Tibetan
་ཐབས། ། གཏན་ཚིག་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དང༌། ཡུལ་ཅན་དང༌། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའོ། ། ན༢ གཉིས་པ་[རྒྱས་བཤད་]ལ་བཞི། པ༡ ཡུལ། པ༢ ཡུལ་ཅན། པ༣ རྟོགས་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད། པ༤ ལུགས་སྲོལ་གཞན་ཞར་བྱུང་སྨོས་པའོ། ། པ༡ དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཤེས་གཞལ་བྱ་གོ་ཡུལ་རྟོགས་བྱ་སྟེ། ། ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དང་ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་རྣམས་གཙོ་བོར་དོན་གཅིག་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གོ་བར་བྱ་བའམ་རིག་པར་བྱ་བ། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་བ། གཞལ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། ཡུལ་ལ་ངོ་བོ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དང༌། ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་རྟག་དང་མི་རྟག་གོ། ། ཡུལ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དངོས་པོ་དང་། དངོས་མེད། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའོ། ། མཚན་ཉིད་རིམ་པ་བཞིན། དོན་བྱེད་ནུས་པ། དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པ། མི་འཇིག་པའི་ཆོས། རང་གྲུབ་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། ། དངོས་ལ་བེམ་རིག་རྒྱུ་འབྲས་ནང་གསེས་བཅས། ། དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བེམ། རིག་གཉིས། བེམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་རིག་པ། བེམ་པོ་ལ་དབྱེ་ན། ཕྱི་དོན་བེམ་པོ་དང་། ནང་དོན་བེམ་པོ་གཉིས། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། ཕྱིའི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ནང་གི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ། ཕྱི་དོན་བེམ་པོ་ལ་དབྱེ་ན། གཟུགས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག་བྱ་ལྔ། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། བེམ་པོ་གང་ཞིག །མིག་རྣ་སྣ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། ནང་དོན་བེམ་པོ་ལ་དབྱེ་ན། མིག །རྣ། སྣ། ལྕེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ། མཚན་ཉིད། ནང་དོན་བེམ་(༡༡༥ན)པོ་གང་ཞིག །མིག་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་རུང་བ། དངོས་པོ་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས། མཚན་ཉིད། ཆོས་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་ཕྱི་མ་ རྒྱུ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དངོས་རྒྱུ་དང་། བརྒྱུད་རྒྱུ་གཉིས། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་གང་ཞིག །ཆོས་དེའི་རྒྱུ་དང་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མེད་པ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ། གང་ཞིག་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་དང་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་ས་བོན་ལས་རིམ་པར་མྱུ་གུ་སོགས་མཐར་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། ། རྒྱུ་ལ་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་རྐྱེན་བཞིའི་དབྱེ་བ་སོགས་ནང་གསེས་མང་ཞིང༌། ཞར་བྱུང་དུས་གསུམ་སོགས་ནི། འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་ཟིན་པ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སླེབ་ཅིང་ཐལ་མ་ཟིན་པ། ད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ། རགས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཆ་ཡོད་པའི་རྡུལ། དཔེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ། དཔེ་མདུན་གྱི་རྡུལ་ཆུང་ཐ་གཅིག་ལྟ་བུའོ། ། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དུ་མ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ། དཔེར་ན། ལོ་ལྟ་བུ། སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་དངོས་པོ། དཔེར་ན། ཡི་གེའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུའི་དང་པོ་ལྟ་བུའོ། ། བྱེད་ཚུལ་དབྱེ་བ་སྣང་ཞེན་འཇུག་ཡུལ་གསུམ། ། ཡུལ་ལ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྣང་ཡུལ་ལམ་གཟུང་ཡུལ། ཞེན་ཡུལ། འཇུག་ཡུལ་དང་གསུམ། གཟུང་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སྣང་ནས་རིག་པར་བྱ་བ། དོན་སྤྱི་ལྟ་བུ། ཞེན་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཞེན་ནས་རིག་པར་བྱ་བ། ཁང་པ་གཞན་ན་གནས་པའི་མིའི་སྡོད་ལུགས་ལྟ་བུ། འཇུག་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བླང་དོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ན་མི་སླུ་བ། དཔེར་ན། སོ་(༡༡༥བ)ནམ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ས་བོན་དང་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་ཚོགས་པའི་ཞིང་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་གསུམ་ལའང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་མང་ངོ༌། ། གཞལ་བྱ་རྟོགས་ཚུལ་རང་དང་སྤྱི་མཚན་ནམ། ། མངོན་ལྐོག་ཤིན་ལྐོག་བརྗོད་བྱ་ཞོར་ལ་བཞག ། གཞལ་བྱ་ལ་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་མཚན་དང་། སྤྱི་མཚན་གཉིས་སམ། ཡང་ན། གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར། ལྐོག་གྱུར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་རང་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ། དཔེར་ན། སྔོན་པོ་ལྟ་བུའོ། ། སྤྱི་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆོས། རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་དུས་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་སྣང་ཡུལ། དཔེར་ན། རྟོག་པ་ལ་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། ། གཞལ་བྱ་མངོན་འགྱུར་གྱི་མཚ
Chinese
法。 \t\t\t一切论式学说（逻辑学）皆由境、有境，以及能了知彼三者的方法而生。 \t\t\t二、第二[广说]有四：一、境；二、有境；三、广说能了知之法；四、顺带提及其他宗派。 \t\t\t一、第一是： \t\t\t境、所知、所量、所缘、所了知。 \t\t\t能以量了知者是所知。境、所知、所量主要是一义。因此，境的定义是能被了知或能被认识者。所知的定义是能成为识之对境者。所量的定义是能被量所了知者。 \t\t\t境之本体，有为无为，常与无常。 \t\t\t若从本体之门分类境，则有：有实物、无实物、有为、无为、常、无常。 \t\t\t定义依次为：能作有作用者；能作无作用者，例如虚空；从自之因缘所生者；非从自之因缘所生者；不坏灭之法；自成立时，于第二刹那不住之实物。 \t\t\t实物之色、心、因、果，含内在细分。 \t\t\t若从本体之门分类实物，则有：色（物质），心（心识）二者。 \t\t\t色（物质）的定义是：由微尘组成。 \t\t\t第二（心识）的定义是：了知对境。 \t\t\t若分类色（物质），则有：外色（外境物质）和内色（内境物质）二者。 \t\t\t定义依次为：由外在微尘组成；由内在微尘组成。 \t\t\t若分类外色（外境物质），则有：色、声、香、味、触五种。 \t\t\t定义依次为：任何物质，且是眼、耳、鼻等根识的直接对境。 \t\t\t若分类内色（内境物质），则有：眼、耳、鼻、舌、身的有色根（五根）。 \t\t\t定义：任何内境物质，且是眼等根识的增上缘。 \t\t\t若从作用之门分类实物，则有：因和果二者。 \t\t\t定义：彼法有无随行随转之其他后起事。 \t\t\t若从本体之门分类因，则有：直接因和间接因二者。 \t\t\t定义依次为：彼法之任何因，且彼法之因与彼之果二者皆是。
English
method. \t\t\tAll of the tenets of logic (epistemology) arise from the object, the subject, and the method by which they are understood. \t\t\tSecond, there are four [elaborations]: 1. Object; 2. Subject; 3. Extensive explanation of the method of understanding; 4. Incidental mention of other systems. \t\t\tFirst, it is: \t\t\tObject, knowable, measurable, apprehended object, understandable. \t\t\tThat which is to be understood by valid cognition is the knowable. Object, knowable, and measurable are essentially synonymous. Therefore, the definition of an object is that which can be understood or known. The definition of a knowable is that which is fit to be an object of mind. The definition of a measurable is that which is to be understood by valid cognition. \t\t\tThe essence of an object: existent and non-existent, conditioned and unconditioned, permanent and impermanent. \t\t\tIf objects are classified by their nature, there are: real entities, non-real entities, conditioned phenomena, unconditioned phenomena, permanent, and impermanent. \t\t\tThe definitions are, in order: that which is capable of performing a function; that which is incapable of performing a function, for example, space; that which arises from its own causes and conditions; that which does not arise from its own causes and conditions; indestructible phenomena; entities that, having arisen, do not abide for a second moment in time. \t\t\tReal entities include matter, consciousness, cause, and effect, with internal divisions. \t\t\tIf real entities are classified by their nature, there are two: matter and consciousness. \t\t\tThe definition of matter is: composed of particles. \t\t\tThe definition of the second (consciousness) is: knowing an object. \t\t\tIf matter is classified, there are two: external matter and internal matter. \t\t\tThe definitions are, in order: composed of external particles; composed of internal particles. \t\t\tIf external matter is classified, there are five: form, sound, smell, taste, and touch. \t\t\tThe definitions are, in order: any matter that is a direct object of eye, ear, nose, etc., sense consciousness. \t\t\tIf internal matter is classified, there are five: the material sense faculties of eye, ear, nose, tongue, and body. \t\t\tDefinition: any internal matter that is suitable as a dominant condition for eye, etc., sense consciousness. \t\t\tIf real entities are classified by their function, there are two: cause and effect. \t\t\tDefinition: a subsequent other entity that accords with the presence or absence of that phenomenon. \t\t\tIf causes are classified by their nature, there are two: direct cause and indirect cause. \t\t\tThe definitions are, in order: any cause of that phenomenon, and that which is both the cause of that phenomenon and its result.
Chinese
作用如种子与幼苗。 凡是某法之因与你之果二者皆有者，如同因（即）种子依次生出幼苗等等，最终成为果（实）。 对于因，有主因和次因的区分，以及四缘的区分等等，其内部细分众多。 附带提及的三时等是： 过去之定义是已然逝去者。 未来之定义是尚未到来且尚未逝去者。 现在之定义是已生而未灭者。 粗大（物）之定义是自身具有方分（局部）的微尘，例如瓶子。 无分微尘之定义是自身不具有方分（局部）的微尘，例如眼前最小的唯一微尘。 相续之定义是自身具有众多前后刹那之事物，例如一年。 无分刹那之定义是自身不具有前后刹那之事物，例如构成一个字的六十刹那中的第一个。 行相区分：显现境、执取境、趣入境，此三者。 若根据缘境（对象）的不同行相进行区分，则有显现境（或称被取境）、执取境、趣入境，此三者。 被取境之定义是显现后被了知者，例如总义。 执取境之定义是执取后被了知者，例如他人之屋中住居方式。 趣入境之定义是为取舍目的而趣入时不欺骗（不谬误）者，例如农夫耕作时，种子、水肥、温暖潮湿聚合的田地。这三者也各有众多细分。 所量（客体）、了知方式：自相与共相，或 现量、比量、极其比量，以及所说（名言）顺便放置（指以上三者以外的名言）。 若根据了知方式对所量进行区分，则有自相与共相两种；或者，有现前所量、隐藏所量、极其隐藏所量三种。 其中，自相之定义是究竟能作功用者，例如蓝色。 共相之定义是究竟不能作功用之法，是概念（寻思）中时空混杂显现之显现境，例如概念中显现鼓腹束颈（之瓶）。 现前所量之特
English
The functioning is like a seed and a sprout. Whatever phenomenon is both its cause and your effect, is like a seed from which successively the sprout and so on finally become the fruit. Regarding causes, there are many sub-divisions such as the distinctions of principal and subsidiary, and the distinctions of the four conditions, etc. Incidentally, the three times, etc. are: The characteristic of the past is that which has already passed. The characteristic of the future is that which has not yet arrived and not yet passed. The characteristic of the present is that which has arisen and not yet ceased. The characteristic of the coarse is a particle that has become its own nature and has directional parts, for example, like a vase. The characteristic of a partless particle is a particle that has become its own nature and has no directional parts, for example, like a single ultimate smallest particle in front. The characteristic of continuity is a phenomenon that has become its own nature and has many preceding and succeeding moments, for example, like a year. The characteristic of a partless moment is a phenomenon that has become its own nature and has no preceding or succeeding moments, for example, like the first of sixty moments that constitute a letter. Divisions of functioning: appearing object, clinging object, engaging object, these three. Regarding objects, if divided according to the different ways of functioning as objects, there are three: the appearing object (or apprehended object), the clinging object, and the engaging object. The characteristic of an apprehended object is that which is cognized after appearing, for example, a universal meaning. The characteristic of a clinging object is that which is cognized through clinging, for example, like the dwelling style of a person living in another house. The characteristic of an engaging object is that which is unerring when engaged for the purpose of adopting or rejecting, for example, for a person engaged in farming, it is like a field where seeds, water, fertilizer, warmth, and moisture are combined. These three also have many sub-divisions. Measurable object, way of knowing: self-characteristic and general characteristic, or Manifest, hidden, extremely hidden, expressible, incidentally placed. Regarding measurable objects, if divided according to the way of knowing, there are two: self-characteristic and general characteristic; or alternatively, there are three: manifest measurable object, hidden (measurable object), and extremely hidden (measurable object). Among those, the characteristic of a self-characteristic is that which is ultimately capable of performing a function, for example, like blue. The characteristic of a general characteristic is a phenomenon that is ultimately incapable of performing a function; it is an appearing object that appears as mixed with place and time in conceptual thought, for example, like a bulging belly and narrow neck appearing in conceptual thought. The characteristic of a manifest measurable object is...