Tibetan
ཅི་ཐོད་དུ་སྦྱར་བའི་ཡིག་བྲིས་རྣམས་ནི་དུས་དང་བློ་གྲོས་གྲོན་པའི་རྒྱུ་དང༌། དེ་ལྟ་བུས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པའི་ཉེན་ཡོད་པས་ཡིད་བརྟོན་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་(༩༩ན)པ་སྒྲོལ་བའི་མགོན་པོས། ཕྱི་རབས་ཀྱི་གཏམ་ལ་མ་དགེས་ཤིག །སྔོན་གྱི་མཁས་པ་གྲུབ་ཐོབ་ཡིན། དེང་སང་གི་མཁས་པ་མཁས་རྫུ་རུ་འདུག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ངོས་བཟུང་བའི་སྐབས་སོ། ། བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ངོས་བཟུང་བ་སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། གཉིས་པ། ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐབས། ཅ༢ སྐབས་གཉིས་པ་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཆ༡ བཞེད་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ། ཆ༢ ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། ། ཆ༡ དང་པོ་ནི། སྟོན་པ་མངོན་སངས་རྒྱས་ཏེ་བདུན་ཕྲག་བདུན། ། རྫོགས་མཐར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ནས་མྱང་འདས་བར། ། ཐེག་དམན་འབའ་ཞིག་གསུངས་ཞེས་ཉན་ཐོས་སྨྲ། ། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བཞེད། ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་དབང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་ཆོས་མ་གསུངས་ལ། ཞག་གྲངས་ཞེ་དགུ་རྫོགས་པའི་མཐར་ཚངས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མར་བསྐོར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པ་འབའ་ཞིག་གསུངས་སོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་སཻནྡྷ་པ་རྣམས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཞིང༌། འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཁས་མི་ལེན་ནོ། ། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བར་བཞེད་ཅིང་། དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཆ༢ གཉིས་པ་[ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་]ལ་གསུམ། ཇ༡ ཆོས་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ། ཇ༢ ངེས་ཚིག ། ཇ༣ རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། ། ཇ༡ དང་པོ་ལའང་གཉིས། ཉ༡ སྤྱིར་ཆོས་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉ༢ བྱེ་བྲག་ལུང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཉ༡ དང་པོ་ནི། ཆོས་འཁོར་ངོ་བོ་དམ་ཆོས་མི་མཐུན་གཅོད། ། སྤྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞིག །མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་ཤིང་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ཅན་ནོ། ། བྱེ་སྨྲས་མཐོང་ལམ་མདོ་སྡེས་མཐོང་སྒོམ་དང༌། ། མི་སློབ་ལམ་སྟོན་ཆོས་(༩༩བ)ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅས། ། དེའང་བྱེ་བྲག་ཏུ་
Chinese
凡是随意而写的文字，都是浪费时间和智慧的原因。像这样，存在成为不善知识的危险，因此不是值得信赖的对象。 \t\t\t至尊遍知 (99a) 度脱怙主曾说：“莫欢喜后世之言！往昔智者乃成就者，如今智者多为假装。”正是如此。 \t\t\t这是辨识正法的章节。 \t\t\t这是第一章辨识正法的注释。 第二章：分别宣说教证法轮。 \t\t\t2.1 第二章：分别宣说教证法轮，分为两部分：2.1 概要阐述其宗，2.2 分别宣说其法轮。 \t\t\t2.1 第一部分： \t\t\t导师现证佛果七周后， \t\t\t圆满终结转动法轮直至涅槃。 \t\t\t小乘仅说此，声闻者言。 \t\t\t大乘者皆认为有三法轮。 \t\t\t导师世尊释迦牟尼佛于菩提树下圆满证悟成佛后，七七四十九天内未曾说法。四十九天圆满之际，梵天请求，佛陀于是首次在瓦拉纳西（Varanasi）转动法轮，直至示现涅槃，只宣说了小乘声闻乘经典中四圣谛之理，这是声闻乘萨瓦斯蒂瓦达（Sarvāstivāda）派所说的，他们不承认后二法轮的建立。 \t\t\t大乘行者则认为法轮是分三次转动的，其详细情况将在后面阐述。 \t\t\t2.2 第二部分 [分别宣说其法轮] 包含三点：3.1 法轮的自性，3.2 决定性词义，3.3 种类区分。 \t\t\t3.1 第一点也分为两部分：1.1 总说其法轮的自性，1.2 分说教证法的定义。 \t\t\t1.1 第一部分： \t\t\t法轮自性为正法，断除不顺。 \t\t\t普遍而言，所谓法轮，即是导师所宣说的正法，具备摧毁并断除违缘（不顺之方）的能力。 \t\t\t譬喻师（或分别论者）说见道、修道，以及经部所说见道、修道。 \t\t\t无学道所教示之法 (99b) 及多种法。 \t\t\t那也具体地
English
All casually written texts are a cause for wasting time and wisdom. As such, there is a danger of becoming an unwholesome spiritual friend, and therefore they are not objects of reliance. \t\t\tAs the Venerable Omniscient (99a) Lord of Liberation said: “Do not delight in the words of later generations! The scholars of old were accomplished ones. Nowadays, scholars mostly pretend to be learned.” It is just so. \t\t\tThis is the chapter on identifying the holy Dharma. \t\t\tThis is the commentary on the first chapter, 'Identifying the Holy Dharma'. Second Chapter: Separately Explaining the Scriptural Dharma Wheel. \t\t\t2.1 The second chapter, 'Separately Explaining the Scriptural Dharma Wheel', has two parts: 2.1 Generally Presenting the Tenets, 2.2 Separately Explaining the Dharma Wheel. \t\t\t2.1 The first is: \t\t\tAfter the Teacher manifestly became enlightened for seven weeks, \t\t\tAt the end of completion, having turned the Dharma Wheel until nirvana, \t\t\tOnly the Hinayana was taught, thus say the Shravakas. \t\t\tThe Mahayanists assert three Dharma Wheels. \t\t\tAfter the Teacher, the Bhagavan Shakyamuni, manifestly attained perfect enlightenment at the heart of Bodhi, he did not teach Dharma for seven weeks (forty-nine days). At the end of the forty-nine days, Brahma requested him, and thus he first turned the Dharma Wheel in Varanasi (Varanasi) and, until he passed into nirvana, he taught only the Hinayana Shravaka Pitaka, comprising the four noble truths. This is what the Shravaka Vaibhāṣikas (Saiddhāntika) say, and they do not accept the establishment of the latter two Dharma Wheels. \t\t\tThe Mahayanists, however, assert that the Dharma Wheel was turned in three stages, and its detailed explanation will be presented later. \t\t\t2.2 The second part [Separately Explaining the Dharma Wheel] has three points: 3.1 The Nature of the Dharma Wheel, 3.2 The Definitive Meaning of the Term, 3.3 The Classification. \t\t\t3.1 The first also has two parts: 1.1 The General Nature of the Dharma Wheel, 1.2 The Definition of the Specific Scriptural Dharma. \t\t\t1.1 The first is: \t\t\tThe nature of the Dharma Wheel is the holy Dharma that cuts off discord. \t\t\tGenerally, what is called the Dharma Wheel is the holy Dharma taught by the Teacher, which has the power to subdue and cut off opposing factors. \t\t\tThe Vaibhāṣikas say the path of seeing, and the Sutra School says the path of seeing and meditation, \t\t\tand the path of no-more-learning (99b), including the varieties of Dharma. \t\t\tThat also specifically
Tibetan
སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་ལམ། ། མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་འདོང་བར་འདོད་པའི་སར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཡུལ་གཞན་འདོར་ཞིང་གཞན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་སོགས་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་དང༌། རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པ་དང༌། གནས་ལ་ལར་འཕར་ཞིང་། ལ་ལར་འབབ་པ་ལྟར། སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔས་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། བར་ཆད་མེད་ལམ་འདོར་བ་དང༌། རྣམ་གྲོལ་ལམ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པའམ། བདེན་པའི་དམིགས་པ་གཞན་འདོར་ཞིང༌། གཞན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་འཇིག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་མ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་ཐོབ་པ་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་དགོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས་འཕར་བ་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་འཁོར་ནི་མཐོང་ལམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ། ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་ག་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་པ་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས། དེ་ལྟ་བས་ན། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང༌། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། ། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལྔ་གསུང་རབ་ཀུན་ལ་འཇོག ། ཐེག་ཆེན་པ་ལྟར་ན། ཚོགས་ལམ་ནས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་(༡༠༠ན)ལམ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བར་རོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང་། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོར། བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་གཏིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པས་སོ། ། ལམ་དེ་དག་བརྗོད་བྱེད་སྟོན་པའི
Chinese
讲述者们认为只有见道是法-轮。如《俱舍论》中所说： 法的-轮是见道， 迅速地行进，等等。 犹如转轮王的珍宝轮，迅速前往所欲之处；舍弃一地而进入他地；战胜未曾战胜的城邑、村镇等；以及稳固已战胜之处；在某些地方上升，在某些地方下降。同样，由于十五刹那间证悟真理，故能迅速行进；舍弃无间道；为显现解脱道而趣入；或者舍弃其他的真理所缘，而趣入其他的所缘；并且，通过无间道，以断除未曾战胜的我见等烦恼的获得之方式而取得胜利；通过解脱道，以无烦恼的获得与俱生而稳固胜利；以及，由于以色界和无色界为所缘而上升，以欲界为所缘而下降等等，因此说“法-轮”仅仅是见道。 然而，经部师们认为，见道、修道、无学道这三道，以及所有阐明这些道的法之种类，都是法-轮。 如轨范师胜子所说：“因此，法之种类本身也是法-轮，因为它们完美地阐明了法-轮。” 并且，“见道、修道和无学道也是法-轮，因为它们进入所化众生的心相续，故被称为‘轮’。”这就是所解释的。 大乘五道遍立于一切圣典。 依大乘宗，从资粮道到无学道（100n）之间的所有五道皆是法-轮。 如中观师法友所说：“一些法-轮是资粮道。一些是加行道。一些直至无间道。” 并且，解脱道是所有法-轮中最为殊胜的。 如《普曜经》中广说：“弥勒，该法-轮深奥，因为其深广不可测量。” 这些道阐明了所要表达的意义。
English
Speakers consider only the Path of Seeing to be the Wheel of Dharma. As stated in the Treasury (Abhidharma-kośa): The Wheel of Dharma is the Path of Seeing, Swiftly advancing, and so forth. Just as the precious wheel of a universal monarch (Chakravartin) swiftly proceeds to the desired place; abandons one region and enters another; conquers unconquered towns, villages, and so forth; establishes the conquered ones firmly; ascends in some places, and descends in others. Similarly, because it realizes the truths in fifteen moments, it swiftly advances; it abandons the Path of Uninterruptedness (Ānantarya-mārga); and it enters for the sake of manifesting the Path of Liberation (Vimukti-mārga); or it abandons other objects of the truths and enters into others. And by means of the Path of Uninterruptedness, it conquers the unconquered afflictions such as the view of a perishable aggregate (satkāya-dṛṣṭi) by cutting off their acquisition; and by means of the Path of Liberation, it firmly establishes the victory of being free from afflictions and co-emergent (defilements). And because it ascends by focusing on the form realm (rūpa-dhātu) and the formless realm (arūpya-dhātu), and descends by focusing on the desire realm (kāma-dhātu), and so forth, it is said that the Wheel of Dharma is exclusively the Path of Seeing. However, the Sautrāntikas consider all three paths—the Path of Seeing, the Path of Meditation (Bhāvanā-mārga), and the Path of No-More-Learning (Aśaikṣa-mārga)—along with the varieties of Dharma that reveal them, to be the Wheel of Dharma. As Acarya Jayaputra said: “Therefore, the varieties of Dharma themselves are also the Wheel of Dharma, because they perfectly reveal the Wheel of Dharma.” And “the Path of Seeing, the Path of Meditation, and the Path of No-More-Learning are also the Wheel of Dharma, because they are called 'wheel' as they enter into the continuum of sentient beings to be tamed.” This is what was explained. The five paths of Mahayana are established throughout all the scriptures. According to the Mahayanists, all five paths, from the Path of Accumulation (Saṃbhāra-mārga) to the Path of No-More-Learning (Aśaikṣa-mārga) (100n), are the Wheel of Dharma. As the Madhyamaka Dharma friend (Dharmamitra) said: “Some Wheels of Dharma are the Path of Accumulation. Some are the Path of Preparation (Prayoga-mārga). Some are up to the Path of Uninterruptedness (Ānantarya-mārga).” And the Path of Liberation is the supreme of all Wheels of Dharma. As extensively stated in the *Lalitavistara Sutra*: “Maitreya, that Wheel of Dharma is profound because its depth is immeasurable.” These paths illustrate the meaning to be expressed.