Tibetan
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། གླིང་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞིའི་དབུས་སུ་ཨཤྭཏྠའི་ལྗོན་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། གླིང་ཕྲན་རྣམས་སུ་ཙནྡན་གྱི་ཚལ་སྐྱེ་བ་དང༌། སེར་སྐྱའི་གྲོང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བདེ་བའི་འབྱོར་པ་ཚད་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་མཚན་མ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་སྙེད་ཀྱིས་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏམས་པ་དང་བཅས། ལུམྦི་ནཱིའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་དབོ་ཟླའི་ཚེས་བརྒྱད་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་དཀུ་གཡས་བརྟོལ་ཏེ་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་མ་ཐག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར། ཕྱོགས་བཞིར་ཞབས་ཀྱིས་གོམས་པ་བདུན་བདུན་བོར་ཏེ་སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བའི་གསུང་དབྱངས་ཕྱུང༌། ཡབ་རྒྱལ་པོས་བལྟམས་པའི་ངོ་མཚར་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཕུལ། སེར་སྐྱའི་གཞིར་མ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་(༧༤ན)བསྲིངས། ཤཱཀྱ་གཏུམ་པོ་གཟུ་ལུམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐུབ་པ་བཞིན་གནས་པས་མཚན་གཉིས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བཏགས། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་གནོད་སྦྱིན་ཤཱཀྱ་འཕེལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་པས་ཡབ་ཀྱིས་མཚན་གསུམ་པ་ལྷའི་ཡང་ལྷ་ཞེས་པ་བཏགས། དྲང་སྲོང་ནག་པོ་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། ། ཆ༤ བཞི་པ་[བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པ་]ནི། ཡིག་རྩིས་རི་མོ་འཕོང་སྟོབས་བརྟག་དཔྱད་གཏམ། ། ལུགས་མང་སྒྱུ་རྩལ་བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་བྱའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་སོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་གྲངས་མེད་པ་སྨིན་པའི་སླད་དུ་ཡི་གེ་སློབ་པའི་གྲྭར་བྱོན་ཏེ་ཡིག་མཁན་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་ལས་སློབ་པ་ལྟར་མཛད་ཅིང་དེས་མིང་ཙམ་ཡང་མ་ཐོས་པ་མང་པོ་བསྟན་པ་དང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་རྫོགས་པ་ན་ཤཱཀྱ་ལག་ན་བེ་ཅོན་གྱི་བུ་མོ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཆེན་མོའི་སྤྲུལ་པ་ས་འཚོ་མ་རྒྱལ་བའི་རུ་མཚོན་དུ་བཞག་ནས་ཤཱཀྱ་བཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་རྩལ་འགྲན་པའི་ཐོག་མར་རྩིས་པ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་སྲིད་སྒྲུབ་དབང་དུ་བཙུགས་ཏེ་གྲངས་ཀྱི་གནས་འགྲན་པ་ལ་དཔང་པོ་དང་བཅས་པ་ཀུན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆ་ཙམ་ལའང་འགྲན་པར་མ་ནུས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་དུ། རི་མོའི་དུ་བྱེད་དང༌། འཕོང་དང་། སྟོབས་དང་། བརྟག་དཔྱད་དང་། གཏམ་དང་། རྐྱལ་དང་། བོང་དང་། འདེགས་མཆོངས་ལ་སོགས
Chinese
具足三十二相，在四亿大洲的中央，生长着菩提树，在小岛屿中生长着旃檀林。在迦毗罗卫城（Kapilavastu，今尼泊尔蒂劳拉科特）周围，自然生起无量安乐的丰饶，以及亿万、兆亿、千万亿的稀有瑞相，一切国土完全充满。在蓝毗尼园（Lumbinī，今尼泊尔蓝毗尼），于吠舍佉月（藏历第二月）初八，与氐宿（Pushya）相合之时，无损母体，从右胁出生。刹那间，相好庄严的坛城显现，梵天、帝释天等诸天、龙族皆前来供养承事。他朝四方各行七步，发出令三千大千世界所有有情皆得安息的音声。父王因其诞生的奇迹，赐名“悉达多”（成就一切义利之青年）。在迦毗罗卫城，由三十二位养母抚育（74页下）。因其在凶猛、傲慢的释迦族中，安住如圣者（能仁），故得第二名“释迦牟尼”（释迦族圣者）。因释迦族的天神、夜叉（如释迦增益）等一切世间守护者，皆向其足下顶礼，父王赐其第三名“天中天”。离垢黑仙人（阿私陀仙人）预言其将成佛。 第四章 [巧艺之行]： 书算绘射力，考察及言谈， 精通多方术，巧艺之技艺。 菩萨虽已圆满通达一切所知之境，然为成熟无量所化有情故，前往学字之所，示现如向诸文字师之善友学习般，并示现了许多未曾闻名之事。至其十六岁圆满时，以释迦金刚手之女——大吉祥天女（Lhamo Pal Chenmo）之化身耶输陀罗（Sa 'tsho ma）为胜幢，与五百释迦青年较量技艺。首先，大算师释迦成就世事被指定为主持，在比较计数之位时，有证人在场，所有人都无法与菩萨稍许匹敌。同样地，在绘画、射箭、力量、考察、言谈、游泳、量度、跳跃等方面，亦复如是。
English
Possessing the thirty-two major marks, and in the midst of four billion great continents, Ashvattha trees grow. In the minor islands, sandalwood groves grow. In the vicinity of the city of Kapilavastu (now Tilaurakot, Nepal), immeasurable natural abundance of happiness arises. All realms are completely filled with billions and trillions of wondrous signs. In the Lumbini (Lumbinī, now Lumbini, Nepal) garden, on the eighth day of the Bo month (the second month of the Tibetan calendar, equivalent to Vaishakha/Vesākha), coinciding with the Pushya constellation, he emerged from his mother's right side without causing her harm. As soon as the mandala of auspicious marks became manifest, Brahma and Indra, along with devas and nagas, offered worship and veneration. He took seven steps in each of the four directions, uttering a comforting voice that brought relief to all beings in the great three-thousandfold world system. The royal father, impressed by the wonder of his birth, gave him the name "Siddhartha" (Youth who has accomplished all aims). In Kapilavastu, he was raised by thirty-two foster mothers (p. 74b). Because he remained like a sage (or the Able One) among the fierce and arrogant Shakyas, he was given the second name "Shakyamuni" (Sage of the Shakyas). Because the devas and yakshas of the Shakyas, such as Shakya Pel, and all world protectors bowed at his feet, his father gave him the third name "Devatideva" (God of Gods). The Rishi Asita (the unblemished Black Seer) prophesied that he would become a Buddha. Chapter 4 [Deeds of Skill in Crafts]: Writing, arithmetic, drawing, archery, strength, analysis, and speech, He was skilled in many systems of arts and crafts. Although the Bodhisattva had reached the ultimate knowledge of all knowable phenomena, in order to mature countless disciples, he went to a school to learn writing. He acted as if learning from the teacher of all scribes, and demonstrated many things that had not even been heard of by name. When he completed his sixteenth year, the daughter of Shakya Lagna Becon, Yasodhara (Sa 'tsho ma), an emanation of the great glorious goddess Lhamo, was placed as a victory banner. In a competition of skills with five hundred Shakya youths, first, the great calculator Shakya Srid Grub was appointed to preside. In the contest of numerical positions, with witnesses present, no one could compete even slightly with the Bodhisattva. Similarly, in drawing, archery, strength, analysis, speech, swimming, measuring, jumping, and so forth.
Tibetan
་པ་ལུགས་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་བཟོའི་གནས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས། སུས་ཀྱང་འགྲན་ཟླ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་རིགས་དང་སྟོབས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བར་མཛད་དོ། ། ཆ༥ ལྔ་པ་[བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་རོལ་བའི་མཛད་པ་]ནི། ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་ས་འཚོ་གྲགས་འཛིན་སོགས། ། བཙུན་མོ་དྲུག་ཁྲིའི་འཁོར་རོལ་སྨིན་པར་མཛད། ། གཟུགས་བཟང་དར་བབ་དྲེགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གཏོང་ལ་དགའ་བ་སོགས་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་བ་ས་འཚོ། (༧༤བ)གྲགས་འཛིན། རི་དྭགས་སྐྱེས་ཏེ་སོ་སོ་འཁོར་ཉི་ཁྲི་དང་བཅས་པ་བཙུན་མོ་དྲུག་ཁྲིའམ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་འཆི་མེད་ཀྱི་བདུན་ས་ལྟ་བུའི་གླུ་དབྱངས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་མཆོད་ཅིང༌། དེ་དག་གི་ནང་དུ་རྩེ་ཞིང་རོལ་པ་སོགས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། ། ཆ༦ དྲུག་པ་[རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ་]ནི། རྒ་ན་འཆི་དང་ཚངས་སྤྱོད་གཟིགས་སོགས་ཀྱིས། ། ངེས་འབྱུང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ངུར་སྨྲིག་བཞེས། ། དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་པ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་བཞིར། རྒས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་དང༌། ཚངས་སྤྱོད་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་གཟིགས་ཤིང་། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་དབྱངས་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲས་བསྐུལ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་རྒྱལ་སྲིད་བཙུན་མོའི་འཁོར་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐུགས་སྐྱེས་པ་ན། ད་ནི་ཞག་བདུན་ལ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཚན་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པས་མེལ་ཚེ་བྱས་ཏེ་བསྲུངས་པ་ན། ཐ་སྐར་ཟླ་བའི་ཉའི་མཚན་མོར་གྲགས་འཛིན་མའི་མངལ་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པ་སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ནམ་ཕྱེད་ན་ཆིབས་བསྔགས་ལྡན་ལ་ཆིབས། ཞབས་འབྲིང་བ་འདུན་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་མང་པོས་མཆོད་ཅིང་ནམ་མཁའི་ལམ་ནས་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་འདས་པ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་གཤེགས་ནས་གཙུག་ཕུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། ལྷ་ཡིས་ཕུལ་བའི་ན་བཟའ་ངུར་སྨྲིག་བཞེས། འདུན་པ་ཆིབས་བཅས་སླར་ལོག་ནས་ཡབ་དང་བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་བསང༌།
Chinese
对于众多流派的艺术和技艺，他都极其精通，无人能及。他甚至调伏了提婆达多等那些因种姓和力量而骄慢的人。 第五章：在妃嫔眷属中游戏的行事 具足功德耶输陀罗、瞿毗耶等， 六万妃嫔眷属皆令成熟。 比如，具备容貌端庄、青春韶华、远离骄慢、乐于布施等一切珍宝女性功德的耶输陀罗、瞿毗耶、鹿生等，各自带领两万眷属，与六万或八万四千妃嫔的群体，以如不死甘露般的歌舞乐音等殊胜庄严供养。佛陀以善巧方便的行事，在她们之中游戏嬉乐，使这些妃嫔眷属全部究竟成熟于菩提。 第六章：出家的行事 见老病死及梵行等相， 毅然出家，受持袈裟。 佛陀二十九岁时，在王城四门，看到了老年、疾病、死亡以及出家梵行者。十方诸佛以歌乐和铙钹之声催请并加持，他又以自己誓愿的力量，对王位和妃嫔眷属示现厌离，从而生起必定出家的心。此时，相师们预言道：‘若七日内不出家，则将成为转轮圣王。’听到此言，释迦族人倾尽所有力量看守。在伐星宿月（或称昴宿月）十五日的夜晚，金刚萨埵的化身，太子罗睺罗，在瞿毗耶的胎中被加持。半夜时分，他骑上神马犍陟，由侍者车匿以及帝释天等千万亿天众供养，通过虚空之路，向东行越过十二由旬，到达广严城（Vaisali）。在那里，他亲手剃除发髻，出家为僧。他接受了天神供奉的袈裟。车匿带着神马返回，消除了父王和妃嫔们的悲伤。
English
Being exceptionally skilled in all aspects of art and craftsmanship across numerous traditions, he became unrivaled by anyone. He even subdued those who were arrogant due to their lineage and power, such as Devadatta. Chapter Five: The Deed of Engaging with the Retinue of Queens He brought to maturity the retinue of sixty thousand queens, Including Yasodhara, Gopa, and others, who possessed all virtues. For instance, Yasodhara, Gopa, Mrigaja, and others, who possessed all the excellent qualities of precious women—such as beautiful form, youthful grace, freedom from arrogance, and delight in generosity—each accompanied by their twenty thousand retinues, along with a multitude of sixty thousand or eighty-four thousand queens, offered him with supreme arrangements of songs, music, and so forth, like the nectar of immortality. Through deeds skillfully employing means, such as sporting and delighting among them, he brought all these retinues of queens to full maturity in bodhi (enlightenment). Chapter Six: The Deed of Renunciation Having seen old age, sickness, death, and renunciation, He resolutely went forth into homelessness and accepted the saffron robes. At the age of twenty-nine, at the four gates of the city, he saw old age, sickness, death, and a renunciant leading a pure life. The Buddhas of the ten directions urged and blessed him with songs and the sound of cymbals. Through the power of his own aspirations, he manifested aversion to the royal dominion and the retinue of queens, thereby conceiving the resolute intention to renounce. At that time, upon hearing the prognostication of the astrologers that 'if he does not renounce within seven days, he will become a universal monarch,' the Shakyas guarded him with all their might. On the night of the full moon of the Tishya (or Pushya) lunar mansion, the manifestation of Vajrasattva, Prince Rahula, was blessed into the womb of Gopa. In the middle of the night, he mounted the excellent horse Kanthaka, and accompanied by his attendant Chandaka and hundreds of thousands of millions of gods including Indra, he was worshipped as he proceeded through the sky, travelling twelve yojanas eastward to Vaisali. There, he personally cut off his topknot and renounced. He accepted the saffron robes offered by the gods. Chandaka returned with the horse, thereby alleviating the sorrow of his father and the queens.