Tibetan
་སྒྲའམ་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་འཚོལ་དགོས་པས་ཐུན་མོང་བ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མངོན་བརྗོད་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། ཚིག་གི་ཆ་མ་འདྲེས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ལ། དེ་ནས་གཞུང་དེའི་བརྗོད་བྱ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེའི་དོན་ལྷག་ཆད་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འཆད་དོ། ། བཞི་པ་མཚམས་སྦྱོར་ལའང་གཉིས། ཚིག་གི་མཚམས་སྦྱོར་ནི། ཚིག་སྔ་མའི་ནུས་པས་ཕྱི་མ་འདྲེན་མི་ནུས་པའམ། ནུས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་གསལ་བའམ། གསལ་(༡༦ན)ཡང་སྦྱོར་ཚུལ་རྟོགས་དཀའ་བ་འགའ་ཞིག་ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་དོན་འདི་ལྟར་འབྲེལ་ཞེས་གོ་བདེ་བར་འཆད་པ་དང༌། དོན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་ནི། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའམ། འགལ་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་སམ། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ཏེ་འབྲེལ་ཆགས་པར་འཆད་དོ། ། ལྔ་པ་བརྒལ་ལན་ནི། གཞུང་གི་དོན་སློབ་མས་རྟོགས་དཀའ་བ་འགའ་ཞིག་ལ། འདི་དང་འདི་མི་འགལ་ལམ། ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དྲི་བའམ་དོགས་པ་ཁོངས་ནས་བསླངས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལན་ལུང་རིགས་དང་མི་འགལ་བར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་སྤོང་ཞིང་གཞུང་གི་དོན་བཙལ་ཏེ་གཏན་ལ་དབབ་བོ། ། ཉ༣ གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི། བློ་ཆེན་ཟབ་རྒྱས་བློ་ཆུང་བཟུང་བདེ་ཞིང༌། ། གོ་སླ་ཕྱིས་ནས་ཕྲ་ཞིབ་འགལ་འབྲེལ་གཅོད། ། ཞུམ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་རྒོད་དང་རྨུགས་པ་བཟློག ། སློབ་མ་དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ཚིག་བརླིང་ཞིང་སྦྲེལ་ལེགས་པ། དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད། དབང་པོ་རྟུལ་ཞིང་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ཚིག་གཟུང་སླ་ཞིང་གོ་བདེ་བ། དོན་རྟོགས་སླ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པར་བཤད་ལ། ཕྱིས་ནས་ཚིག་དོན་ལ་འབྲེལ་ཅུང་ཟད་ཆགས་ཤིང་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་ན། བརྗོད་བྱ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་ནས་བསྟན་ལ། ཚིག་དོན་གྱི་འགལ་འབྲེལ་གཅོད་ཅིང་བཤད་དོ། ། བློ་རྟུལ་ཞིང་རྒས་པ་དང༌། ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་སྒོམ་མི་ནུས་པའམ་ནུས་ཀྱང་ལོང་མེད་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པ་ལམ་ཕྲན་བརྟན་ལ་སོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། གཞན་ཡང༌། རིག་པ་ནངས་པར་འཆི་ཡང་བསླབ། ། ཚེ་འདིར་མཁས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་བཅོལ་བ་ཡི། ། ནོར་ལ་རང་ཉིད་ལེན་དང་འདྲ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་དུ་གཞུག་སྟེ་གཟེངས་བསྟོད། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ལ་ཞེན་པ་དང༌། འདོད་(༡༦བ)པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་སེམས་གཡེངས་ཏེ་རྒོད་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པའི་གཏམ་དང༌། འདོད་ཡོན་གྱི་ཉེས་དམིགས་དང༌། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ནས་སེམས་ཆོས་ལ་བསྒྱུར། གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་རྣམས་ལ་ངོ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཉིད་རྨུགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཅི་རིགས་པར་བཤད་ཅིང་ཉེས་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ། ། ཇ༢ གཉིས་པ་སློབ་མས་གུས་པར་མཉན་པའི་ཚུལ་ནི། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་དྲི་མ་དྲུག་སོགས་སྤངས། ། ནད་པ་སྨན་དང་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེགས་པར་ཉོན། རབ་ཏུ་ཉོན་ལ། ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་ནས་ཉན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལེགས་པར་ཉོན་ཞེས་པ་ནི། སྣོད་ཁ་སྦུབས་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་སྤོང་བ་སྟེ། སྣོད་ཁ་སྦུབས་པར་བཅུད་མི་ཡོང་བ་བཞིན། ཉན་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཡུལ་ལ་གཡེང་བ་དང༌། གཉིད་རྨུགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་ཡིད་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་ལ་རྣ་བ་མི་གཏོད་པ་སྤངས་ལ་ཉོན། ཞེས་པའོ། ། རབ་ཏུ་ཉོན་ཞེས་པ་ནི། སྣོད་དྲི་མ་ཅན་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་སྤོང་བ་སྟེ། སྣོད་དྲི་མ་ཅན་དུ་བཅུད་བླུགས་ཀྱང་ཕན་མི་ཐོགས་པ་བཞིན། སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཉན་ན་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕན་མི་ཐོགས་པས། ང་རྒྱལ་དང་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་པ་སྤངས་ཏེ་ཉོན་ཞེས་པའོ། ། ཡིད་ལ་ཟུངས་ལ་ཉོན་ཞེས་པ་ནི། སྣོད་ཞབས་རྡོལ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་སྤང་བ་སྟེ། སྣོད་ཞབས་རྡོལ་དུ་བཅུད་མི་ཆགས་པ་བཞིན། ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྐྱོ་སྟེ་ཚིག་དོན་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་ན་ཕན་མི་ཐོགས་པས། མི་ནུས་པའི་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་འབད་དེ་ཉོན། ཞེས་པའོ། ། དྲི་མ་དྲུག་ནི། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་དད་དང༌། ། དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་ཉིད་དང༌། ། ཕྱི་རོལ་རྣམ་གཡེང་ཡིད་བསྡུས་དང༌། ། སྐྱོ་བས་ཉན་པ་དྲི་མ་ཡིན། ། (༡༧ན)ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ཏེ། དེ་དག་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་ལ་འདུ་ཞིང༌། སོགས་ཁོངས་ནས་སྤང་བླང་གི་བསླབ་བྱ། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱོན་བཅུ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཉན་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་སྐྱོན་དང༌། མོས་པ་མེད་པའི་དང༌། མཆོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དང༌། བསམ་པའི་དང༌། མ
Chinese
因为必须依靠声音或词语来寻求意义，所以，通过精通在共称的《阿毗达磨》(Abhidharma)中所说的名、词、字三者，以及在不共称的《修辞学》和《声明学》(grammar)等论著中出现的名、词、字之繁衍，将词语的各部分清晰无误地区分并展示出来。然后，对该论著的所诠释义，无论何种，都将逐一阐述，确保意义无增无减，毫无差错。 第四，关于衔接，也有两种。词语的衔接是：对于某些前一个词语的效力无法引出后一个词语，或者能够引出但不明确，或者明确（16那）但其组合方式难以理解的情况，通过解释前、后词语的意义是这样关联的，使之易于理解。 意义的衔接是：例如，像这样简略教授之后，再说“为了广博地解释其本身”；或者通过相违和关联的方式；或者将所应断除与对治、或因与果等相互联系，并以连贯的方式进行阐述。 第五，关于问答：对于论典中一些学生难以理解的意义，从自身发起“这个和那个不矛盾吗？”或“它是怎样的？”之类的疑问或困惑。然后，通过以不违背经教和理路的方式解释这些疑问，从而消除矛盾，寻求并确立论典的意义。 33 第三，关于如何宣讲的方式： 为大智者深广，为小智者易执； 易解而后微细，断绝违碍与关联。 对沮丧者予以鼓舞，对浮躁和昏沉者予以制止。 对于根器敏锐、智慧广大的学生，应以词句深奥、连结得当的方式，宣讲深广的意义。对于根器迟钝、智慧狭小的学生，应以词句易于把握、易于理解的方式，宣讲易于领悟、悦耳动听的意义。待到后来，当他们对词义有所关联并能进行思辨时，便从微细、详尽的所诠释义开始教导，并阐释词义的相违和关联。 对于心智迟钝、年老，以及寿命短暂等无法闻思修，或者即便能闻思修也认为没有时间而感到气馁沮丧的人，应讲述像圣者阿利耶·拉姆展丹（Āryapathabrtan）等的故事。 此外： 即使明日死，亦当勤学习。 纵使此生未成贤， 亦如将来世所托， 财富自取何异哉。
English
Since meaning must be sought through sound or word, by becoming skilled in the three—name, word, and letter—explained in the common Abhidharma, and in the uncommon elaborations of name, word, and letter found in treatises on rhetoric and grammar, etc., each part of the words should be clearly distinguished and presented without confusion. Then, whatever the subject matter of that treatise may be, its meaning should be explained without excess, omission, or error. Fourth, regarding connection, there are two types. Connection of words is: for some instances where the power of the preceding word cannot draw forth the subsequent one, or if it can but is not explicitly clear, or even if clear (folio 16na), some methods of connection are difficult to understand—these should be explained for easy comprehension by showing how the meaning of the preceding and subsequent words are thus related. Connection of meaning is: for example, after having briefly taught something thus, then saying "in order to explain that very thing extensively"; or by means of contradiction and connection; or by linking things like what is to be abandoned and its antidote, or cause and effect, and explaining them in a coherent manner. Fifth, regarding question and answer: concerning some points in the treatise that students find difficult to understand, questions or doubts should be raised from within, such as "Are these not contradictory?" or "How is it so?" Then, by explaining their answers in a way that does not contradict scripture and reasoning, contradictions are eliminated, and the meaning of the treatise is sought out and established. 33 Third, regarding the manner of explanation: For those of great intellect, profound and extensive; for those of small intellect, easy to grasp. Easy to understand, later subtle and detailed, cutting through contradiction and connection. For the disheartened, uplift their spirits; counter excitement and dullness. For students whose faculties are sharp and wisdom is great, words should be explained profoundly and with good connection, and the meaning deeply and extensively. For those whose faculties are dull and intellect is small, words should be explained in an easy-to-grasp and comprehensible way, and the meaning in an easy-to-understand and pleasing-to-the-ear manner. Later, when they are somewhat connected to words and meaning and able to investigate, the subtle and detailed subject matter should be taught, and the contradictions and connections of words and meaning should be explained. For those with dull intellect and who are old, and those with short life, etc., who are unable to hear and meditate, or even if able, feel discouraged thinking they don't have time, stories like that of Āryapathabrtan should be told. Furthermore: Though one dies tomorrow, one should still study. Even if one does not become learned in this life, What is entrusted for a future birth Is like taking one's own wealth.
Chinese
让他们忆念所说的等等，并加以赞扬。对于那些执著于今生事务、心被欲妙功德所散乱而放逸的人，要讲说无常之言、欲妙的过患、恶趣的怖畏等等，从而使心转向佛法。对于那些被昏沉、睡眠等所控制的人，要讲说奇妙的故事以及昏沉、睡眠的各种过患，从而使其远离这些过失。 2. 弟子恭敬谛听的方式： 舍弃器之三过与六垢等， 犹如病人对待药物与医师。 经中说：“善加谛听，非常谛听，并铭记于心，我将为你解说。”其含义是，要舍弃器之三过而听闻。 “善加谛听”的意思是，舍弃如同器口朝下般的过失。如同器口朝下则汁液无法进入一般，听闻佛法时，如果对法义没有寻求之心、心被外境所散乱、被昏沉睡眠所控制而心不集中、对佛法不倾耳听闻，就要舍弃这些，好好听闻。 “非常谛听”的意思是，舍弃如同器皿有污垢般的过失。如同器皿有污垢，即使倒入汁液也无益一般，如果心带有烦恼的污垢而听闻佛法，则对自己和他人的相续都无益。所以，要舍弃我慢、不信等烦恼的心态而听闻。 “铭记于心并听闻”的意思是，舍弃如同器皿底部破裂般的过失。如同器皿底部破裂则汁液无法停留一般，听闻佛法时，如果感到厌倦，对词义不认真，则无益。所以，要舍弃那种不能精进的厌倦，努力听闻。 六垢，根据《理释论》所说： 我慢以及不信， 亦无希求实义， 外境散乱心不摄， 厌倦听闻是为垢。 正如所说。这些都摄入器之三过中，等等，从其中应舍弃和应取舍的教诫。此外，从彼处（《理释论》）还提及了以十六种方式听闻佛法，作为十三个过失的对治。以及业的过失、无信心、不恭敬、意乐、无... [此处藏文不完整]
English
Make them recall what has been said and so forth, and praise them. For those who are attached to the affairs of this life, whose minds are distracted and reckless due to the qualities of desirable objects, one should speak of impermanence, the disadvantages of sensual pleasures, the fears of lower realms, and so forth, thereby turning their minds towards the Dharma. For those who are overcome by drowsiness, sleepiness, and so forth, one should appropriately narrate wondrous stories and the various faults of drowsiness and sleepiness, thereby turning them away from these faults. Jha 2. Secondly, the manner in which students should respectfully listen: Abandon the three faults of the vessel, the six defilements, and so forth; Maintain the perception of a patient towards medicine and a doctor. Moreover, the Sutras state: "Listen well, listen thoroughly, and hold it in your mind, and I will explain it to you." The meaning of this is to listen by abandoning the three faults of the vessel. "Listen well" means abandoning the fault of a vessel turned upside down. Just as liquid cannot enter a vessel turned upside down, when listening to the Dharma, if one has no aspiration for the meaning of the Dharma, if the mind is distracted by objects, if one is overcome by drowsiness and sleepiness, thereby having a withdrawn mind and not lending an ear to the Dharma, one should abandon these and listen. This is the meaning. "Listen thoroughly" means abandoning the fault of a vessel with defilements. Just as pouring liquid into a defiled vessel is of no benefit, if one listens to the Dharma with a mind tainted by the defilements of afflictions, it will be of no benefit to one's own or others' mental continuums. Therefore, one should abandon thoughts of afflictions such as arrogance and lack of faith, and then listen. This is the meaning. "Listen while holding it in your mind" means abandoning the fault of a vessel with a cracked bottom. Just as liquid cannot remain in a vessel with a cracked bottom, if one becomes weary of listening to the Dharma and does not pay close attention to the words and meanings, it will be of no benefit. Therefore, one should abandon the weariness of being unable to exert effort and listen diligently. This is the meaning. The six defilements are, according to the *Vibhāṣā* (Commentary on Logic): Arrogance and indeed disbelief, And the absence of seeking meaning, External distraction, withdrawn mind, Listening with weariness is defilement. As explained. These are included within the three faults of the vessel, and so forth, the precepts of what to abandon and what to adopt. Furthermore, from that same source (the *Vibhāṣā*), it speaks of listening to the Dharma in sixteen ways as an antidote to thirteen faults, and the fault of karma, lack of faith, not making offerings, intention, and... [Tibetan text is incomplete here]