Tibetan
ཇལ་བྱེད་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྲས་བུའི་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་དང༌། མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ནི། དགེ་སྡིག་སོགས་མངོན་སུམ་དང་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཀས་མི་འགྲུབ་པར་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་གཞལ་བྱ་སྟེ། ལུང་ཡང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་མ་དག་པ་ནི་ལོག་ཕྱོགས་སྟོན་པའང་ཡོད་པས་ངེས་པའི་གེགས་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའམ། ཡིད་ཆེས་ཉེས་ཟད་ཀྱི་ཚིག་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་སོགས་མེད་པའི་ངེས་དོན་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། རིགས་པའི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྩ་བ་དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པ་ཁོ་ནའོ། ། དཔྱད་པ་གསུམ་ནི། མངོན་གྱུར་སྟོན་པ་ལ་མངོན་(༡༢༢ན)སུམ་གྱིས། ལྐོག་གྱུར་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་རྗེས་དཔག་གིས། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བས་མི་གནོད་པའོ། ། ད༣ གསུམ་པ་དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ཚུལ་ལྔར་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་ཅན་དབྱེ་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང༌། ། ངེས་བྱའི་རྣམ་གཞག་ངེས་བྱེད་ཐལ་འགྱུར་དང༌། ། ལྟ་བ་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལྔ་པོ། ། རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། ། ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཞལ་དོན་དམ་ཚད་མར་སྒྲུབ། ། ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་གཞི་གྲུབ་ཡོད། ། ཆོས་དང་གཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང༌། ། དམིགས་པ་ཆོས་ཅན་ཡུལ་རྣམས་ནི། ། ཁྱབ་མཉམ་དབྱེ་གཞི་ཆོས་ཅན་ཡིན། ། ཅེས་པ་ལྟར། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྡན་གྱི་ཤེས་བྱ་ནི་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་དངོས་པོ་རྟག་པ་གཉིས། ། དགག་སྒྲུབ་མཚན་མཚོན་མཚན་གཞི་གསུམ། ། བྱས་དང་མ་བྱས་སྐྱེས་མ་སྐྱེས། ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་དངོས་དངོས་མེད། ། འཇིག་དང་མི་འཇིག་ལ་སོགས་པའོ། ། ཞེས་སྤྱིའི་དབྱེ་བ་དང༌། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ། རྫས་ལྡོག་འགལ་འབྲེལ་སྤྱི་བྱེ་བྲག ། མཚན་མཚོན་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་མེད་རྟོགས། ། ཡིན་མིན་ལོག་དང་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག ། དགག་གཞི་བརྩི་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་བཙན། ། སྐོར་འབེབས་དང་ནི་བཅུ་གསུམ་ཡོད། ། ཅེས་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག ། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བྱ་དང༌། ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ནི་གཏན་ཚིག་གསུམ། ། ཐལ་ངག་འགོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །
Chinese
现量和比量所证得的，依赖于事物能力（power of things）的推理（inferential reason）有三种：即果（effect）推理、自性（nature）推理和不可得（non-apprehension）推理。 “极隐蔽（extremely hidden）”者，谓善恶等非由现量与事物能力之推理二者所能成就，而是仅依教言（scripture）方能了知之所量（object of knowledge）。教言中，未经三观察（three examinations）而清净者，亦有宣说邪途者，仅能障碍决定（certainty）。经三观察而清净，或无须意趣（intended meaning）、无错谬且可靠之词句，即是决定义（definitive meaning）之词句。各种理路（reasoning）之术语，皆唯从其根本（root）引申而来。 三观察者：对于现前（manifest）所显，以现量；对于隐蔽（hidden），以事物能力之比量；对于极隐蔽，以自身语句前后无矛盾不相违害。 第三，将彼等之精华摄集为五种方式： 法相、分类所依与法之分类， 所知之建立、决定（所知）之应成（prasanga）， 以及入中观之五种方式， 皆由理智自在（智者）所摄集： 以世俗（conventional）衡量，究竟（ultimate）则由正量（valid cognition）成立。 所知、所量、基础已建立。 法、基础、缘起， 所缘、法相、境等， 皆是遍同（coextensive）之分类所依、法相。 如是，具有彼等名称种类之所知，即是分类所依。 若分，则有实事（entity）与常法（permanent phenomenon）二者； 遮（negation）与立（affirmation）、相（definition）与所相（defined）、相基（basis of definition）三者； 所作（produced）与非所作（unproduced）、生（arisen）与未生（unarisen）； 有为（conditioned）与无为（unconditioned）、实有（existent）与非实有（non-existent）； 坏（destroyed）与不坏（undestroyed）等等。 此乃总的分类，而由此广大的差别分类，即是法之分类。 实体（substance）与反体（isolate）、相违（contradiction）与关联（relation）、总（universal）与别（particular）； 相（sign）与所相（signified）、因（cause）与果（effect）、有（existence）与无（non-existence）之了知； 是（is）与非（is not）、返（reversion）与随行（affirmative concomitance）与相违（negative concomitance）； 遮破所依（basis of negation）、计量方式（method of calculation）、前（prior）与后（posterior）强有力； 连环（circular reasoning）等，共有十三种。 此等连同其内在分类，即是所应决定之建立。 欲了知之法相（subject）， 所欲成办之法（predicate）所取， 以及了知之三因（reason）， 是建立应成语（prasanga statement）之因。
English
The inferential reasons that rely on the power of things, for both direct perception and inference, are of three types: namely, the reason of effect, the reason of nature, and the reason of non-apprehension. Extremely hidden phenomena are those objects of knowledge, such as virtue and non-virtue, that cannot be established by either direct perception or the inference based on the power of things, but must be understood solely by relying on scripture. Among scriptures, those not purified by the three examinations can also indicate wrong paths, serving merely as obstacles to certainty. Whereas those purified by the three examinations, or trustworthy and faultless words, are definitive statements that require no further intended meaning or other considerations. All various terms of reasoning solely derive from these roots. The three examinations are: for manifesting obvious phenomena, by direct perception; for hidden phenomena, by inference based on the power of things; and for extremely hidden phenomena, by the non-contradiction of one's own statements, earlier and later. Third, summarizing the essence of these into five modes: The subject, the basis of classification, and the classification of phenomena; The establishment of what is to be ascertained, and the determining logical consequence (prasanga); These five modes for entering the Middle Way view, Are summarized by the masters of logic: What is measured by convention, the ultimate is established by valid cognition. Objects of knowledge, objects of measurement, and established bases exist. Phenomena, bases, interdependence, Objects, subjects, and fields, Are coextensive with the basis of classification and the subject. According to this, the object of knowledge possessing these various names is the basis of classification. When classified, there are two: existent entities and permanent phenomena; Three: negation and affirmation, definition and defined, and basis of definition; Produced and unproduced, arisen and unarisen; Conditioned and unconditioned, real and not real; Perishing and imperishing, and so forth. This is the general classification, and the extensive specific classification derived from it is the classification of phenomena. Substance and isolate, contradiction and relation, universal and particular; Definition and defined, cause and effect, understanding of existence and non-existence; Is and is not, reversion, affirmative concomitance and negative concomitance; Basis of negation, method of calculation, prior and posterior (forceful); Circular reasoning, and there are thirteen (such categories). These, along with their internal classifications, constitute the establishment of what is to be ascertained. The subject one wishes to know, The predicate that is to be established, And the three reasons of knowledge, Are the causes for positing a logical consequence (prasanga).
Tibetan
ཞེས་སོགས་ངེས་བྱེད་ཐལ་འགྱུར་ཁྱབ་ལན་དང་བཅས་པ། གཞན་ཡང་བསྡུས་པའི་རིགས་པ་ལ། ། དཔྱད་ན་ཐོག་མཐའ་མི་རྙེད་ཅིང༌། ། དབུས་སུའང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ། ཁས་བླངས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར། ། ཐོག་མཐའ་མེད་ཅིང་དབུས་མི་དམིགས། ། ཁས་བླངས་མེད་ཅིང་གྲུབ་མཐའ་མེད། ། དེ་ཚེ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་འོ། །(༡༢༢བ) ཞེས་པ་ལྟར། ཚད་འབྲས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་ལྟ་བ་དབུ་མར་འཇུག་པ་སྟེ། གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་ཆེན་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་བསྡུས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་གཞུང་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལས་འདིར་བསྡུ་མི་ནུས་ཤིང༌། ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་པས་གཞལ་ནས་དོན་དམ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནི་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ནོ། ། གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་རིགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་འདི་ཉིད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་བསྡུས་ཚད་ལ་དང་པོར་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞར་བྱུང་དུ་སྨོས་ན། དེའང་དང་པོ་རྟགས་གསལ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང༌། སྔ་རྒོལ་ལ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ལན་བརྗོད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་ནམ། རྩོད་གཞི་བུམ་པ་དེ་ཉིད། མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་བྱའམ་གསལ་བ། བྱས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་རྟགས་སམ་གཏན་ཚིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་སྔ་རྒོལ་ལ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་རྩོད་ལན་འདེབས་ཚུལ་ལ་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་དང༌། བསྡུས་ཏེ་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ལའང་། ཚད་མ་དང༌། ཚད་མིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་ངེས་པའི་གཏན་ཚིག་ནི། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འདོད་པའི་རྒོལ་བ་ལ། རྟགས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་འཇུག་པས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ངེས་པ། རྟགས་བྱས་པ་དེ། སྒྲུབ་ཆོས་སམ་གསལ་བ་མི་རྟག་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་འགྲོའི་ཚུལ་ངེས་པ། རྟགས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་ལྡོག་ཚུལ་ངེས་པ་བཅས་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ཚད་མས་ངེས་ན། ལན་འདེབས་པ་པོས་ལན་འདེབས་དགོས། གཉིས་པ་མ་ངེས་པ་ལ། མ་གྲུབ་པ་དང༌། འགལ་བ། མ་(༡༢༣ན)ངེས་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཆོས
Chinese
以及具决定性的应成（反证）和周遍（遍是）应答等。 另外，在摄类学（因明）的理路中： 若作观察，则不见其有始有终， 亦不立于其中， 一切所许（主张）皆将坏灭。 无始无终，亦不见其有中， 无所许（主张），亦无宗派（学说）， 彼时便是大中观。 (122b) 如同此说，通过正量（量度）将一切事物安立为无自性、远离戏论，便是趣入中观见。这是噶旺·却吉旺秋（Garwang Chokyi Wangchuk）等具德成就法脉的尊贵大士、理路自在者们所阐述的摄类学。详细内容需查阅原典，在此无法尽述。然而，以世俗（名言）理路衡量并证成胜义（究竟）正量的义理，（各宗各派）皆一致。 以理路（正理）的分析来确立各论著的意义，这是不可或缺的。因此，在此附带提及一点初入摄类学（因明）的方面： 这又分为两部分，首先是宗、法、因的辨识方式，其次是破者（他方）如何回应立者（己方）。 第一部分：例如，“瓶子（所诤事），应是无常，因其是所作（有为）故。”像这样的，将“瓶子”辨识为所诤事（或法体），将“无常”辨识为所立（或法相），将“所作”辨识为能立（或因、或理由）。 第二部分是略微细致地解释破者（他方）回应立者（己方）的方式，以及简略地解释。 在第一部分（细致解释）中，又分为量（正量）和非量（非正量）两种。 首先，由具足三相的正量所确定的理由（因）是： 例如，对于主张者（立者）所说的“瓶子（所诤事），应是无常，因其是所作故。” 将“所作”这个理由，确定其适用于所诤事“瓶子”，这是宗法相的确定。 将“所作”这个理由，确定其与所立（法相）“无常”不相违，这是同品遍是相的确定。 将“所作”这个理由，确定其在所立（法相）“无常”不存在之处必然不存在，这是异品遍无相的确定。 如果这三相由正量确定，那么应答者（破者）必须给出回应。 第二，不确定的（理由）有三：不成、相违、不(123a)确定。 首先，“不成”的定义是：在所诤事（宗）上，能立（因）不成立。例如，瓶子（所诤事）……
English
And so on, including definitive consequential (reductio ad absurdum) arguments with pervasion and responses. Furthermore, regarding the logic of Collected Topics (Duḍa): If analyzed, no beginning or end is found, nor does it abide in the middle. All assertions will disintegrate. Without beginning or end, and no middle is perceived, Without assertions, and without tenets, At that time, it is the Great Madhyamaka. (122b) As stated, establishing all phenomena of valid cognition as selfless and free from elaboration is the entry into the Madhyamaka view. This is the Collected Topics as expounded by the great beings and masters of reasoning of the precious accomplishment lineage, such as Garwang Chokyi Wangchuk (གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་). Detailed explanations cannot be condensed here and should be referred to in the original scriptures. However, the meaning of establishing ultimate truth through conventional reasoning is universally consistent. To ascertain the meaning of the scriptures through logical analysis is indispensable. Therefore, I will briefly mention some aspects of initially engaging with Collected Topics: This consists of two parts: first, how to identify the subject, thesis, and reason, and second, how the challenger responds to the proponent. Regarding the first part: For example, in "The vase (subject), it follows that it is impermanent (thesis), because it is produced (reason)." The "vase" is identified as the subject (chos can) or the basis of contention (rtsod gzhi). "Impermanent" is identified as the thesis (bsgrub bya) or the clear (gsal ba). "Produced" is identified as the proof (sgrub byed), or the reason (rtags), or the logical sign (gtan tshig). The second part is explained by slightly elaborating on how the challenger responds to the proponent, and by explaining it concisely. Regarding the first (elaborated explanation), there are two types: valid (tshad ma) and invalid (tshad min). Firstly, a reason (gtan tshig) that is definitively established by valid cognition with three modes is: For example, for the proponent who asserts: "The vase (subject), it follows that it is impermanent, because it is produced." The reason "produced" is definitively established to apply to the subject "vase" as the **minor term** (phyogs chos). The reason "produced" is definitively established not to contradict the predicate or thesis "impermanent" as the **positive concomitance** (rjes 'gro'i tshul). The reason "produced" is definitively established to be necessarily absent where the predicate "impermanent" is absent as the **negative concomitance** (ldog tshul). If these three modes are definitively established by valid cognition, then the responder must give a reply. Secondly, regarding invalid (ma nges pa) reasons, there are three: unestablished (ma grub pa), contradictory ('gal ba), and inconclusive (ma (123a) nges pa). Firstly, the definition of "unestablished" (ma grub pa) is that the proof (reason) is not established on the subject. For example, the vase...