Tibetan
་གཞི་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ། བྱས་པ་ནི་རྟགས་སམ་གཏན་ཚིག །བུམ་པ་ནི་མཐུན་དཔེ་སྟེ། དེའང་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དུ་བཀོད་པའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་ངག་འགོད་མཁན་དང་འགོད་ཡུལ་གཉིས་ཀའི་བློ་ངོར་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན། བྱས་པས་རྗེས་ཁྱབ། རྟག་པ་ལ་མ་བྱས་པས་ཁྱབ་པ་ལྡོག་ཁྱབ་བོ། ། རྟགས་ཡང་དག་ལ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འབྲས་བུ། རང་བཞིན། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ། དགོས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་དོན་དང༌། གཞན་དོན་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས། དོན་སྒྲུབ་དང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་གཉིས་(༡༡༩བ)ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དབྱེར་ཡོད། ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་ནི་རྟགས་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེ་ལའང་། འགལ་བའི་རྟགས། མ་ངེས་པའི་རྟགས། མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི། རྟགས་ལྟར་སྣང་རྣམས་ནི་དོར་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་དཔེ་ཡང་། ཡང་དག་དང་། ལྟར་སྣང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་རྗེས་ཁྱབ་སྔོན་དུ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་བུམ་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། མི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ལྡོག་ཁྱབ་དངོས་སུ་ངེས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་དཔེར་ནམ་མཁའ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དཔེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིར་གཟུང་ཞིང༌། ངེས་པར་མི་ནུས་པ། གཞན་ཡང་། རྟགས་དང་དཔེའི་སྐྱོན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་མཚོན་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དོར་བར་བྱའོ། ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་རྒོལ་གཉིས་མཐུན་གྲུབ་ཀྱི། ། ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་དང༌། ། རྟགས་བསལ་སུན་འབྱིན་ཐལ་འགྱུར་ལ་སོགས་པ། ། ལྟར་སྣང་དོར་ནས་ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ། ། འདི་ནི་ཕྱི་རབས་རྣམས་ལ་གྲགས་ཆེ་སྟེ། ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གམ་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྒྲུབ་ངག་འགོད་མཁན་དེ་རྒོལ་བ་རང་དང་ཕྱི
Chinese
论题法（宗体），无常是所立之法（法），声无常是所立（宗）。所作是因（或能立）。瓶是同品喻。并且，在论题法中提出的声音，其将“所作”作为因的方式，需要在立论者和听者双方的心识中，以共同显现的方式成立。如此成立的，是由宗法量所成立之义（遍是宗法）。所作与（无常）是随遍（正遍），常法无所作是返遍（反遍）。 若从确定数量的角度来区分正因，有果、自性、不可得三种因。 若从目的的角度来区分，有自利正因和他利正因两种。 从成立方式的角度，有成立义和成立言说两种（119b）等多种区分。 三相不具足者是似因（假因）。其中有相违因、不定因、未成因等多种。这些似因是应该舍弃的。 在这些情况下，譬喻也应该由正譬喻和似譬喻自身来确定。 正譬喻的定义是：在所立确定之前，成为确定遍相之基础者。 若分则有两种。同品正譬喻的定义是：在所立确定之前，成为随遍先行确定之基础者。如同在以“所作”成立声无常时，以瓶作为同品喻。 异品正譬喻的定义是：为所立确定之目的，成为返遍真实确定之基础者。如同在以“所作”成立声无常时，以虚空作为异品喻。 似譬喻的定义是：为所立确定之目的，执为遍相确定之基础，却不能确定者。 此外，因与喻的许多过失也应由彼等所表示而确定并舍弃。 为他比量辩方同， 三相能立具二支， 遣因破斥及应成， 舍似由真自成立。 这在后世中声名远播。 为他比量或正能立句的定义是：该能立句的陈述者，辩论者自身与对方...
English
The subject (topic). Impermanence is the probandum (property to be proven). Sound is impermanent is the proposition to be proven. Being produced is the reason (or probans). A vase is a positive example. Furthermore, the way in which the sound itself, presented as the subject of debate, is established as "produced" (the reason), must be concordantly established in the minds of both the presenter of the argument and the recipient. What is thus established is the meaning established by the valid cognition of the property of the subject. Being produced is pervasively concomitant (with impermanence) (positive concomitance). What is not produced is pervasively concomitant with permanence (negative concomitance). If divided according to a definite number, valid reasons are of three types: effect, nature, and non-apprehension. If divided by purpose, there are two types of valid reasons: for oneself and for others. From the perspective of proving method, there are many divisions, such as proving the meaning (substance) and proving the convention (term) (119b). That which lacks the three modes is a fallacious reason. Among these, there are many such as contradictory reasons, inconclusive reasons, and unestablished reasons. These fallacious reasons should be rejected. In these cases, examples too should be determined by means of valid examples and fallacious examples themselves. The definition of a valid example is: that which becomes the basis for definite pervasion prior to the definite establishment of the probandum. Divided into two: The definition of a valid positive example is: that which becomes the basis for the prior definite establishment of positive concomitance before the definite establishment of the probandum. For example, presenting a vase as a positive example when proving sound is impermanent by "being produced." The definition of a valid dissimilar example is: that which becomes the basis for the actual definite establishment of negative concomitance for the purpose of the definite establishment of the probandum. For example, presenting space as a dissimilar example when proving sound is impermanent by "being produced." The definition of a fallacious example is: that which is taken as the basis for definite pervasion for the purpose of the definite establishment of the probandum, but is unable to be definitely established. Moreover, the many faults of reasons and examples should also be determined and abandoned by means of these. Inference for others, by both disputants established, Three-mode proving statement, endowed with two limbs, Eliminating reasons, refutations, consequences and so on, Abandoning fallacious appearances, prove by means of the valid itself. This is greatly renowned among later generations. The definition of a valid inference for others or a valid proving statement is: the presenter of that proving statement, the disputant himself and the opponent...
Tibetan
ར་རྒོལ་གཉིས་ཀར་མཐུན་སྣང་གྲུབ་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འགོད་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན། དེ་ལའང་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ནི། གང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པའོ་ལྟ་བུའི་ངག ། ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་ནི། གང་རྟག་ན་མ་བྱས་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། ནམ་(༡༢༠ན)མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ལྟ་བུ། སྒྲུབ་ངག་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྒྲུབ་ངག་གང་ཞིག །བློའམ་དོན་ནམ་སྒྲ་གང་རུང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་ལས་འགལ་བ། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟོད་གོ་བར་བྱ་བ། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དེ་ལ། རང་དོན་དང་། གཞན་དོན་གཉིས། གཉིས་ཀ་ལ། ཡང་དག་དང་། ལྟར་སྣང༌། བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གང་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྐྱོན་ལ་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པས་སྐྱོན་ཅན་དུ་གོ་ནུས་པའི་ངག ། དེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པ། ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ལན་གྱིས་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་ཐལ་ངག ། དེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པ། སོགས་ཁོངས་ནས། རྒོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕྱོགས་སྔ་མ་འཇོག་ནུས་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕྱོགས་སྔ་མ་སུན་འབྱིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག ། དཔའ་བོའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་པ་རྒྱལ་ཕམ་ཤན་འབྱེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་གོ།། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་ལྟར་སྣང་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་དོར་ནས། ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་གཞལ་ཞིང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ། བསྡུས་པ་བརྩི་བའི་དགོས་པ་ནི། བློ་གྲོས་གསར་བུ་བ་རྣམས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཁྲིད་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་ཆོས་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཞག་པས་རྩོད་གཞི་གཅེར་མཐོང་དུ་ངོས་ཟིན། དེ་ཟིན་པས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གནད་ལོངས། དེས་བློ་གྲོས་ན་འཕར་བས་རང་གིས་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་འཇུག་པ་ན། རྟགས་མ་གྲུབ། ཁྱབ་པ་མེད། འདོད་ལན་གསུམ་པོ་མ་འདྲེས་པར་འདེབས་ནུས་པས་གཞན་གྱི་སྤོབས་པ་འཕྲོག་ཅིང༌། གཞན་གྱིས་དམ་བཅས་པ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་ཁྱབ་དམིགས་ཐེངས་པར་འགྱུར་རོ། ། (༡༢༠བ)རིག་པའི་ལམ་སྲོལ་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པ་འདི་ནི་ཕྱི་རབས
Chinese
成立辩者和反驳者双方都共同认可的、具有三相无余的立论式，具有两支。 其中，同品喻式为：凡是所作，则遍是无常。例如，如同瓶子。犹如“声音是所作”这样的言语。 异品喻式为：凡是常，则遍是非所作。例如，如同虚空。犹如“声音是所作”这样的言语。 似立论式的定义是：凡是立论式，其心识、意义或言语任一方面具有过失，亦即违背三相。 正因所立的定义是：必须依止正因才能了知。犹如“有法所作，是无常，如同瓶子”这样的例子。 它有两种：自利和他利。两者又各有：正确和相似。 遣除的定义是：凡是似宗，其反面意义为量所成立。犹如“声音有法，过于成为非所闻”这样的例子。 正破的定义是：指出过失为过失，从而能令他人了知其有过失的言语。 似破的定义是：与此相反。 正太过失的定义是：无法以答复遣除的太过言语。 似太过失的定义是：与此相反。 等等其中：辩者的定义是：声称能够建立前宗（自己主张的命题）的人。 反驳者的定义是：声称能够驳斥前宗（对方主张的命题）的人。 裁判者的定义是：声称能够辨别辩者双方争论的胜负之人。 这些也应舍弃似是而非的、有过失的部分，以正确之处衡量所知，并成就所愿。 研习《摄类学》的必要性在于：使初学者能够更容易地被引导进入所知的领域。通过建立不共的有法，能够直观地认识到争论的基础。认识到这一点，就能掌握遮破和建立的要点。由此，当智慧增长，反驳者攻击自己所立的宗时，能够毫不混淆地提出“因不成”、“无周遍”、“所许”这三种回答，从而夺走他人的辩才；而对于他人所立的宗，也能以教证和理证准确地把握其推理、周遍和所缘。 (120b) 对此理路传承的粗略阐述，是为后世。
English
A two-branched inferential statement that establishes a conclusion equally acceptable to both the proponent and opponent, possessing the three modes without omission or excess. Among these, the homogeneous application (direct concomitance) is: "Whatever is produced, is necessarily impermanent." For example, like a pot. This is like the statement "sound is produced." The heterogeneous application (contra-concomitance) is: "Whatever is permanent, is necessarily unproduced." For example, like space. This is like the statement "sound is produced." The definition of a fallacious inferential statement is: any inferential statement that possesses a flaw in either cognition, meaning, or expression, thereby contradicting the three modes. The definition of what is to be established by a valid reason is: that which can only be understood by relying on a valid reason. For example, "The subject, being produced, is impermanent, like a pot." There are two types: for oneself (svarthānumāna) and for others (parārthānumāna). Both of these have: valid and fallacious. The definition of refutation is: any fallacious thesis whose contradictory meaning is established by a valid cognition. For example, "Sound, being a phenomenon, overly becomes unheard." The definition of a valid confutation is: a statement that, by identifying a fault as a fault, enables one to understand it as faulty. The definition of a fallacious confutation is: the opposite of that. The definition of a valid consequence (prasanga) is: a statement of consequence that cannot be refuted by a reply. The definition of a fallacious consequence is: the opposite of that. Among these, the definition of a proponent is: an individual who claims to be able to establish the antecedent proposition (their own thesis). The definition of an opponent is: an individual who claims to be able to refute the antecedent proposition (the opponent's thesis). The definition of a judge (arbiter) is: an individual who claims to be able to determine the victory or defeat in the debate between the two parties. These too, having discarded the fallacious and faulty aspects, should measure the objects of knowledge with what is correct and accomplish what is desired. The purpose of studying collected topics (bsdus pa) is to easily guide new students into the realm of knowledge. By positing uncommon phenomena, the basis of debate is directly identified. By identifying this, one grasps the key points of refutation and establishment. As intelligence increases through this, when an opponent attacks one's own thesis, one can offer the three replies—"the reason is unproven," "the pervasion is nonexistent," and "it is accepted"—without confusion, thereby seizing the opponent's confidence. And concerning what others have asserted, one can precisely grasp its inference, pervasion, and object through scripture and reasoning. (120b) This brief explanation of the path and tradition of logic is for future generations.