Tibetan
ན་པ་སྟེ། ། འཕགས་བཞིའི་ཐུགས་རྒྱུད་གང་ཞིག་བྲལ་བ་དང༌། ། གང་གིས་བྲལ་བྱེད་གཉེན་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད། ། དེ་ལ་རྟོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། ། དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་བརྟག་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་འཕགས་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མེད་(༩༠ན)པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྤྲོས་པས་དབེན་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འཕགས་བཞིའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་གང་ཞིག་ཆགས་པ་བྲལ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་ལ་མུན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་སུམ་ལྡན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་གཉེན་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། ། དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། ། གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། ། བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། ། ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང༌། ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། ། གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང༌། ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རིག་བྱ། ། བརྟག་མིན་ཕྱིར་དང་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། ། འཕགས་པས་མཁྱེན་ཕྱིར་བསམ་མེད་ཉིད། ། ཞི་ཉིད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་དེ། ། དག་སོགས་གསུམ་ནི་ཉི་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་རྗོད་བྱེད་ལུང་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ད༡ མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང༌། ད༢ དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ད༡ དང་པོ་ནི། ལུང་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཅུས། །(༩༠བ) ལེགས་གསུངས་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་བཅོས་གཉིས། ། དེ་ལ་ལུང་གི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཅུས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་དང༌། བཀའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཏེ། ལྷའི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་འདུས། ། ལེགས་པར་གསུངས་དང་དེ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་བ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། རྣམ་པ་བཅུ་ནི། རྣམ་བཤད་རིགས་པར། ཇི་ལྟར་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་དག་གིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། དབང་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། གོ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། གདགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། དུས་ཉིད་ཀྱིས་དང༌། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེའང་རིམ་པ་བཞིན། ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དབྱངས་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རམ། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པས་གོ་བར་མཛད་དེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ལམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ནི། འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་ཟབ་པ་དང༌། སྙན་ཅིང་འཇེབས་ལ་རྣར་སྙན་པ་དང༌། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང༌། མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡོད་པས། མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལྔ་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། (༩༡ན) ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་རྒྱ་ཆེན་དང༌། ། སྙན་དང་རིག་དོན་ལྡན་ཉིད་དང༌། ། གཟུང་སླ་སྣ་ཚོགས་ཅི་འདོད་ཉིད། ། འདི་དག་ལྔ་ཡི་ཡན་ལག་སྟེ། ། མཉན་དང་རྣམ་པར་མི་གཡེང་དང༌། ། རྣམ་གྲོལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། ། སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས། ། ཐུབ་ཆེན་གསུང་ནི་ཡན་ལག་ལྔ། ། ཞེས་ལེགས་པར་བཤད་དོ། ། གསུང་གི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་དུ་སོ་སོར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི། སྡོམ་ནི། མཉན་འཇམ་ཡིད་འོང་ཡིད་འཐད་དག ། དྲི་མེད་གསལ་འཇེབས་མཉན་པར་འོས། ། མི་ཚུགས་སྙན་འདུལ་མི་རྩུབ་དང༌། ། མི་བརླང
Chinese
烦恼。 \t\t\t圣者心中所离之烦恼， \t\t\t以及能断除烦恼的对治法之自性。 \t\t\t因此，所证的胜法也有两种：即灭谛和道谛。 \t\t\t第一（灭谛）者，由于它不被分别心所思议，超越了言说的范畴，唯有圣者才能了知，故是不可思议；由于其自性寂静，故是无二；由于远离能取所取之戏论，故是无分别。这三具相（不可思议、无二、无分别）乃是圣者心中对治法所断除的所断，亦即远离贪欲、究竟真谛之自性，由证悟的力量所获得。 \t\t\t第二（道谛）者，如同日轮本性清净、光明，能对治黑暗一般，能清净烦恼垢染、光明功德，对治障碍和烦恼。这三具相（清净、光明、能对治）的无漏智慧及其眷属，能使人远离贪欲，此乃世俗对治之自性。 \t\t\t《宝性论》中云： \t\t\t不可思议无二无分别， \t\t\t清净光明对治之方隅， \t\t\t以何所离何者离贪欲， \t\t\t具二谛自性者是为法。 \t\t\t离贪之性即为灭谛， \t\t\t以及道谛所摄持。 \t\t\t彼等亦依次第， \t\t\t各具三功德应了知。 \t\t\t非思议故非言说故， \t\t\t圣者所知故不可思议。 \t\t\t寂静故无二无分别， \t\t\t清净等三者犹如日。 \t\t\t如是所说。 \t\t\t第二，宣说能诠之教法，分二：一、略说；二、广说。 \t\t\t第一（略说）者： \t\t\t教法就其自性而言有十种。 \t\t\t善说之佛语及释意之论典二者。 \t\t\t此外，教法的胜法，就其自性而言，若加以分类，即是十种善说之佛语，以及诠释佛语密意的论典，此二者。 \t\t\t《天子请问经》中云： \t\t\t一切诸法皆摄于佛语和论典二者， \t\t\t即善说和彼之释意。 \t\t\t如是所说。 \t\t\t十种分类是：[文本中断]
English
affliction. \t\t\tThe afflictions from which the noble ones' minds are freed, \t\t\tAnd the nature of the antidote that frees them. \t\t\tThus, the sublime Dharma of realization also has two aspects: the Truth of Cessation and the Truth of the Path. \t\t\tThe first (Truth of Cessation) is, because it is not conceived by discriminating thought and transcends the object of expression, it is inconceivable, being known only by the noble ones; because it is naturally quiescent, it is non-dual; and because it is free from the elaborations of grasping subject and grasped object, it is free from conceptualization. These three characteristics (inconceivable, non-dual, non-conceptual) are what is abandoned by the antidote in the minds of the noble ones, which is the cessation of attachment, the ultimate truth's essence, attained by the power of realization. \t\t\tThe second (Truth of the Path) is, just as the sun's orb is naturally pure and luminous, serving as an antidote to darkness, similarly it purifies the stains of defilements, illuminates virtues, and serves as an antidote to obscurations and afflictions. This stainless wisdom, endowed with three characteristics (purity, luminosity, and antidote capability), along with its retinue, causes one to be freed from attachment, which is the nature of the conventional antidote. \t\t\tFrom the Uttaratantra, it is said: \t\t\tInconceivable, non-dual, non-conceptual, \t\t\tBy the aspect of purity, luminosity, and antidote, \t\t\tThat which is freed from what, and by what one is freed from attachment, \t\t\tThat Dharma, having the characteristics of the two truths. \t\t\tThe nature of freedom from attachment is cessation, \t\t\tAnd is subsumed by the truth of the path. \t\t\tThese in their respective order, \t\t\tShould be understood by three qualities each. \t\t\tBecause it is not conceived, and not expressed, \t\t\tKnown by the noble ones, it is inconceivable. \t\t\tBecause it is quiescent, it is non-dual, non-conceptual, \t\t\tPurity and the other three are like the sun. \t\t\tAs stated. \t\t\tSecond, the explanation of the Dharma of scripture has two parts: 1. A brief presentation; 2. An extensive explanation. \t\t\tThe first (brief presentation) is: \t\t\tScripture, by its nature, has ten aspects. \t\t\tThe well-spoken word (Buddha's teachings) and commentaries explaining its intent, these two. \t\t\tFurthermore, the sublime Dharma of scripture, when classified by its nature, comprises the ten types of well-spoken Buddha's words, and the treatises that explain the intent of these words; these are the two. \t\t\tIn the Sutra Requested by the Son of God, it is said: \t\t\tAll Dharmas are subsumed in the two: the Buddha's word and treatises, \t\t\tNamely, the well-spoken teachings and their commentaries. \t\t\tThus it is said. \t\t\tThe ten aspects are: [text cut off]
Chinese
在《抉择理释》中，如何是善说呢？是以十种方式。即：由真正发起、由摄受、由趣入、由善示、由善分别、由依、由令悟、由施设、由时、由具摄功德。如是开示。又其次第是：由于真正圆满正等觉后所说；由于摄受一切有情；由于非间断而是恒常宣说；由于无有师长隐藏之譬喻；由于随顺有情之意乐而宣说；由于具足五种语支而宣说；由于以一音声遍满无边世间；或由于以所能遍及之眷属坛城令其领悟而宣说；由于宣说远离二边之道；由于为所化有情圆满成熟者宣说；由于具足六十种功德而宣说。 其次，语的五支是：如同雷鸣般深远；悦耳动听，令人欢喜；令人心满意足，引生喜悦；清晰明了，令生智慧；应受听闻，无有不和。 它们具有广博等五种功德，从而能行持听闻等五种事业： 诚如世亲论师（(Vasubandhu)）所说：(91b) 五种功德是广大， 悦耳具足义理同。 易于领受随所欲， 此等即是五语支。 听闻以及不散乱， 解脱通达现其中， 令其成熟即是此， 大仙语具五语支。 如是善妙宣说。 语的六十种功德，在《如来密续》中以六十二种功德出现，在《遍智庄严论》中分别广释。 其总摄为： 应听柔和令人喜， 心意调伏纯净洁。 清晰悦耳当听闻， 无懈温顺不粗犷。 不粗……
English
In the 'Explanation of the Principles of Analysis,' how is it said to be well-taught? It is by ten aspects: by being truly motivated, by being empowered, by engaging, by being well-demonstrated, by being well-analyzed, by being reliant, by causing understanding, by being posited, by being timely, and by fully encompassing virtues. Thus it is taught. And sequentially, it is: because it is spoken after true complete enlightenment; because it encompasses all sentient beings; because it is spoken continuously, not intermittently; because there is no hidden example from the master; because it is spoken according to the aspirations of sentient beings; because it is spoken with the five branches of voice; because with one sound, it pervades endless worlds; or because it is spoken causing understanding by as many mandalas of retinues as can be reached; because it speaks the path that abandons the two extremes; because it is spoken for those sentient beings who are fully ripened; and because it is spoken possessing sixty virtues. Furthermore, the five branches of voice are: profound like the roar of a dragon (thunder); pleasant and agreeable, delightful to the ear; pleasing to the mind and causing joy; clear and causing precise understanding; worthy of being listened to and without disharmony. These possess five qualities such as vastness, and thus perform five actions such as listening: As the master Vasubandhu said (91n): The five virtues are vastness, Pleasantness, and having clear meaning. Easy to grasp, whatever is desired, These are the five branches. Listening and not being distracted, Comprehending liberation, Causing ripeness, these are, The great Sage's speech has five branches. Thus it is well-taught. The sixty qualities of speech, which appear as sixty-two in the Tathagata's Secret Sutra, are extensively explained individually in the 'Ornament of Omniscience.' The summary is: Worthy of listening, gentle, pleasing to the mind, agreeable, pure. Flawless, clear, agreeable, worthy of being heard. Irresistible, pleasant, tamed, not harsh. Not rough...