Tibetan
།རོ་ཙ་དང་དེའི་ཡན་ལག་བུད་མེད་བཙའ་སྲུང་གི་ཐབས་ལ་གཉིས་བཅས་ཀྱིས་གསོ་བྱེད་གཉེན་པོའི་མན་ངག་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གསོ་ཡུལ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང༌། གསོ་དཔྱད་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ཤ་སྟག་གོ། ། ན༤ བཞི་པ་[ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་མདོར་བསྟན་པ་]ནི། ནད་དང་གཉེན་པོ་ཐབས་སུ་ཕྱི་མར་དྲིལ། ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་དག་གསོ་ཡུལ་གྱི་ནད། གསོ་བྱེད་གཉེན་པོ་གསོ་བའི་ཐབས་གསུམ་ཞེས་ཕྱི་མ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ལག་ལེན་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེའང་གསོ་ཡུལ་ནད་ལ་རྒྱས་པར་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ། བསྡུ་ན་ཀུན་བརྟགས་གདོན། ལྟར་སྣང་འཕྲལ། ཡོངས་གྲུབ་ཚེ། གཞན་དབང་སྔོན་ལས་ཀྱི་ནད་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་བརྒྱ་དང་གཅིག་སྟེ། བསྡམས་པས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི། དེ་ལས་ཀྱང་བཅོས་དགོས་ཤིང་བཅོས་སུ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཚེའི་ནད་བརྒྱ་རྩ་གཅིག ། གསོ་བྱེད་གཉེན་པོ་ལ། སྟོང་དང་། རྩ་གཉིས། མདོར་བསྡུས་པས། སྨན། དཔྱད། ཟས། སྤྱོད་བཞི། སྨན་ལ། ཞི་བྱེད། སྦྱོང་བྱེད་གཉིས། ཞི་བྱེད་ལ། བསིལ། དྲོད། སྦྱོང་བྱེད་ལ། དྲག་དང་། འཇམ་པ་གཉིས། དཔྱད་ལ། འཇམ། རྩུབ་(༡༥༥ན)གཉིས། ཟས་ལ། ཕན། གནོད་གཉིས། སྤྱོད་ལམལ། དྲག །དལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་དྲིལ་བའི་གཉེན་པོ་བཅུར་གསུངས་སོ། ། གསོ་ཐབས་ལག་ལེན་སུམ་རྒྱ་དྲུག་ཅུ། མདོར་བསྡུས་བརྟག་ཐབས་གསོ་ཚུལ་བཅོས་ཐབས་གསུམ། དང་པོ་ལ། རག་པ་རྩ། མཐོང་བ་ཆུ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས། གཉིས་པ་ལ། གསོ་ཚུལ་རྣམ་པ་དགུ། གསུམ་པ་ལ། ཞི་བྱེད་ཐང་ཕྱེ་རིལ་བུ་ལྡ་གུ་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ཁཎྜ་སྨན་ཆང་སྡེ་ཚན་བརྒྱད། དེའི་ལོག་གནོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྦྱོར་བ། ཐུག་ཕྲང་སྔོ་སྦྱོར་གྱི་སྡེ། སྦྱོང་བྱེད་སྔོན་འགྲོ་སྣུམ་འཆོས། བཤལ་སྐྱགས་སྣ་སྨན་འཇམ་རྩི་ནི་རུ་ཧ་སྟེ་དངོས་གཞི་ལས་ལྔ། ལོག་གནོན་རྩ་སྦྱོང་སྟེ་བདུན། དཔྱད་ལ་གཏར་སྲེག་དུག་ལུམ་བྱུགས་པ། ལོག་གནོན་ཐུར་མའི་དཔྱད་བཅས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ། ཐལ་སྨན་སོགས་ཕྱི་མ་ལྔ་ཞི་བྱེད་རྩ་བའི་སྡེ་ཚན་ལྔར་འདུས་པས་ལག་ལེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་སུ་དྲིལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ད༢ གཉིས་པ་གསོ་བའི་ཚུལ་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ན༡ མདོར་བསྟན། ན༢ རྒྱས་བཤད་དོ། ། ན༡ དང་པོ་ནི། གསོ་བྱ་གང་ཕྱིར་ལུས་དང་གང་གསོ་ནད། ། གསོ་བྱེད་སྤྱོད་ལམ་ཟས་སྨན་དཔྱད་
Chinese
这是完整地阐述了针对罗剎及其分支——妇女难产保护方法的两种治疗对治的诀窍。 总而言之，身体等这些被广泛称为治疗对象的八个分支；所有大大小小的治疗方法都源于此。 第四部分【后部续中的身体简述】是： 病与对治方法，摄于后续。 详细阐述的这些，即治疗对象的疾病，治疗的对治，治疗的方法，此三者在后部事业续中作为实践的核心而总结阐述。其中，治疗对象的疾病，详述有一千二百种。 简而言之，妄想之魔病，似现之偶病，圆满成就之寿病，他缘宿业之病，这四种病，每种有一百零一种；总计四百零四种。其中，需要治疗且可以治疗的，是圆满成就之寿病的一百零一种。 治疗对治方面，有一千零二种。 简而言之，药、疗、食、行四种。 药方面，有平息剂和泻剂两种。 平息剂方面，有清凉和温热。 泻剂方面，有峻猛和缓和两种。 疗法方面，有温和和粗暴(155v)两种。 饮食方面，有有益和有害两种。 行止方面，有强劲和缓慢两种。 总而言之，对治被说成十种。 治疗方法实践有三百六十种。简而言之，诊断方法、治疗原则、疗法有三种。 第一种，有两种：粗察脉搏，观见尿液。 第二种，有九种治疗原则。 第三种，平息剂有八个类别：汤剂、散剂、丸剂、膏剂、药酥、灰药、糖剂、药酒。 其反作用是珍宝配方。草药配方类别。泻剂的预备：油疗。泻、吐、鼻药、缓和灌肠、强效灌肠，即主要五种方法。反作用：放血，总计七种。疗法有放血、烧灼、毒敷、涂抹。反作用：探针疗法，总计二十三种。灰药等后五种归属于平息剂的五个基本类别，因此总结为十八种实践应用。 第二部分，详细阐述四种治疗方式，有两部分：第一，简述；第二，详述。 第一部分是： 治疗对象是身体，以及所治之病。 治疗对治是行止、饮食、药物、疗法。
English
This is a complete exposition of the essential instructions for the two counteracting treatments concerning the methods for protecting women from difficult childbirth, associated with rakshasas and their branches. Generally, these, such as the body, are widely known as the eight branches of the treated subject; all major and minor medical treatments purely originate from them. Section 4: [Brief Explanation of the Body in the Later Tantra] is as follows: Diseases and remedies, methods, are summarized in the later [tantra]. The elaborate explanation summarizes these as the diseases of the treated subject, the remedial agents, and the healing methods, as taught in the later Action Tantra as the essence of practice. Specifically, the diseases of the treated subject are elaborately [explained as] one thousand two hundred. In brief, there are four types of diseases: those of imaginary evil spirits, ephemeral apparent phenomena, perfect accomplishment of life, and other-dependent karmic diseases. Each type has one hundred and one, totaling four hundred and four. Among these, the one hundred and one diseases of perfect accomplishment of life are curable and need to be treated. For remedial agents, there are one thousand and two. In brief, these are four: medicine, external therapy, diet, and conduct. For medicine, there are two: pacifying and purgative. For pacifying, there are cooling and warming. For purgative, there are strong and mild—these two. For external therapy, there are mild and harsh (155v)—these two. For diet, there are beneficial and harmful—these two. For conduct, there are strong and gentle—these two. In summary, the remedies are taught as ten. Healing methods, practices: three hundred and sixty. In brief, there are three: diagnostic methods, treatment principles, and therapeutic methods. For the first, there are two: pulse diagnosis and urine diagnosis. For the second, there are nine types of treatment principles. For the third, there are eight categories of pacifying agents: decoction, powder, pill, lda-gu (a paste), medicinal butter, ash medicine, khanda (candy-like medicine), medicinal alcohol. Its counteraction is the preparation of precious jewels. The category of herbal formulations. Purgative preliminary: oil therapy. The five main therapies are purging, vomiting, nasal medication, mild enema, and niruha (strong enema). The counteraction is bloodletting—totaling seven. For external therapy: bloodletting, cauterization, poisonous enema, and anointing. The counteraction is probe therapy, totaling twenty-three. The latter five, such as ash medicine, are included in the five basic categories of pacifying agents, thus summarized into eighteen practical applications. Second, the elaborate explanation of the four modes of healing has two parts: First, a brief explanation. Second, an elaborate explanation. First is: The patient, the body to be healed, and the diseases to be healed. The remedial agents are conduct, diet, medicine, and external therapy.
Tibetan
རྣམས་ཏེ། ། གསོ་ཐབས་ནད་མེད་གནས་དང་གནས་འགྱུར་གསོ། ། གསོ་མཁན་རྩ་བ་ཡན་ལག་བཅས་པས་བསྡུས། ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་ཉིད་གསོ་རིག་སྤྱིའི་མདོ་ཆིངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། གསོ་བྱའི་ཡུལ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་གསོ་བ་ལུས། གང་ཞིག་གསོ་བ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ནད་གཉིས། གསོ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྤྱོད་ལམ་ཟས་སྨན་དཔྱད་དང་བཞི། ནད་དེ་གཉེན་པོས་ཇི་ལྟར་གསོ་བའི་ཚུལ་ལམ་ཐབས་ལ་ནད་མེད་རིང་དུ་གནས་པ་དང༌། རྣམ་གྱུར་གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས། གསོ་བྱེད་ཀྱི་མཁན་པོ་སྨན་པ་རྩ་བ་བཞི་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ལྡན་པ་དང་བཅས་པས་གསོ་རིག་གི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྡུས་སོ། ། ན༢ གཉིས་པ་ལ་(༡༥༥བ)བཞི། པ༡ གསོ་བྱ། པ༢ གསོ་བྱེད། པ༣ གསོ་ཐབས། པ༤ གསོ་མཁན་ནོ། ། པ༡ དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕ༡ ལུས་དང༌། ཕ༢ ནད་དོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟགས་ཀྱིས་ཆགས་ཚུལ་རྟོགས། ། འདྲ་དཔེ་ཉམས་སྦྱར་ལུས་ཟུང་རྩ་དང་གནད། ། བུ་གའི་གནས་ཕུགས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི། ། མཚན་ཉིད་ལས་དབྱེ་འཇིགས་ལྟས་གཏན་ལ་དབབ། ། གང་གི་དོན་དུ་གསོ་བ་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུད་དཀར་དམར་རྣམ་ཤེས་གསུམ། འཕེལ་བའི་རྐྱེན་ལྟེ་འཁོར་དང་བུ་སྣོད་ཀྱི་རྩ་ལས་བྱུང་བའི་བཅུད་བཙའ་བའི་རྟགས་དང་བཅས་པས་ཆགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས། རྟེན་ཁང་བཟང་བརྟེན་པ་རྒྱལ་བློན་བཙུན་འབངས་དང་བཅས་པའི་འདྲ་དཔེ་སྦྱར་བས་ལུས་གནས་ཀྱི་ཉམས་ཤེས། ནད་དང་དྭངས་སྙིགས་ཤ་རུས་ལ་སོགས་པའི་ལྡང་ཚད་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་གནས་ལུགས། ཆགས་སྲེད་འབྲེལ་པ་ཚེ་སྟེ་འབྲེལ་པ་རྩའི་གནས་ལུགས། ཤ་ཚིལ་རུས་པ་ཆུ་རྒྱུས་དོན་སྣོད་རྩའི་གནད་བདུན་ཏེ་གཉན་པ་གནད་ཀྱི་གནས་ལུགས། ཕྱི་ནང་དྭངས་སྙིགས་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་བུ་གའི་གནས་ལུགས་བཞིས་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་གནོད་བྱ་ཁམས་ལ་ལུས་ཟུང་བདུན་དང་དྲི་མ་གསུམ། གནོད་བྱེད་ཉེས་པ་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་བཅོ་ལྔ་དང་བཅས་པ། གྲུབ་ཚུལ་རང་བཞིན་མེ་དྲོད་ལྟོ་བ་གནས་པ་བྱེད་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས། སྤྱིར་སྒོ་གསུམ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བྱེ་བྲག་དབང་པོ་ལྔ་ཡིས་རང་གིས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་དང༌། རྟེན་ཕོ་མོ་མ་ནིང༌། ན་ཚོད་རྒན་བྱིས་དར་མ། རང་བཞིན་ཉེས་གསུམ་སོ་སོའི་མི། ནད་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་དང་གྱུར་པའི་དབྱེ་བས་དེ་དག་རྫོགས། རིང་བ་ཉེ་བ་མ
Chinese
（总纲：） 疗法乃无病安住，以及变异病除； 医者谓根本支分，悉皆总摄。 如上所述，《论述续》的纲要，即是总说医理的大纲要，为此略作阐释：所治疗的对象，为何而治的身体；所治疗的，由此产生的两种疾病；治疗的对治物：行为、饮食、药物、疗法四种；疾病如何被对治物治疗的方式或方法，即无病长久安住以及变异治疗两种方法；作为治疗者的医师，具足根本四项和支分十一项，由此总摄了整个医学体系。 第二部分（155b）有四：1. 所治，2. 能治，3. 治疗方法，4. 治疗者。 第一部分有二：1. 身体，2. 疾病。 第一（小节）是： 身体： 从其因缘征相，了解形成之理； 通过类比经验，识得身界脉络与要害； 孔道之内藏，所损能损之因子； 由其特性而区分，凭凶兆而确定。 为了治疗，身体由白、红二精（父精母血）和识三种因缘形成。通过脐轮和子宫脉所生之精华，以及分娩的征相，了解其形成的状况。通过将身体比喻为国王、大臣、妃子和民众所居住的宫殿，认识身体各部位的状况。疾病，以及精微与粗劣、肌肉、骨骼等的适量，身体营养（七界）的状况。连接生命（与存在）的脉络，即生命之脉的状况。肉、脂肪、骨骼、髓、腱、脏器、脉七种要害，即致命要害的状况。通过内外清浊、食物的通路、孔道的四种状况，了解身体的状况。所损害的界限是七种身体营养和三种污垢。能损害的过失是风、胆、涎，及其各自内部的十五种分类。从形成方式、自性、火热、胃、住所、功能、特性的角度，了解身体的特性。总而言之，身、语、意三门在善、不善、无记中行持，而具体来说，五根对各自的境起作用，这是身体的业。所依是男、女、中性；年龄是老、幼、壮；体质是风、胆、涎三者的不同类型。通过区分无病和有病，这些就圆满了。远与近，
English
(Summary:) Healing methods: Abiding without illness, and transformative healing; Healers: With roots and branches complete, all are gathered. As stated above, the essence of the Explanatory Tantra is the great summary of general medical principles; therefore, let us briefly elaborate on it: Regarding the object to be healed: the body for which healing is performed; what is healed are the two types of diseases arising from it; the remedies for healing are the four: conduct, diet, medicine, and therapy; the ways or methods by which the disease is healed by these remedies are twofold: maintaining health for a long time without illness, and healing illnesses when they occur; the healer, the physician, possessed of the four roots and eleven branches, thereby encompasses the entire body of medical science. The second part (155b) has four: 1. That which is to be healed, 2. That which heals, 3. Method of healing, 4. The healer. The first part has two: 1. Body, and 2. Illness. The first (subsection) is: Body: Understand its formation through causes, conditions, and signs; Through analogy and experience, know the bodily constituents, channels, and vital points; The hidden depths of the orifices, the afflicted and the afflicting factors; Distinguish by their characteristics and determine by ominous signs. For the purpose of healing, the body is formed by the three continuums: white (father's essence), red (mother's blood), and consciousness. Understand the manner of formation through the vital essence arising from the umbilical center and uterine channels, along with the signs of birth. By drawing analogies, such as the body being like a fine mansion inhabited by kings, ministers, queens, and subjects, one understands the subtle conditions of the body. The condition of the bodily constituents (the seven essences) in terms of illness, pure and impure substances, and the proper measure of flesh, bone, and so forth. The connection of attachment-craving, which is life, meaning the condition of the channels (nadi). The seven vital points of flesh, fat, bone, marrow, sinew, organs, and channels, which are the condition of the vulnerable vital points. Through the four conditions of external and internal purity and impurity, the pathways of food, and the orifices, the condition of the body is understood. The afflicted elements are the seven bodily constituents and the three impurities. The afflicting faults are wind, bile, and phlegm, along with their fifteen internal subdivisions. Understand the characteristics of the body through its mode of formation, nature, digestive fire, stomach, location, functions, and specific attributes. In general, the three doors (body, speech, mind) act in virtuous, non-virtuous, and neutral ways; specifically, the five sense faculties engage with their respective objects, which is the karma of the body. The bases are male, female, eunuch; the ages are old, young, adult; the temperaments are individuals with each of the three faults (wind, bile, phlegm). By differentiating between an un-transformed state and a transformed state of illness, these are completed. Distant and near,