Tibetan
འི་གཞི་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གྲངས་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་རྩི་བའི་ཚུལ་ལམ་རྩི་བྱེད་ཡིན་ནོ། ། ད༢ གཉིས་པ་[ནང་གི་ངེས་པ་བཤད་པ་]ནི། དབུ་མའི་དབུགས་ལས་གཟའ་ཡི་རྐང་པ་འབྱུང༌། ། དུས་བཞིའི་མཐའ་རུ་དེ་དག་སྟོང་པར་འཇུག ། སླར་ཡང་རྟོགས་(༡༥༨བ)པས་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་འཆར། ། དབུ་མའི་དབུགས་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སྟེ། དབུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་གཞན་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་ལྟར། ཡེ་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་རླུང་འབྱུང་བ་ལྔའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བའམ་རྒྱུ་བར་བྱེད། གཡོན་རྐྱང་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་ཆ་བསྐྱེད་པ་ནམ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་སའི་རིམ་པས་ཞི་གཟའ་ལྔ་རྒྱུ་ལ། གཡས་རོ་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཛིན་པ་བདག་རྟོག་གི་ཆ་གཙོ་བོར་བསྐྱེད་པ་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་རིམ་པས་དྲག་གཟའ་ལྔ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་མེ་རླུང་གི་གྲངས་བཞིན་དུ་གཟའ་རྣམས་ཀྱི་དལ་རྐང་མྱུར་རྐང་སོགས་འབྱུང་ངོ༌། ། དུས་བཞིའི་མཐའ་རུ་གཟའ་དེ་དག་སྟོང་པར་འཇུག་པའི་ལོ་གྲངས་སོགས་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་ལ། ནང་ལུས་དང་སྦྱར་ན། སྐྱེས་བུ་ལང་ཚོ་རྒྱས་ཤིང་ནད་ལ་སོགས་པས་མ་གཟིར་བ་ཞིག་མཚན་གཞིར་བྱས་ཏེ་རྩ་རྐྱང་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྣ་གཡོན་ནས་དང་པོར་ནམ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་སྟེ་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྒྱུ་ལ། དེ་ནས་རོ་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཡས་སུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་སྟེ་འབྱུང་བ་སྡུད་པའི་རིམ་པས་ལུགས་བཟློག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྒྱུ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་རམ་འཕོ་ཆུང་རེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྫོགས་པ་ནི་འཕོ་ཆེན་ཡིན་པས་དེ་ལ་དབུགས་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱ་འབྱུང༌། དེ་ལྟར་སྐྱེད་སྡུད་ཀྱི་བྱ་བ་གཉིས་རྫོགས་པས་འཕོ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ནང་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཤིང་ཞིག་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་ནས་སྟོང་པར་གནས་པའམ། གཟའ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་ན་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། ལུས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་འཆིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནོ། ། ཚུལ་དེས་གཡས་ནས་ལུག་སོགས་མི་མཉམ་པའི་ཁྱིམ་གྱི་འཕོ་ཆེན་དྲུག་དང༌། གཡོན་ནས་གླང་སོགས་མཉམ་(༡༥༩ན)པའི་ཁྱིམ་གྱི་འཕོ་ཆེན་དྲུག་སྟེ། དུས་སྦྱོར་གྱི་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་
Chinese
之基础。依缘而生的算数之理，即是计算之方式或计算之工具。 \t\t\t二、其次是[内义之阐述]： \t\t\t由中脉之气息，生起曜（行星）之步运； \t\t\t于四季之末，彼等入空； \t\t\t复由了悟（158b），显现时间之定相。 \t\t\t中脉之气息，即是智慧之风。犹如依中脉而其他脉显现生起，依智慧之风而五大本性之业风生起或运行。依左侧之任脉（左脉），生起具有心识（snying stobs）自性之所取境（yul），即依空、风、火、水、地之次第，五寂曜（行星）运行；依右侧之命脉（右脉），主要生起具有执取自我见（bdag rtog）自性之微尘，即依地、水、火、风、空之次第，五暴曜（行星）运行。因此，在外在世间界中，亦如火风之数量（般），生起诸曜（行星）之缓运、疾运等。 \t\t\t于四季之末，彼诸曜（行星）入空之年数等，如前所述。若与内在身体结合，则以一个青春期旺盛、未受疾病等侵扰之人为例，依任脉（左脉），从左鼻孔首先以空、风、火、水、地之次第，生起五大（之循环），每一曼陀罗（dkyil 'khor，此处指循环）有三百六十（次），共运行五个曼陀罗；然后依命脉（右脉），从右鼻孔以地、水、火、风、空之次第，以逆转之方式，收摄五大（之循环），运行五个曼陀罗。即每一个曼陀罗或小迁（'pho chung，小周天）有三百六十（次），完成五个曼陀罗即是大迁（'pho chen，大周天），其中有二万一千八百次呼吸（dbyugs stong dang brgyad brgya）。如此，生起和收摄这两种作用完成，在两次大迁之间，内在进入中脉。这便是世间形成与坏灭之作用完成后，安住于空性，或诸曜（行星）之曼陀罗完成后，进入空性，以及有情众生在生死的境况之下，进入本性光明等之义。 \t\t\t以这种方式，从右侧（经脉）运行生肖羊等六个不均衡（阴性）星宫的大迁（大周天），以及从左侧（经脉）运行生肖牛等六个均衡（阳性）星宫的大迁（大周天），即是十二时辰（dug sbyor）的迁转（'pho ba），共计二万一千次呼吸。
English
the foundation. The reasoning of numbers that are interdependent is the method of calculation or the means of calculation. \t\t\t2. Next is [the explanation of the inner certainty]: \t\t\tFrom the breath of the central channel, the steps of the planets arise; \t\t\tAt the end of the four seasons, they enter emptiness; \t\t\tAgain, through realization (158b), the certainty of time appears. \t\t\tThe breath of the central channel is the wind of wisdom. Just as other channels arise and manifest by relying on the central channel, the karmic winds, which are the essence of the five elements, arise or circulate by relying on the wisdom-wind. By relying on the left channel (kyangma), the apprehended object (yul) of the nature of courage (snying stobs) is generated, forming parts in the order of space, wind, fire, water, earth, by which the five peaceful planets (zhi gza') circulate. By relying on the right channel (roma), the grasping self-conception (bdag rtog) is primarily generated, which is the essence of particles, in the order of earth, water, fire, wind, space, by which the five fierce planets (drag gza') circulate. Therefore, in the external world, the slow and fast movements of the planets, etc., arise according to the number of fire and wind. \t\t\tThe number of years, etc., for these planets to enter emptiness at the end of the four seasons is as mentioned above. When applied to the inner body, taking an individual in their prime, not afflicted by illness, as an example, by relying on the left channel, from the left nostril, first, the elements are generated in the order of space, wind, fire, water, earth. Each mandala (cycle) consists of three hundred and sixty (breaths), and five mandalas circulate. Then, by relying on the right channel, to the right, the elements are absorbed in the reverse order of earth, water, fire, wind, space, and five mandalas circulate. That is, each mandala or minor transition ('pho chung) has three hundred and sixty (breaths), and the completion of five mandalas is a major transition ('pho chen), which involves twenty-one thousand eight hundred breaths. Thus, when these two actions of generation and absorption are completed, between the two major transitions, one enters the central channel inwardly. This signifies the meaning that when the processes of the world's formation and dissolution are complete, it abides in emptiness; or when the mandalas of the planets are complete, they enter emptiness; and living beings, in the state of birth and death, enter the clear light of their true nature, and so forth. \t\t\tIn this manner, from the right (channel), the six major transitions of the unequal (female, lunar) astrological houses such as Aries (Sheep) occur, and from the left (channel), the six major transitions of the equal (male, solar) astrological houses such as Taurus (Ox) occur. These twelve transitions of the time conjunctions (dus sbyor) involve twenty-one thousand breaths.
Tibetan
དྲུག་བརྒྱར་ལོངས་ཏེ་རང་དབུགས་ཀྱི་ཞག་གཅིག་ཏུ་འཇོག་གོ། ། དེས་ན་ནང་དུ་འཕོ་ཆེན་གཉིས་ལ་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་སྡུད་རྫོགས་ནས་དབུ་མར་སྟོང་པ་ལ་གཞོལ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དང་མུ་སྟེགས་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་མི་ལོ་སྟོང་དང༌། ཉིས་བརྒྱ་ལ་དབུགས་རེར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ནུས་པའི་མིང་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟར་བཞག་ནས་དེའི་དབུགས་གྲངས་ཀྱི་འཕོ་ཆེན་གཉིས་རྫོགས་པ་ན་ཕྱིར་དུས་ཆེན་པོ་གཅིག་རྫོགས་ཤིང༌། དེའི་འཕོ་མཚམས་སུ་དབུ་མར་འཇུག་པ་དང་ཕྱིར་གཟའ་རྣམས་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་པར་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའོ། ། སྟོང་འཇུག་ལ་མཚུར་ལུགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རང་རྩིས་ཉིད་སྒྲ་ཅི་བཞིན་པར་བཟུང་ལ། ཕུག་ལུགས་པ་རྣམས་དེ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྦས་རྩིས་ཡིན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མིན་པར་བཟུང་ནས་གྲུབ་མཐའི་ཞིབ་རྩིས་གསར་དུ་འཆོས་པར་མཛད་དོ། ། སླར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རླུང་གིས་འཕོ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དུའང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་རིམ་བཞིན་འཆར་བས། དུས་བཞི་སོ་སོའི་ཟད་པ་མེ་སྟག་གི་དབོ་ཟླ་བའི་གནམ་སྟོང་ཉ་ཁྱིམ་གྱི་མཐར་གཟའ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྟོང་པར་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང༌། སླར་རབ་བྱུང་གི་ལོའི་ནག་ཟླའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ལོ་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་གསར་དུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། ། ད༣ གསུམ་པ་[ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྩི་བའི་གཞི་བཤད་པ་]ནི། ནང་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ལས། ། བགྲོད་བྱ་ཁྱིམ་སྐར་བགྲོད་བྱེད་གཟའ་རྣམས་སྐྱེས། ། ཉི་མས་ཁྱིམ་སྤྱོད་དུས་བཞི་གཡས་སུ་འཁོར། ། སྐར་ཁྱིམ་གོ་ལ་རླུང་འགྲོས་ཉིན་ཞག་རེར། ། གཡས་བསྐོར་གཟའ་རྣམས་རང་འགྲོས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད། ། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ལས། ཐོག་མར་བགྲོད་བྱའི་ཡུལ་གོ་ལའི་སྟེང་(༡༥༩བ)དུ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བརྒྱད་རྣམས་ཆགས། དེའི་སྟེང་དུ་བགྲོད་བྱེད་གཟའ་བཅུ་པོ་སྐྱེས། གནམ་ལ་ཉི་མས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་པོ་གཡོན་བསྐོར་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ས་ལ་ལས་ཀྱིས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སུ་དུས་བཞི་གཡས་བསྐོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཕོ་ཞིང་རྒྱུ་སྟེ་འཁོར་བའོ། ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཁྱིམ་དང་གོ་ལ་རྣམས་ནི་རླུང་འགྲོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་ཞག་རེ་རེར་གཡས་སུ་བསྐོར་ཅིང༌། གཟའ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་འགྲོས་ཀྱིས་ཡུལ་རྒྱུ་སྐར་ཁྱིམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད
Chinese
达到六百，安住于自己的气息的一天中。 因此，为了显示在内部两次大迁变中，元素的生、聚、灭圆满后融入中脉的空性之义，以及为了引导外道，就像设定有一个名为“力之主”的主宰者，以一千二百年作为其每一呼吸（周期），当它的呼吸数量的两次大迁变圆满时，外部的一个大时节就圆满了，并在其迁变交界处融入中脉，以及宣说了外部的行星们也融入空性。 对于空性融入（的理解），楚派学者们则将续部中宣说的自身计算（体系）视为字面意思；普派学者们则认为那是因为外道的（计算）是不真实的，是秘密计算，并非字面意思，因此重新建立了各自宗派的详细计算（体系）。 此外，就像众生依于遍计分别而产生的风（气）之迁变那样，外部的时节也次第显现。在四个时节各自圆满时，于火虎年的博月天市牛宿的末尾，诸行星的清净享用（运行）被称为进入空性。然后，再次从一个饶迥（甲子）年的亥月初一，年、月、行星、星宿等一切的恒常享用（运行）重新显现。 三、[解释外部计算的基础]是： 内部如何，外部便显现； 被行十二宫（星座），运行者行星生。 太阳于宫运行，四季右旋转。 星座宫位寰宇，风行日夜每。 右旋诸行星，自速于域行。 就像内部金刚身的安住方式那样，在外部显现时，首先，在被行之域的球体之上（159b页），十二宫位和二十八宿安立。在其之上，十颗运行的行星产生。在天空中，太阳以逆时针方向运行于十二宫，在大地上，（世间）业力使得四季以右旋（顺时针）的方式，分成十二段（宫位），迁变运行，周而复始。 如此，星宿的宫位和球体，依于风的运动，每一昼夜向右旋转；诸行星则以各自的速度，享用（运行于）星宿宫位的领域。
English
Reaching six hundred, one abides in one day of one's own breath. Therefore, internally, after the creation, aggregation, and dissolution of the elements are complete in the two great transformations, to demonstrate the meaning of entering the emptiness of the central channel, and for the purpose of guiding non-Buddhists, it is posited that there is a lord named 'Lord of Power' (Nüpa'i Mingchen) whose every breath takes one thousand two hundred years. When the two great transformations of its breath-count are complete, externally one great kalpa (time period) is completed, and at the boundary of that transformation, one enters the central channel, and it is taught that externally the planets also enter emptiness. Regarding the entry into emptiness, the Tshur tradition takes the self-calculation taught in the tantras literally, whereas the Phug tradition considers it to be a hidden calculation of the Tirthikas due to its imprecision, and thus not to be taken literally, leading them to establish new detailed calculations for their own philosophical systems. Furthermore, just as the transformation of wind (prana) arises due to the power of conceptualization of all sentient beings, externally too, the definite times (seasons) appear sequentially. At the end of each of the four seasons, at the end of the Pisces constellation of the 'Sky Emptiness' in the Dbo month of the Fire Tiger year, the pure activity of the planets is termed as entering emptiness. Again, from the first day of the Nag month of a Rab byung year, the perpetual activity of all years, months, planets, and stars (constellations) newly arises. Three. [Explanation of the Basis of External Calculation] is: As it is internally, so it appears externally. The traversed zodiac houses and stars, the traversing planets arise. The sun traverses the houses, the four seasons revolve to the right. The starry zodiac sphere, moved by wind, each day and night. The planets revolving to the right, by their own speed, move through their realms. Just as the mode of abiding of the internal Vajra Body manifests externally, firstly, upon the sphere of the traversed realm (page 159b), the twelve zodiac houses and twenty-eight constellations are established. Above them, the ten traversing planets arise. In the sky, the sun moves counter-clockwise through the twelve houses, and on earth, by karma, the four seasons transform and move in a clockwise manner, divided into twelve sections (houses), thus revolving. Thus, the zodiac houses of the constellations and the spheres, based on the movement of wind, revolve to the right each day and night; while the planets, by their own speeds, move through the realms of the starry zodiac houses.