Tibetan
སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཕ༢ བཤད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ཕ༣ བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། ། ཕ༡ དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་བྱེད་ལས་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེན་སྡུད། ། ཟབ་མོ་རྣམ་འབྱེད་འཁྲུགས་པ་སྡེབ་དང་གསུམ། ། དེའང་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རྒྱ་ཆེན་པོ་སྡུད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང༌། ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང༌། འཁྲུགས་པ་གོ་རིམ་དུ་སྡེབ་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། མངོན་པ་མཛོད་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལྟ་བུའོ། ། ཕ༢ གཉིས་པ་[བཤད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། བཤད་བྱ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དགོངས་འགྲེལ་ལ། ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཐ་དད་དང༌། ། བཤད་བྱ་བཀའི་སྒོ་ནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་འགྲེལ་དང༌། བྱེ་བྲག་གི་དགོངས་འགྲེལ་ལོ། ། དང་པོ་ཀཙཱན་ལ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང༌། སྡེ་བདུན་སོགས་ཚད་མ་རིག་(༩༨ན)པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་ལའང་། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ལྟ་སྤྱོད་འགྲེལ་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་མང་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ལྟ་བའི་ཆ་འགྲེལ་པ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པ་སྡེ་བདུན། བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་མངོན་པ་མཛོད་ལ་སོགས་པའོ། ། སྤྱོད་པའི་ཆ་འགྲེལ་པ་ལ། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའོ། ། འཁོར་ལོ་བར་པའི་ལྟ་བའི་ཆ་འགྲེལ་པ་ལ། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་སོགས་དང༌། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སོགས་སོ། ། སྤྱོད་པའི་ཆ་འགྲེལ་པ་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སོགས་དང༌། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཆར་འགྲེལ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་སོ། ། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ལྟ་བའི་ཆ་འགྲེལ་པ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་རྣམ་འབྱེད་གཉིས། རྒྱུད་བླ་སོགས་དང༌། སྤྱོད་པའི་ཆ་འགྲེལ་པ་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་སོགས་སོ། ། ཕ༣ གསུམ་པ་[བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་]ནི། བརྗོད་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ། ། ཐར་དང་རྣམ་མཁྱེན་གཙོ་བོར་སྟོན་རྣམས་ཏེ། ། བསྟན་བཅོས་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ། ཇི་སྙེད་པ་སྟོན་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་སྟོན་པ་དང༌། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པའོ། ། ཇི་སྙེད་
Chinese
依门分类。第二、依所说分类。第三、依所表分类。 第一、 又依作用门：广博摄集， 甚深抉择，错乱次第，共有三种。 此中，若依作用之门分类论典，则宣说有三种：广博摄集之论典、甚深抉择之论典、错乱次第而安立之论典。其中：第一种，如《阿毗达磨俱舍论》；第二种，如《现观庄严论》；第三种，如《经庄严论》。 第二、[依所说分类]： 所说总别、意趣释论， 三转法轮见行各异。 若依所说教言之门分类论典，则有二种：总教言之意趣释论、别教言之意趣释论。 第一种，如迦旃延等之声律学，以及《七部论》等因明论典。 第二种，亦有多种对三转法轮之见行释论的差异： 对于初转法轮之见分释论，如声闻的《七部阿毗达磨》、(《大毗婆沙论》)《分别说大广藏》、以及其义之摄略《阿毗达磨俱舍论》等。 对于行分释论，如《律经根本》和《花鬘续》等。 对于中转法轮之见分释论，如直接宣说空性次第之《中观理聚六论》等，以及阐明隐藏义理之现观次第之《现观庄严论》等。 对于行分释论，如《集学论》等。对于见行二者之释论，如《入菩萨行论》等。 对于末转法轮之见分释论，如《经庄严论》和《二种分别》（Viniścaya）、《宝性论》等。对于行分释论，如《二十颂律仪》等。 第三、[依所表分类]： 所表如所有、尽所有， 主要宣说解脱、遍智。 论典依所表之门分类有三种：宣说尽所有（世俗谛）者、宣说如所有（胜义谛）者、宣说解脱与一切智者。 尽所有
English
Classification by aspect. Ph. 2, Classification by what is explained. Ph. 3, Classification by what is expressed. Ph. 1, The first is: Also, from the aspect of function, extensively collecting, Profoundly differentiating, arranging what is disordered, these are three. Furthermore, if treatises are classified by the aspect of their function, it is taught that there are three types: treatises that extensively collect, treatises that profoundly differentiate, and treatises that arrange disordered topics in order. Among these: the first is like the *Abhidharma-kośa*; the second is like the *Abhisamayālaṃkāra*; the third is like the *Sūtrālaṃkāra*. Ph. 2, The second [classification by what is explained] is: General and specific commentaries on what is to be explained, And the distinct views and conduct of the three Dharma Wheels. If treatises are classified by the aspect of the explained teachings, there are two types: general commentaries on the Buddha's teachings, and specific commentaries. The first (general commentaries) include grammars like Kaccayana, and treatises on epistemology (Pramāṇa) like the Seven Treatises (of Dharmakīrti), and so forth. As for the second (specific commentaries), there are many distinct types of commentaries on the views and conduct of the three Dharma Wheels: Regarding commentaries on the view aspect of the First Dharma Wheel: the seven Abhidharma sections of the Śrāvakas, the Mahāvibhāṣā (Great Commentary on Differentiating Particulars), and condensed meanings of these, like the *Abhidharma-kośa*, and so forth. Regarding commentaries on the conduct aspect: the *Vinayasūtra*, the Ma-tog Phreng-rgyud (Garland of Flowers Tantra), and so forth. Regarding commentaries on the view aspect of the Middle Dharma Wheel: those that clarify the stages of directly taught emptiness, such as the Six Collections of Mādhyamika Reasonings (Madhyamaka Yuktiṣaṭka), and those that clarify the stages of hidden meaning (Abhidharma) realization, such as the *Abhisamayālaṃkāra*, and so forth. Regarding commentaries on the conduct aspect: the *Śikṣāsamuccaya* (Compendium of Training), and so forth. Regarding commentaries on both view and conduct: the *Bodhicaryāvatāra* (A Guide to the Bodhisattva's Way of Life), and so forth. Regarding commentaries on the view aspect of the Last Dharma Wheel: the *Sūtrālaṃkāra* and the two classifications (Viniścaya), the *Uttaratantra* (Ratnagotravibhāga), and so forth. Regarding commentaries on the conduct aspect: the *Viṃśatikā* (Twenty Verses on Vows), and so forth. Ph. 3, The third [classification by what is expressed/topic] is: What is expressed: as many as exist (conventional truth) and how it exists (ultimate truth), Those that primarily teach liberation and omniscience. Treatises are divided into three types according to their expressed topic: those that teach conventional truth (as many as exist), those that teach ultimate truth (how it exists), and those that teach liberation and omniscience. As many as exist (conventional truth)
Tibetan
པ་སྟོན་པ་ལའང་། ཕལ་པ་དང་། མཆོག་གཉིས་ལས། སྔ་མ་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལས་ནང་རིག་པ་སྟོན་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་སོགས་སོ། ། ཇི་ལྟ་བ་སྟོན་པ་ནི། བདེན་གཉིས་རྣམ་ངེས་དང༌། སུམ་ཅུ་པ་དང༌། དབུ་མ་རྒྱན་སོགས་དང༌། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ས་དང་དགོངས་རྒྱན་ལ་སོགས་པའོ། ། པ༥ ལྔ་པ་ཞར་བྱུང་བླང་དོར་གྱི་གནས་བཤད་པ་ནི། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྒྱན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི། ། གཞུང་རྣམས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོར་བླང༌། ། བོད་གཞུང་རྙིང་པ་(༩༨བ)རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་འཕགས་སོ། ། བསྟན་པ་ནུབ་ཀ་མའི་སྐབས་འདིར་མི་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་བློ་གྲོས་ཆུང་བའི་དབང་གིས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལས་བསྟན་བཅོས། དེའང་རྒྱ་གཞུང་ལས་བོད་གཞུང༌། དེའང་སྔར་བྱུང་རྣམས་ལས་ཕྱིས་བྱུང་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྩིས་སུ་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་ཚིག་གི་ནང་ནས་མཆོག་གམ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དོན་མ་གོ་ཡང་ཚིག་ཀློག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་ལ་བྱིན་རླབས་དང་དགོས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པས་སྲོག་ལྟར་དུ་གཅེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ། སེམས་འགྲེལ་སྐོར་གསུམ་སོགས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་གསུང་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་པདྨཱ་ཀ་རའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཡིན་ངེས་པ་རྣམས་དང༌། ཛམ་གླིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དྲུག །སོགས་ཁོངས་ནས་ཆེན་པོ་བཞི། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སློབ་དཔོན་གཉིས། མཁས་པ་སྒོ་དྲུག །ཇོ་བོ་རྗེ་དང་ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་སོགས་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པར་ངེས་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོར་བླང་བར་རིགས་ཤིང༌། བོད་དུ་སྔ་འགྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང༌། ཕྱི་དར་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས། རྒྱ་གཞུང་རྩོད་མེད་རྣམས་དང་རྗེས་མཐུན་པར་བལྟ་ཞིང་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། པཎྜི་ཏ་ཕལ་པས་མཛད་པའི་རྒྱ་གཞུང་དང༌། བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དག་གིས་སྦྱར་བ་རྣམས་དང༌། ཁྱད་པར་ཕྱི་རབས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་དང༌། བློ་གྲོས་རྨོངས་ཀྱང་གཡར་ཁྲལ་དུ་ལད་མོ་ཟློ་བ་རྣམས་དང༌། ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་ཁ་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
Chinese
至于教示者，分为世俗和殊胜两种。前者是世间法论著等，后者是五明论著。其中，宣讲内明的，是《五蕴分别论》等。 宣讲真如实相的，是《二谛分辨论》、《三十颂》、《中观庄严论》等；宣讲解脱和一切智智的，是《菩萨地论》、《密意庄严论》等。 第五，附带说明取舍之处： 十地自在六庄严等（论著）， 如同佛陀之教言，应顶戴奉行。 藏地旧有论著（98b）亦殊胜。 在此佛法衰微之时，世人因福德与智慧浅薄之故，将论著置于佛陀教言之上。其中，又将藏地论著置于印度论著之上。其中，又将后来之论著，次第地算作比先前之论著更为重要。 于此世间，语言中最为殊胜、最超绝的，是佛陀的珍宝言教。即使不理解其义，仅仅诵读其文，便具有不可思议的加持和功德。因此，应像珍爱生命一样地去珍惜。 其次，弥勒五论、三部心释等十地自在的著作；以及无疑是第二佛莲花生（Padmākara）的金刚语；庄严赡部洲的六庄严（龙树、圣天、无著、世亲、陈那、法称）等论师中，（特别提及）四大论师（龙树、圣天、无著、世亲）；二殊胜论师（功德光、释迦光）；六大智者；阿底峡（Jowo Je）和无畏迦罗（Abhayākara）等大成就论师所作的无疑著作，也应如同佛陀的教言一样，顶戴奉行。 在藏地，前弘期的大译师们，以及后弘期讲修根本的大乘师们所作的、不偏颇的论著，也特别殊胜。因此，应将它们视为与无争议的印度论著相符，并欣然接受。而平庸班智达所作的印度论著，以及那些目光短浅、偏执一端的藏地论著， 特别是后世的学者们，以及那些智慧愚钝却敷衍了事、鹦鹉学舌之人，以及各宗教派别偏执者所著的（论著）……
English
Regarding the expounder, there are two types: ordinary and supreme. The former refers to treatises on worldly conduct, etc., and the latter refers to treatises on the five major sciences. Among these, those expounding the inner science (Buddhist philosophy) include treatises such as the "Analysis of the Five Aggregates." Those expounding reality as it is (suchness) include "Distinguishing the Two Truths," "Thirty Verses," "Madhyamaka Ornament," etc. Those expounding liberation and omniscience include "Bodhisattva Bhumis" (Bodhisattva Grounds), "Ornament of Realization" (Abhisamayālaṃkāra), etc. P5 The fifth section, an incidental explanation of what to adopt and what to abandon: The treatises by the Lords of the Ten Bhumis, the Six Ornaments, and others, Should be accepted and revered like the commands of the Victorious One (Buddha). The old Tibetan treatises (98b) are also exceptionally distinguished. In this era of the waning of the Dharma, due to people's meager merit and wisdom, they prioritize treatises over the Buddha's teachings. Furthermore, they prioritize Tibetan treatises over Indian treatises, and among these, they gradually consider later treatises to be more important than earlier ones. Among the words in this world, the most supreme and excellent are the precious scriptures of the Victorious One (Buddha). Even if one does not understand their meaning, merely reciting the words possesses immeasurable blessings and benefits. Therefore, they should be cherished like one's own life. Following these, the five treatises of Maitreya, the three cycles of mind commentaries, and other works by the Lords of the Ten Bhumis; also the undoubtedly Vajra speech of the Second Buddha, Padmākara (Padmasambhava); the Four Great Commentators (Nagarjuna, Aryadeva, Asanga, Vasubandhu), who are among the Six Ornaments (Nagarjuna, Aryadeva, Asanga, Vasubandhu, Dignaga, Dharmakirti) that adorn Jambudvīpa, and others; the Two Supreme Masters (Gunaprabha, Sakyaprabha); the Six Great Scholars; and the undoubted treatises composed by great accomplished masters such as Jowo Je (Atiśa) and Abhayākara (Abhayākaragupta), should also be revered like the Buddha's commands. In Tibet, the treatises by the great translators of the Early Propagation (Nyingma) and the great chariots of explanation and practice of the Later Propagation (Sar_ma) that are impartial are also exceptionally distinguished. Therefore, they should be viewed as consistent with the undisputed Indian treatises and accepted with delight. However, the Indian treatises composed by ordinary Panditas and the Tibetan treatises compiled by those with one-sided views, Especially the later debaters, those whose wisdom is deluded but who parrot (teachings) out of mere obligation, and those who are partisan supporters of their respective religious schools...