Tibetan
་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། མ་བྱས་པའི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང༌། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པར་ཐལ། མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རྟགས་གསལ་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང༌། ལུང་པ་མང་པོ་འདི་ག་ན་ཆོས་ཅན། རྨ་བྱ་ཡོད་པར་ཐལ། རྨ་བྱའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཕ་ཀིའི་གཞི་འདི་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་པར་ཐལ། དུ་བ་རླངས་པ་གང་རུང་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བུ་རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དང༌། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཆོས་ཅན། མི་བཟང་བར་ཐལ། མི་རིགས་བཟང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། ཆོས་ཅན་མེད་པས་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ལན་འདེབས་པ་པོས་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིག་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྒྲུབ་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། རྟགས་བྱས་པ་དེ་སྒྲ་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་ཀྱང༌། གསལ་བ་མི་རྟག་པ་དང་འགལ་བས་ལན་འདེབས་པ་པོས་ཁྱབ་པ་འགལ་ཞེས་སྨྲའོ། ། གསུམ་པ་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིག་ནི། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། པདྨ་རཱ་གའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་གི་རྟགས་འདི་ཉིད། མཐུན་ཕྱོགས་པདྨ་རཱག་གི་དམར་པོ་དང༌། དེ་ལས་མི་མཐུན་པའམ་འགལ་ཕྱོགས་ཆོས་དུང་དཀར་པོ་སོགས་གཞན་ལའང་འཇུག་པས་མ་ངེས་སོ། ། གཉིས་པ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། རྟགས་དེ་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་ན་རྟགས་མ་གྲུབ། བསྒྲུབ་བྱའི་གསལ་(༡༢༣བ)བ་དང་འགལ་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་བ་དང༌། བསྒྲུབ་བྱའི་གསལ་བ་མ་ངེས་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་དང༌། རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་ཙམ་ན་གསལ་བ་དང་འགལ་བ་མ་ངེས་གང་ཡིན་ཀྱང་རྟགས་མ་གྲུབ་ལན་འདེབས། མ་གྲུབ་དང་འགལ་མ་ངེས་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ན་འདོད་ལན་འདེབས་སོ། ། གཞན་ཡང་ཁྱབ་པ་སྒོ་བརྒྱད་བརྩི་བའི་སྐབས་སུ། རྟགས་དེ་ཡིན་ན་གསལ་བ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་རྗེས་ཁྱབ། རྟགས་དེ་མིན་ན་གསལ་བ་དེ་མིན་པས་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ། གསལ་བ་ཡིན་ན་རྟགས་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མཐུན་ཁྱབ། གསལ་བ་མིན་ན་རྟགས་དེ་ཉིད་མིན་པས་ཁྱབ་པ་ལྡོག་ཁྱབ། མདོར་ན། རྗེས་འགལ་གཉིས་དང་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅས་བཞི་པོ་དེ་ནི། རྟགས་ནས་གསལ་ལ་སློང༌། ཐུར་ལྡོག་གཉིས་དང་
Chinese
其相。应是无常。因为是未作之故。比如，未作之因不适用于所诤事（法）。又如，瓶子，所诤事，应是常。因为是未作之故。此为因、宗二者皆不适用于所诤事瓶子。又如，此山谷中，所诤事，应有孔雀。因为孔雀之声响起之故。此为于所诤事上生疑，故因不成。又如，彼地，所诤事，应有火。因为有烟或蒸气二者之任一故。此为于因上生疑，故因不成。又如，石女生子，所诤事，应是不善。因为其种姓善之故。此为所诤事不存在，故因不成。对于这些因不成者，回答者应说“因不成”。 第二，相违因者：以与所立相违之理（因）建立所立，是相违因之定义。比如，声，所诤事，应是常。因为是所作之故。此为，所作之因虽适用于声（所诤事），但与宗（所立）之无常相违，故回答者应说“周遍相违”。 第三，不定因者：因存在于同品和异品两者中，故生疑，是不定因之定义。比如，红宝石之色，所诤事，应是红色。因为是颜色之故。此颜色之因，既存在于同品红宝石的红色中，也存在于不同品或相违品如白色法螺等其他事物中，故不定。 第二，概括而言：若因不适用于所诤事（法），则“因不成”。若与所立之宗（果）相违，则“周遍相违”。若所立之宗（果）不定，则“周遍不定”。若因仅不适用于所诤事（法），则无论与宗相违或不定，皆应回答“因不成”。若既非“因不成”，亦非“相违”，亦非“不定”三者中任何一种，则回答“认可”。 此外，在思量八种周遍时：若因是彼，则宗是彼，此周遍为顺遍。若因非彼，则宗非彼，此周遍为逆遍。若宗是彼，则因是彼，此周遍为同品遍。若宗非彼，则因非彼，此周遍为反遍。 总之，顺遍和相违（逆遍）二者，以及其颠倒，这四者是：从因引出宗。向下逆遍二者和
English
Subject: [It] is impermanent. Reason: Because it is uncreated. Example: The reason 'uncreated' does not apply to the subject. Similarly, for a vase, subject, it is permanent, reason: because it is uncreated. Example: Both the reason and the predicate do not apply to the subject 'vase.' Similarly, in this valley, subject, there are peacocks, reason: because the sound of peacocks is heard. Example: Doubt arises regarding the subject, thus the reason is unestablished. Similarly, that ground over there, subject, there is fire, reason: because there is either smoke or steam. Example: Doubt arises regarding the reason, thus the reason is unestablished. Similarly, for the son of a barren woman, subject, he is not good, reason: because his lineage is good. Example: The subject does not exist, thus the reason is unestablished. For all such cases, the respondent should state, 'The reason is unestablished.' Second, regarding contradictory reasons: A contradictory reason is defined as proving what is to be proven through a proving agent that is contrary to it. For example, for sound, subject, it is permanent, reason: because it is created. In this case, although the reason 'created' applies to the subject 'sound,' it contradicts the predicate 'impermanent.' Therefore, the respondent should state, 'The pervasion is contradictory.' Third, regarding uncertain reasons: An uncertain reason is defined by doubt arising from its presence in both similar instances and dissimilar instances. For example, for the color of a ruby, subject, it is red, reason: because it is a color. This reason 'being a color' applies to the similar instance (the red color of a ruby) and also applies to other dissimilar or contradictory instances, such as a white conch shell. Therefore, it is uncertain. Second, in summary: If the reason does not apply to the subject of contention, it is an 'unestablished reason.' If it contradicts the predicate to be proven, it is a 'contradictory pervasion.' If the predicate to be proven is uncertain, it is an 'uncertain pervasion.' If the reason merely does not apply to the subject, then whether it contradicts the predicate or is uncertain, the response is 'the reason is unestablished.' If it is none of these three (unestablished, contradictory, uncertain), then the response is 'accepted.' Furthermore, when considering the eight types of pervasion: If that reason exists, then that predicate exists; this pervasion is **Direct Concomitance (རྗེས་ཁྱབ)**. If that reason does not exist, then that predicate does not exist; this pervasion is **Inverse Concomitance (འགལ་ཁྱབ)**. If the predicate exists, then that very reason exists; this pervasion is **Affirmative Pervasion (མཐུན་ཁྱབ)**. If the predicate does not exist, then that very reason does not exist; this pervasion is **Negative Pervasion (ལྡོག་ཁྱབ)**. In short, these four: the two direct and contradictory, and their inversions, are for generating the predicate from the reason. The two downward inversions and...
Tibetan
དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅས་བཞི་པོ་དེ་ནི་གསལ་ནས་རྟགས་ལ་སློང་བ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། སྤྱིར་རྩོད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། སྒྲ་ཚད་ལ་བློ་སྦྱང་བ། རང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་བློ་སྦྱངས་པའོ། ། རྩོད་པ་མཛེས་པའི་རྒྱན་ནི། བཞིན་གྱི་མདངས་གསལ་བ། ངག་སྙན་ཅིང་འཇམ་པ། ཕ་རོལ་དམའ་འབེབས་པའི་ཚིག་མདའ་མི་འཕེན་པ། ལུང་དང་རིག་པ་གསལ་ལ་རྣོ་བ། སྒྱིད་ལུགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པ། རིགས་ལམ་འདོར་བའི་གཡོ་སྒྱུ་དང་ཆགས་སྡང་མེད་པ། རང་གཞན་གྱི་དོན་དང་བསྟན་པ་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། ། རྩོད་པའི་དཔེ་ནི། རང་གཞན་གྱི་གཏི་མུག་གཅོད་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ། སུན་འབྱིན་པའི་རླུང་གིས་མི་གཡོ་བ་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུ། ཚིག་དོན་ལ་མ་རྨོངས་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྲས་ལྟ་བུ་དགོས་སོ། ། རྩོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། རྩོད་པའི་རྒྱུ། རྒྱན། བསམ་པ། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་འཕེལ་བས་རང་རྒྱུད་ཚིམས་པ། སྙན་པའི་གྲགས་པས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པ། བསྟན་(༡༢༤ན)པ་སྲུང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཏ༣ གསུམ་པ་བཟོ་རིག་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐ༡ དགོས་འབྲེལ་མཚམས་སྦྱར་དང་བཅས་པས་མདོར་བསྟན། ཐ༢ སྒོ་གསུམ་གྱི་བཟོ་རིག་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། དོན་གཉེར་རྗེས་འཛིན་བཟོ་རིག་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། ། སྒོ་གསུམ་བཟོ་ལ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཀྱང་འདུ། ། འདོད་རྒུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བཟོ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེའང་འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཀུན་དགའ་ར་བ་གཙུག་ལག་ཁང༌། ། མལ་སྟན་འཚོ་བ་ནར་མ་དང༌། ། གློ་བུར་ནད་པ་ནད་གཡོག་དང༌། ། ཡུལ་ངན་ཚེ་ན་སྦྱིན་པ་ནི། ། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན། ། ཞེས་པའི་དང་པོ་གཉིས་པ་དང༌། ། བཞི་ཡིས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད། ། ཞེས་སྔོན་མེད་པའི་གནས་སུ་རིང་བསྲེལ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་བསྐྲུན་པ་དང༌། དགེ་འདུན་བྱེ་བ་བསྡུམ་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་བཞི་པོ་གནས་སྐབས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་པ་ལ་རྣམ་སྨིན་མཉམ་པར་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་ལམ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འགྲུབ་པ་དང༌། བཟོ་རིག་ལ་
Chinese
对于那四种颠倒，以及从明显处引生论式等，也应了知。 总的来说，辩论的因缘是：天赋的智慧超卓，在声明和因明上研习，以及研习自宗和他宗的论典。 辩论庄严的装饰是：面色明朗，言语悦耳且柔和，不发射贬低他方的言语之箭，教证和理证清晰而锐利，没有懈怠和傲慢，没有舍弃正理的狡诈和贪嗔，爱护自他之义以及佛法。 辩论的譬喻是：如同车轮般断除自他愚痴，如同须弥山般不为驳斥之风所动摇，如同佛陀的子嗣般不愚蒙于言词和意义，这是所需要的。 辩论的成果是：依靠辩论的因缘、庄严、意乐、加行具足圆满，思维得以增长，从而使自相续满足；以美好的声誉遍及四方；在护持佛法方面成为法王。因此，应当学习这些。 第三，讲说工巧明分二：第一，以必要关联相接而扼要宣说；第二，详细广说身、语、意三门的工巧明。 第一，是： 追求利益、摄持所欲的工巧明虽然无边， 在身语意三门之工巧中，一切所知也皆含摄。 追求一切所欲并受持，这就是工巧明。 这在《律藏·教诫》中说： “园林、寺庙， 床铺、日常资具， 突发病人、看护病人， 于贫困地布施， 此七为由财物所生之福德。” 其中第一、第二和第四，能生梵天福德。 由此，在先前没有的地方建造具有舍利精髓的佛塔，建造僧众的园林及享用之物，和合僧众，以及修习慈等四无量心这四种主要的实修，暂能生梵天福德，并说其异熟果相同。又，佛陀教法和世间所需的一切，若不依赖此理路，则无法成就。至于工巧明，
English
Regarding those four perversions, and so forth, such as deducing from the evident to the logical inference, these should also be understood. Generally, the causes of debate are: great innate wisdom, training the mind in phonetics and logic, and studying one's own and others' philosophical treatises. The adornments that beautify debate are: a clear countenance, pleasant and gentle speech, not shooting arrows of disparaging words at the opponent, clear and sharp scriptural citations and logical reasoning, absence of laziness and arrogance, absence of deceit and attachment-aversion that abandon the path of reasoning, and cherishing the welfare of oneself and others, as well as the Buddha's teachings. The analogies for debate are: like a wheel cutting through one's own and others' ignorance, like Mount Meru unmoving by the winds of refutation, and like a son of the Victorious One, not confused by words and meanings. These are what are needed. The fruits of debate are: based on the excellent and complete causes, adornments, intentions, and applications of debate, one's understanding increases, thus satisfying one's own mind-stream; good renown spreads in all directions; and one becomes a Dharma King in protecting the teachings. Therefore, one should learn these. Third, the explanation of the Science of Crafts (Bzo Rig Pa) has two parts: First, a brief introduction with necessary connections; Second, an extensive explanation of the specific crafts of the three doors (body, speech, and mind). First, it is: Though the science of crafts, which pursues benefit and holds what is desired, is boundless, All knowable things are also contained within the crafts of the three doors (body, speech, and mind). Pursuing and sustaining all desired things is the science of crafts. Moreover, it is said in the Vinaya scripture: “Gardens, monasteries, Beds, daily necessities, Sudden illness, nursing the sick, Giving charity in a poor land, These seven are merits arising from material things.” Of these, the first, second, and fourth generate the merit of Brahma. Thus, building stupas containing relics in places where there were none before, constructing monasteries with enjoyments for the Sangha, unifying the Sangha, and cultivating the four immeasurables such as loving-kindness as the main practices—these four temporarily generate the merit of Brahma, and it is said that their ripening results are equal. Moreover, all that is necessary for the Buddha's teachings and for worldly needs cannot be accomplished without relying on this path of reasoning. Regarding the science of crafts,