasoning, there are six (methods).
Tibetan
དང་པོ་ནི། ཡི་གེ་གཅིག་པ་ནས་བཟུང་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་བར་གྱི་ལྕི་ཡང་སྤེལ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་པྲསྟཱ་ར་འགོད་ཚུལ། གཉིས་པ་ནི། ཡི་གེ་བཅུ་པ་ལྟ་བུའི་སྡེབ་སྦྱོར་རེ་རེ་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་ཡོད་སྟོན་པ་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་རྟོགས་བྱེད། གསུམ་པ་ནི། སྤྱི་གྲངས་དེ་ལས་གང་རུང་ཞིག་ཁོལ་དུ་འདོན་པའི་བཀོད་བྱ་ཇི་ལྟར་ཡོད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། དཔེར་ན། ཡི་གེ་དྲུག་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བཅུ་བཞི་པ་དེ་གློ་བུར་བཀོད་ན་པྲསྟཱ་ར་འགོད་མི་དགོས་པར་ལྕི་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་བྱེད་ནཥྚའི་ཆོ་ག ། བཞི་པ་ནི། ཐོག་མར་ཡི་གེ་བཅུ་པ་ལས་མ་ས་ཛ་ག་ལྟ་བུའི་པྲསྟཱར་བཀོད། སླར་འདི་ཡི་གེ་བཅུ་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ནང་གསེས་སུ་དུ་བ་ཡིན་ཅེས་འདྲི་ན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཨུ་དྡིཥྚ་བཟུང་བ། སྡེབ་སྦྱོར་འདི་ལ་ལྕི་བ་འབའ་ཞིག་པ་དུ། གཅིག་ཡང་བ་དུ། གཉིས་ཡང་བ་དུ་ཞེས་སོགས་འདྲི་ན། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཡང་བའི་བྱ་བ། པྲསྟཱ་རའི་ཕྲེང་སྟེང་འོག་གི་གླིང་དང་བར་གྱིས་ཇི་ཙམ་འགྲོ་བ་རྟོགས་བྱེད་ལ་ཨ་དྷྭའི་བརྟག་པ་སྟེ་མཉམ་པའི་བྲྀཏྟ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་དྲུག་ཡོད་ཅིང༌། བྲྀཏྟ་ཛཱ་ཏི་ཐུན་མོང་དུ་ཡི་གེ། ཕྱི་མོ། ལྕི་ཡང་གི་གྲངས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཐུན་མོང་རྟོགས་བྱེད་ཅེས་བསྡམས་པས་གཅིག་གོ། ། དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་རིན་འབྱུང་ཞི་བས་མཛད་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། ། གཞུང་འདི་ནི། ཇི་སྐད་དུ། མདོར་བསྡུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང༌། ། འདི་ཡིས་དཔེར་བརྗོད་བགྱིས་པ་དང༌། ། མ་འདྲེས་རིམ་པས་འདོན་པ་དང༌། ། མཐར་སྡོད་ཚོགས་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན། ། ཅེས་དམར་སེར་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕགས་པར་བཤད་པ་དང༌། མཛད་པ་པོ་ཁྱད་(༡༦༥ན)དུ་འཕགས་པས་ངོ་མཚར་བའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། ། ཐ༤ བཞི་པ་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ད༡ སྤྱིར་མིང་གི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སོགས་བཤད་པ། ད༢ བྱེ་བྲག་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པའོ། ། ད༡ དང་པོ་ནི། ཐོག་མའི་འདོད་རྒྱལ་རྗེས་གྲུབ་དོན་དང་ལྡན། ། དངོས་མིང་དེ་བཞིན་བཏགས་མིང་འདྲ་འབྲེལ་གྱི། ། རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་མིང༌། ། འབྲེལ་ལ་རྒྱུ་མིང་འབྲས་དང་འབྲས་མིང་རྒྱུ། ། ཚོགས་པ་ཡ་རྒྱལ་ལ་བཏགས་ལྡོག་པ
Chinese
第一、（是）显示从单一字母到连续（韵律）的轻重音交替方式的“展开”（Prastāra）排列法。 第二、（是）例如十字母（音节）的韵律组合，显示其有多少种变体，（这是）了解总变体数（Spṛṣṭa）的方法。 第三、（是）从总数中提取任意一种，以了解其排列方式。例如，在六字母（音节）的韵律组合中，如果从总共六十四种变体中突然排列出第十四种，（这是）不需要排列“展开”（Prastāra）就能轻松了解轻重音的“不显”（Naṣṭa）仪轨。 第四、（是）首先从十字母（音节）中排列出如“མ་ས་ཛ་ག་”（Ma Sa Dza Ga）之类的“展开”（Prastāra）。 然后，如果问“这在十字母（音节）的韵律组合中是哪一种？”，（这是）采用“指明”（Uddeśa）的方法，以便轻松了解。对于这种韵律组合，如果问“纯粹是重音（音节）的有几种？有一个轻音（音节）的有几种？有两个轻音（音节）的有几种？”等等，（这是）了解那种“轻音”行为（的方法）。（这是）为了了解“展开”（Prastāra）序列中，上下和中间部分延伸了多少的“路径”（Adhvan）考察，即特别了解等同“韵律”（Vṛtta）的六种仪轨。虽然在“韵律”（Vṛtta）和“种”（Jāti）的共同（理解）中，各自都有三种了解字母（音节）数、音拍（Mātrā）数和轻重音数量的方法，但总的来说，归结为“共同了解方法”则只有一种。 这些都是根据上师宝生寂（Ratnākaraśānti）所著论典中所说之义。 此论典，如其所言： 简略的偈颂， 由此所作的譬喻， 无混淆地依次展示， 末尾的集会本身即是功德。 如是，《红黄者论》中以八种功德宣称其殊胜，且因作者（165反页）殊胜，故此论典实属稀有。 **第四章：解释名称的同义词（Abhidhāna），有两部分：** 1. 普遍解释名称的定义、分类等。 2. 特别解释同义词（Abhidhāna）的方法。 **第一部分：** 最初的惯用名（Iddhārūḍhi）、随后的派生名（Yogarūḍhi）、具有意义的（Anvārthaka）； 本义名（Sākṣātkṛta），同样，比喻名（Upacārita），（基于）相似和关联； 从因由产生的名，以及与此相反的名； 在关联中，以因命名果，以果命名因； （对）集合（Samudāya）、（对）个体（Yāgyāla）所假立（Upacārita）的（名），以及相反（Vyāvr̥tti）的（名）。
English
First, (this is) the method of arranging *Prastāra* (expansion/distribution), which demonstrates the way of alternating heavy and light syllables, from a single syllable up to continuous (metrical feet). Second, (this is) for understanding the total number of variations (*Spṛṣṭa*), which shows how many variations exist for each metrical composition, such as a ten-syllable meter. Third, (this is) for understanding how the arrangement exists by extracting any one from that total number. For example, in a six-syllable meter, among the sixty-four total variations, if the fourteenth one is suddenly arranged, this is the ritual of *Naṣṭa* (lost/missing), which easily clarifies heavy and light syllables without needing to arrange *Prastāra*. Fourth, initially, arrange *Prastāra* from a ten-syllable meter, such as Ma Sa Dza Ga (མ་ས་ཛ་ག་). Then, if one asks, "Which one among the ten-syllable metrical compositions is this?", (this is) adopting the method of *Uddeśa* (indication/specification), which easily clarifies it. Regarding this metrical composition, if one asks, "How many are solely heavy syllables? How many have one light syllable? How many have two light syllables?", and so on, (this is) the action of 'lightness' for clarifying that. (And) for understanding how much the upper, lower, and middle sections of the *Prastāra* rows extend, this is the examination of *Adhvan* (path/duration), meaning there are six rituals that particularly clarify the equal *Vṛtta* (meter/rhythm). Although in the common (understanding) of *Vṛtta* and *Jāti* (species of meter), there are three methods each for understanding the number of syllables, mātrā (mora/syllable length), and heavy/light syllables, generally, when summarized as "common clarifying methods," they are considered one. These are the meanings as taught in the treatise composed by the teacher Ratnākaraśānti (སློབ་དཔོན་རིན་འབྱུང་ཞི་བ). This treatise, as it says: Summarized verses, Examples made by this, Presented in an unmixed sequence, And the final collection itself is the quality. Thus, from the treatise of the Red-Yellow (school/commentator), it is explained as excellent by eight qualities, and because the author is exceptionally superior (folio 165b), it is a wondrous treatise. **Topic 4: Explanation of the Synonyms (Abhidhāna) of Names, has two parts:** 1. Generally explaining the definition, divisions, etc., of names. 2. Particularly explaining the method of synonyms (lexicon). **Part 1 (of Topic 4):** Initially, conventional names (Iddhārūḍhi); subsequently, derivative names (Yogarūḍhi), and those endowed with meaning (Anvārthaka); Literal names (Sākṣātkṛta); similarly, metaphorical names (Upacārita), based on analogy and relation; Names arising from cause and reason (Nimitta-vyutpatti), and names that are the opposite of that (Vyāvṛtti-nāma); In relation, cause-name-effect (Kāraṇa-nāma-kārya) and effect-name-cause (Kārya-nāma-kāraṇa); Names imputed to a collection (Samudāya), or to a part (Yāgyāla), and their opposites (Vyāvr̥tti).