Tibetan
བུ་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ནི། གཉིས་ཆོད་འཛུམ་ལ་མཐོ་དམན་མེད་པ་ན་རོའི་ཆོས་གསུམ། གསེགས་ཀྱིས་གཞོལ་བ་སྟོད་སྨད་ཕྱེད་པ་སྟེ་འགྲེང་བུའི་གཉིས། ཟླུམ་འདྲིལ་འཁྱུག་པ་སྟེ་གི་གུ་གསུམ། གདགས་པ་ཅན་ལྡན་ཐབས་བརྐྱངས་པ་མདུང་ཚུགས་གསུམ། སྦྲེལ་ལྡན་པ་སྟེ་ཞབས་ཀྱུའི་གསུམ། རྟ་སྦྲེལ་འཕངས་མ་བསྐྱིལ་བ་སྟེ་ར་ཏའི་གཉིས། འཁྱུག་སྙོམས་འདེགས་ལ་དཀྱིལ་ཡངས་ཏེ་ཡ་བཏགས་ཀྱི་གསུམ་སྟེ། བསྡམས་པས་བཅུ་དྲུག ། གཟུགས་དཀྱུས་སུ་མ་གོལ་བ། དཀྱུས་ཉིད་ཚང་ནས་མ་ཡར་བ། གཟུགས་དཀྱུས་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། སྤྱི་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ་ཞིང༌། དེའང་ཐིག་སྒྲོམ་གྲུ་བཞི་ལག་ལེན་ལྟར་བཙལ་ལ། ཕུབ་དང་དཔུང་པ་ཆ་གཅིག །ཟག་མཆུ་ཆ་གཉིས། ཆ་གསུམ་རྐང་པ་སྟེ། ཅ་ཆ་ར་འ་རིང་བ་སྐྱོན། ད་ན་ཞ་གསུམ་རིང་ཐུང་གཉིས་ཀ་སྐྱོན། ཀ་ག་ཤ་གསུམ་ཐུང་ན་སྐྱོན་ཡིན་ལ། འདོགས་འབྲེལ་ཆ་བཞི། སྟེང་གི་ཡན་ལག་ཆ་གཉིས། ཐིག་ཤིང་ལོགས་ལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་བྱས་ལ། སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ཏེ་བྲི་བར་བཤད་པ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་པར་ལག་ལེན་ལས་རྟོགས་དགོས་སོ། ། འབྲུ་ཆེན་ལི་ལུགས་ལྡན་ལུགས་རིམ་མཆེད་མང༌། ། བོད་ཡིག་གཤར་མ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འགྲུ་ཆེན་ལ་ལི་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་ཆད། ལྡན་མ་རྩེ་མང་གི་ལུགས་ཡིན་པས་སམ། ཡི་གེ་ཚད་དང་ལྡན་པས་ལྡན་ལུགས་ཞེས་པ་ཐིག་ཚད་ཆེ་བའི་ཁོངས་ནས་དྲངས་པ་དང་(༡༣༨ན)དབྱིབས་འདྲའང་ཐིག་ཚད་ཆུང་བའི་འབྲུ་ཆུང༌། དེ་ཉིད་ལ་ཡིག་འབྲུ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་འདྲ་མིན་ཡོད་པའི་འབྲུ་ཚ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་རྩ་བའི་ཡིག་རྒྱུན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་མཆེད་པ་ཚེག་ལྟར་གྲུ་བཞི་བསྒྲིགས་པ་ཚེག་བྲིས། དེ་ལས་འཇམ་པ་ཟླུམ་བྲིས། དེའི་སུག་པོ་དང་ཡན་ལག་རིང་དུ་བཏང་བ་འབའ་ཧོ། དེ་ལས་ཐུང་དུ་བཏང་བ་ལ་སུག་ཐུང༌། དེ་ལས་མཉེན་པ་གྲ་རིས། སུག་པོ་ནང་འཐེན་རྣམས་བཀུག་པ་སུམ་ཆ་ཆགས། དེ་ལས་མཉེན་པ་སུག་སྐོར། དེ་ལས་བདེ་བ་ཕྲིན་ཡིག་དཀྱུས་མ། དེ་རྣམས་ལའང་ཡུལ་སོ་སོའི་ལག་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ནི་ཆེས་མང་ངོ༌། ། བ༣ གསུམ་པ་[འབྲི་ཐབས་བསྟན་པ་]ནི། ཆ་ཚད་བྲི་གཞི་སྣག་སྨྱུག་མཁས་པར་བསླབ། ། གཙང་སྒྲོས་དག་པ་ཆེ་ཕྲ་ཀུན་ལ་གཅེས། ། གསུང་རབ་གཟབ་སོགས་གོ་རིམ་འཛོལ་མེད་འབྲི། ། ཡིག་རིགས་གཞན་པ་མཐའ་ཡས་སྤྲོར་མི་ལངས། ། ཡི་གེ་འབྲི་བའི་ཐོག་མར་ཆ་ཚད་དང་དབྱིབས་ལ་བསླབ་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དེའང་གསུང་རབ་མང་དུ་བྲི་བའི་ཡིག་མཁན་རྣམས་ལ་དབུ་ཅན་འབྲུ་མ
Chinese
十六子法如下： 二断微笑，无高无低，此乃纳若（na-ro）三法。 斜向倾泻，上下分半，此乃哲布（dreng-bu）二法。 圆聚疾行，此乃吉古（gi-gu）三法。 具下加、联结、伸展之矛竖（mdung-tsugs）三法。 具联结，此乃夏局（zhabs-kyu）三法。 马连、未堆之拉塔（ra-ta）二法。 疾速平稳、提起且中心宽广，此乃雅达（ya-btags）三法。 合共十六。 字形在其长度上不可歪斜。其长度本身需完整而不过度。字形长度应清晰可辨。此为应具之三项总则。 并且，应按照方格线框的实践来寻求。 顶端（phub）和肩部（dpungpa）为一份。滴嘴（zag mchu）为二份。腿部（rkangpa）为三份。 “ཅ”（ca）、“ཆ”（cha）、“ར”（ra）、“འ”（a）过长是缺点。 “ད”（da）、“ན”（na）、“ཞ”（zha）三字，过长或过短皆是缺点。 “ཀ”（ka）、“ག”（ga）、“ཤ”（sha）三字，过短是缺点。 下加字（'dogs 'brel）为四份。上方笔划（yanlag）为二份。刻线（thig shing）的侧面作六份。 所述通过避免这些缺点来书写，此乃粗略之法。 详细之处须从实践中领悟。 大字（bruchen）的李体（lilugs）、丹体（denlugs）衍生众多。 在藏文的直书字体中，至高的“大字”（bruchen）之李体（lilugs）书写传统已中断。或许是因为它是丹玛·泽芒（Denma Tsemang）的风格。因字母具有（标准）尺寸，故名“丹体”（denlugs），它出自大尺寸（thig tshad che ba）的划线体系（138a），且其形状与小尺寸（thig tshad chung ba）的“小字”（bruchung）相似。其本身约有十八种不同类型的“字体”（brutsa），这些是早期的基本书写传统。由此衍生出如点状般方正排列的“点画体”（tsegbris）。由此衍生出更柔和的“圆画体”（zlumbris）。其腿部和上方笔划延长而成的“巴霍体”（bahho）。由此缩短而成的“短腿体”（sugthung）。由此更柔和的“角画体”（dgraris）。腿部内收并弯曲而成的“三折体”（sumcha chags）。由此更柔和的“盘腿体”（sugskor）。由此更便捷的“普通信札体”（trinyig kyusma）。对于所有这些，不同地区也有着非常多的不同书写传统。 第三，[示写作法]： 尺寸、书写基底、墨与笔，当精学。 洁净无垢，大大小小皆珍贵。 书写经典等，顺序无误，需谨慎。 其他无尽的字体，不足以详述。 首先，学习书写中的尺寸和形状至关重要。 此外，对于经常书写经典的文士来说，乌金体（dbu-can 'bru ma）...
English
The Sixteen Son-Dharmas are as follows: Three types of *naro* (na-ro, vowel 'o' sign) that are severed in two, smile-like, without high or low. Two types of *drengbu* (dreng-bu, vowel 'e' sign) that slope diagonally downwards, with upper and lower halves divided. Three types of *gigu* (gi-gu, vowel 'i' sign) that are round, coiled, and swift. Three types of spear-like vertical strokes (*mdung-tsugs*) that have a lower appendage, are connected, and are extended. Three types of *zhabskyu* (zhabs-kyu, vowel 'u' sign) that are connected. Two types of *rata* (ra-ta stroke) that are linked like a horse, not piled up. Three types of *yatags* (ya-btags, subscript 'ya') that are swift, level, elevated, and wide in the middle. Totaling sixteen. The form should not be crooked in its length. The length itself should be complete and not exceed. The form's length should be clearly distinguished. These are the three general principles to be observed. Moreover, it should be sought according to the practice of the square grid-line box. The head (*phub*) and shoulder (*dpungpa*) are one part. The descending stroke (*zag mchu*) is two parts. The leg (*rkangpa*) is three parts. For 'ca', 'cha', 'ra', 'a', being too long is a fault. For 'da', 'na', 'zha', being either too long or too short is a fault. For 'ka', 'ga', 'sha', being too short is a fault. The attached (subscript/superscript) is four parts. The upper limb (*yanlag*) is two parts. The side of the ruling line (*thig shing logs*) is made into six parts. It is said that writing by avoiding these faults is a general (coarse) method. The detailed understanding must be gained through practice. Many derivations of the *bruchen* (great letter style) *lilugs* (Li style) and *denlugs* (Den style). Among the block scripts (*gshar ma*) of Tibetan writing, the *bruchen* (large letter style) that became supreme, its *lilugs* (Li style) writing tradition has ceased. Perhaps it is the style of Denma Tsemang. Because the letters possess (standard) measurements, it is called *denlugs* (Den style), which is drawn from within the large measurement system (*thig tshad che ba*) (138na), and its form is similar to *bruchung* (small letter style) which has small measurements. These eighteen or so different *brutsa* (types of letters) are the original fundamental writing tradition. From that, *tsegbris* (dot writing) emerged, arranged squarely like dots. From that, the smoother *zlumbris* (round writing). Its legs and upper limbs extended, *bahho*. From that, shortened, *sugthung* (short leg). From that, the softer *dgraris* (corner writing). The legs drawn inwards and bent, *sumcha chags* (three-part break). From that, the softer *sugskor* (curled leg). From that, the easier *trinyig kyusma* (ordinary letter for messages). And for all of these, there are very many different regional writing traditions. Third, [Teaching the Method of Writing]: Learn skillfully the proportions, writing base, ink, and pen. Purity and cleanliness are essential for all, great and small. Write scriptures carefully and without errors in sequence. Other endless types of writing styles are not sufficient for elaboration. Firstly, it is important to learn the proportions and forms of writing. Moreover, for those scribes who frequently write scriptures, the *Uchen drum* (dbu-can 'bru ma)...
Tibetan
་ཚེགས་སྒྲིག་ཟླུམ་རིས་རྣམས་གཅེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་སུག་ཐུང་དང་གྲ་རིས་གཅེས། སྡེ་དཔོན་རྣམས་ལ་འབའ་ཧོ་དང་སུག་སྐོར་གཅེས། སྐྱེ་བོ་གཞན་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ཡིག་གཅེས་པར་བཤད་པས་རང་རང་ལ་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱང་བདར་བྱ། བྱང་ནས་བྲི་བའི་སྐབས་སུ་འབྲི་གཞི་ཤོག་བུ། འབྲི་བྱེད་མཚལ་སྣག་སྨྱུ་གུའི་བྱ་བ་རྣམས་སྔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་ལག་རྒྱུན་ཁུངས་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་མཁས་པར་བསླབས་ནས་གཟབ་སྟེ་ལག་ཏུ་བླངས་པས་སྔོན་གྱི་མཁས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་འགྲན་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་རབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཚིག་ཚོགས་རྒྱས་བསྡུས་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ་ལས། ད་ལྟ་ལག་ལེན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བཀོལ་ནས་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་ན། ཡི་གེ་འབྲི་བའི་གཞི་དང་ནི། ། འབྲི་བའི་(༡༣༨བ)ལག་ཆ་འབྲི་རྫས་གསུམ། ། དང་པོ་ལ་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ། ། རབ་ནི་ཤོག་ལྡུམ་དུང་ལོ་མ། ། ས་ནག་ཤུག་པ་ཡོད་པ་དང༌། ། རྫ་བྲག་མེད་སར་སྐྱེས་པ་ལེགས། ། བྱེ་མ་ས་དམར་གཡམ་པའི་ནང༌། ། སྐྱེས་པ་མདོག་སེར་ཚོས་དཀའ་སྲ། ། ཤུན་མཐུག་འབུ་ཡོད་དམན་པའོ། ། ལེགས་པར་བཏུས་ནས་ས་རྡུལ་བཀྲུ། ། ཕྱི་ཤུན་བད་བརྡར་སྙིང་པོ་བླང༌། ། བྱ་རྡོ་བསྲེགས་པ་ཆུ་འཁྱག་ཏུ། ། འཕངས་ཏེ་དཀྲུགས་པ་གར་སླ་ནི། ། དར་བ་ཙམ་བྱས་ལྕེ་ཐོག་ཏུ། ། རྒྱ་ཚྭ་ལྟར་འབིགས་ལེགས་པའི་རྟགས། ། ལམ་དུ་མ་སོང་ངར་མི་འབྱུང༌། ། དེ་ཉིད་གྲུངས་བཞུགས་སྙིགས་མེད་ཀྱི། ། ཁུ་བའི་ནང་དུ་ཤོག་ལྡུམ་བཙོ། ། ཐལ་ཁུས་བཙོས་ཀྱང་མཚོན་ཙམ་འོང༌། ། ཚོས་ནས་རྡོ་གཏུན་མཁྲེགས་པར་བརྡུངས། ། ཟན་ལྟར་གྱུར་ནས་ཁ་རེའི་ཚད། ། ཆ་བསྒོས་སྣོད་དུ་དེ་མཉམ་གྱི། ། ཆུ་དང་ལྷན་ཅིག་དཀྲུགས་པ་དེ། ། མ་རྙོགས་དྭངས་བའི་ཆུ་འཁྱིལ་ནང༌། ། ཤོག་བྲེ་མ་ཡོ་བཞག་ལ་བླུགས། ། རྒྱུ་འདིས་སྲབ་མཐུག་གང་ཡང་ལེགས། ། འབྲིང་ནི་ཨ་ཀ་རུའི་ཤུན་པ། ། སྔོ་བཤུས་བྱས་པའི་བར་ཤུན་དེ། ། ཡུད་ཙམ་བཙོས་ལ་ཁུ་ཐོག་ཕོ། ། བཙོ་བརྡུང་དཀྲུགས་བླུགས་གོང་དང་འདྲ། ། གླེགས་བམ་ཤོག་མཐུག་ཁྱད་པར་བཟང༌། ། ཐ་མ་རེའུ་ལྕག་རྩ་བ་བརྐོ། ། ཕྱི་ལྐོག་ནང་སྙིང་བསལ་བ་ཡི། ། བར་ཤུན་རྡོ་ཁུས་གཙོ་བར་བྱ། ། ཐལ་ཁུས་གཙོས་ན་བལ་ལྟར་ལྷོད། ། དུག་འ
Chinese
珍惜那些繁复的圆形图。对于善知识（格西），珍惜短篇手稿和草稿。对于地方官员，珍惜公文和巡视记录。至于其他民众，珍视信函，言教如是，各人应于各自书写特加习练。熟练书写之时，书写基质之纸张，书写工具之朱砂、墨汁、笔之运用，皆应依循前代论典与可靠传统手艺，精勤学习，谨慎掌握，如此方能与前代智者之手迹相媲美。 这些也都是从前代论著中，词句的繁简以及实践的无限细节中提取出来的。现在，将目前实践中的方法归纳并加以运用，略作阐述的话： 书写文字之基， 书写（１３８页反面）工具材料三。 初者亦分上中下， 上品纸浆植物与 `dung lo ma` 叶（一种造纸植物）， 黑土沙地生长者， 无崖无陶地者佳。 沙土红壤贫瘠中， 生长之物色泛黄，难染质坚硬。 皮厚虫蛀者为下。 慎选采撷净尘土， 外皮粗糙皆除取其核。 燔石投入寒水里， 搅拌使之稠密宜。 稍作发酵舌尖尝， 似盐刺痛是佳兆。 若未达道无锐气。 滤清沉淀无杂滓， 汁液中煮纸浆植。 灰水煮亦稍有效。 煮熟石臼坚实捣， 糊状成形份量调。 等量水入分格器， 与水一同搅拌好。 清澈无浊积水内， 平置纸模倾入料。 此材薄厚皆可取。 中品 `akaru` 树皮（一种造纸植物）， 剥青之后中间皮。 稍煮取其汁液稀。 煮捣搅倾同前例。 经函厚纸尤为宜。 下品 `re'u lchag` 根挖起（一种造纸植物）， 外皮内芯皆除去。 中间树皮石灰主。 灰水煮之棉般柔。 毒…
English
Cherish the intricate circular diagrams. For virtuous spiritual teachers (Geshe), cherish short manuscripts and drafts. For local officials, cherish official documents and inspection records. For other people, cherish letters. By such teachings, each person should especially practice their own calligraphy. When writing proficiently, the foundation for writing—paper, and the tools for writing—cinnabar ink, black ink, and pens, these tasks should be expertly learned and carefully mastered according to ancient treatises and reliable traditional practices, thereby becoming comparable to the handiwork of ancient scholars. These too are extracted from the extensive and concise expressions and countless practical details found in ancient treatises. Now, summarizing and applying those methods currently in practice, and explaining a portion of them: The foundation for writing characters, And three kinds: writing tools, writing materials. The first also has excellent, medium, and inferior grades. Excellent is paper pulp plant and `dung lo ma` leaf (a paper-making plant). Those grown in black earth and sandy ground, In places without clay and cliffs, are excellent. Those grown in sandy soil, red earth, and infertile land, Have a yellowish color, are difficult to dye, and hard in texture. Those with thick bark and insects are inferior. After carefully gathering, wash off the soil, Peel off the outer bark, scrape off the rough parts, and extract the essence. Burned pebbles are cast into cold water, Stirred to thicken the consistency. When slightly fermented, tasting it on the tongue, If it stings like rock salt, it is a sign of excellence. If it does not proceed as intended, its vigor will not arise. Filter it and let it settle, in the pure, Liquid, boil the paper pulp plant. Even if boiled with ash water, it will achieve some effect. After boiling, pound it firmly in a stone mortar. Once it has become like gruel, take a measure, In a partitioned vessel with an equal amount of Water, and stir it together. In still, clear, unclouded water, Place the paper mould level, then pour it in. With this material, either thin or thick is good. Medium grade is `akaru` bark (a paper-making plant). The middle bark peeled after the green outer layer, Boil it for a short while, and extract its liquid. Boiling, pounding, stirring, and pouring are as above. For scriptures, thick paper is particularly good. Inferior grade is digging up `re'u lchag` root (a paper-making plant). Removing the outer skin and inner core, Primarily treat the middle bark with lime water. If treated with ash water, it will become soft like cotton. Poison…