Tibetan
ཆར་ཤར་བས་རིག་པ་བཅིངས་ཏེ་ཡུལ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི། འཆར་གཞི་སྣང་བ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས་ཕུང་པོ་དང་དབང་ཡུལ་སོགས་ལྔ་ཚན་གྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་ཞིང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྨི་ལམ་ལྟར་འཁོར་བའོ། ། དེའང་ཞིབ་མོར་བཤད་ན། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་དུས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཡུལ་དཔྱོད་ནུས་སུ་རང་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཤར་ཏེ། རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་རང་སྣང་ལ་གཞན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཆ་དང་གསུམ་མོ། ། གཞི་སྣང་དེ་རང་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན། བདག་དང་བདག་གིར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན། དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིར་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མདོར་ན། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ། རྐྱེན་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་བའོ། ། མ་རིག་པ་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ལས་རྨོངས་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང༌། (༥༤ན)འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང༌། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། མ་ཤེས་པ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། ། དེ་ལས་འཛིན་པའི་ཡིད་དྲུག་གཡོས་པ་ནི། ཡིད་འགྱུ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཤེས་པས་རང་རིག་པ་དང༌། ཡུལ་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ལ་ཡེངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་སྟེ། ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དྲུག་གི་ཆའི་རྨོངས་པའོ། ། དེས་ན་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཁྲུལ་ཞིང་འཁོར་ཏེ། ཕྱི་རུ་ལོ་དང་ཟླ་བའི་ཆ་བཅུ་གཉིས། ནང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཚོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་སྲིད་པར་བྱས་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བས་ཏེ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པས་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དཔྱོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་འདི་ནི་ཡུལ་ལོ། །སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལས་མིང་ཅན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་སུ་འཛིན་པས་སྲིད་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་པོ་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ལས་ཡུལ་འཛིན་པའི་རེག་པའོ། །དེ་ལས་ཆགས་སྡང་བར་མའི་ཆའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་དང་དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཆ་ཅི་འབྱུང་མ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པས་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་པར་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བའོ། །(༥༤བ)དེ་ལས་རྒས་པ་དང་ན་བ་དང་ཤི་བའི་བར་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་འཁོར་བས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་གཞི་སྣང་ལས་དང་པོར་མཆེད་པའོ། ། དེ་ལས་སྲིད་པ་སོ་སོར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཞར་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནུབ་ནས་རང་མ་རིག་པ་ལས་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆས་ལུས་འཚོལ་བ་དང༌། མངལ་དུ་ཚུད་དེ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་མིང་དང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རྐྱེན་འདུས་པས་རེག་པ་དང༌། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང༌། མྱོང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང༌། ཡུལ་དང་ལས་ཀྱི་ལེན་པ་དང༌། ཡང་སྲིད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང༌། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། དར་ལ་བབ་པའི་ཚོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་པ་ནི་རྒས་པ་དང་མཐར་འཆི་བ་སྟེ་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པར་གཟུང་བའི་ཆ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་བྱུང༌། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པའི་ལུས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གདངས་མ་དག་པ་ལས་བྱུང༌། ཀུན་ནས་འཚོ་བའི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རླུང་ལྔ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ལས་བྱུང༌། བསམ་པ་དྲན་པས་འཛིན་པའི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཡུལ་དུ་མ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། འགྱུ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཆོས་རྣམ་པར་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་ལྔ་ནི་འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་མ་ཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དེ་ལྟར་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི
Chinese
当意识生起，被束缚，对六境的显现产生迷乱，这是由于不认识基础显现的自性。随着习气逐渐增强，五蕴、根、境等五类法从能取所取的分位中生起，十二缘起流转的方式使得轮回之轮如梦般运转。 详细来说：当基础显现从基位生起时，悲心之功用智慧（明觉）自身显现为明晰、觉知、能辨别境的能力，由于不认识其自性，便同时生起三种无明：即作为原因的、自性唯一的无明，不认识生起的意识本身；俱生无明，不认识自性，以及此（无明）与彼意识二者俱生；遍计无明，将自己的显现分别执为他法。 不知基础显现从自身生起，是为因缘。其自身显现为境，是为所缘缘。执持“我”与“我所”，是为增上缘。此三者同时发生，便被误认为第四种因缘，即等无间缘。简而言之，迷乱之因是无明，其缘是境显现于识。 从无明的自性中，生起六种愚蒙，依《自显》所说：心的根本无明、境的迷乱无明、迷乱基础之基的无明、执著分别之无明、造作道之无明、不知之愚蒙无明。如此，生起六种无明，不识自显。如是说。 由此，六种执取意念被搅动：意念流转不定、意识自我了知、执取境、决定执取境、散乱于境、粗大烦恼。内在专注执取是六种愚蒙之一。 因此，依十二缘起之方式，迷乱并流转于轮回。外在表现为十二个年、月部分。内在则是十二种烦恼的聚集，使得十二处得以存在，这是因为十二缘起的不清净流转所致。当基础显现从基位生起时，意意识从觉性之功用中产生，同时由于不认识其自性，便生起无明。从此迷乱生起行。从此境…
English
When consciousness arises, it becomes bound, and illusion arises regarding the appearances of the six sense objects. This is due to not recognizing the inherent nature of the foundational appearance. Gradually, as karmic imprints strengthen, the five aggregates, sense faculties and their objects, and other five-fold phenomena arise from the aspect of subject-object dualistic grasping, and the wheel of cyclic existence revolves like a dream, following the manner of the twelve links of dependent origination. Elaborating on this: When the foundational appearance arises from the ground, the wisdom of compassionate potency, which is clear awareness with the capacity to analyze objects, spontaneously arises. In relation to not recognizing its inherent nature, three types of ignorance arise simultaneously: Causal ignorance (ignorance of a single self-nature), which is not recognizing the consciousness itself that has arisen; Co-emergent ignorance, which is not recognizing one's inherent nature, and the co-emergence of that (ignorance) and consciousness; Imagined ignorance, which is the aspect of analyzing one's own appearance as something other. Not recognizing that the foundational appearance arises from oneself is the causal condition. Its appearance as an object is the objective condition. Grasping at "I" and "mine" is the dominant condition. These three occurring simultaneously are mistaken for the fourth condition, the immediately preceding condition. In short, the cause of illusion is ignorance; the condition is the appearance of objects to consciousness. From the inherent nature of ignorance, six types of delusion/obscuration arise. From the *Rang Shar* (Self-Arising) it is said: The root ignorance of mind, and the ignorance of illusory objects; The ignorance of the ground of illusion; The ignorance of grasping thoughts; The ignorance of the contrived path; The ignorance of not knowing (delusion). Thus, six types of ignorance arise, and one does not perceive one's own appearance. So it is said. From that, the six agitated minds of grasping are: The mind that wavers; The consciousness that self-cognizes; Grasping at objects; Definitely grasping at objects; Being distracted by objects; Gross afflictions. Single-pointed internal grasping is the sixth part of delusion. Therefore, one is deluded and wanders in cyclic existence through the manner of the twelve links of dependent origination. Externally, the twelve parts of years and months. Internally, the accumulation of the twelve afflictions creates existence in the twelve sense fields, which arises from the impure engagement with the twelve links of dependent origination. When the foundational appearance arises from the ground, mental consciousness arises from the potency of awareness, and simultaneously with not recognizing its inherent nature, there is ignorance. From that delusion, formations arise. From that, objects... (text incomplete)
Chinese
其形相之思择，即是识。从彼，此是境，是显现，如是等等之名为分别。从彼，执取具名义之自性为色，故名为有之初迷乱，即名与色。从彼，于境之六相，识生起而周遍，故生起六处。从彼，执取境之触。从彼，贪嗔中庸分之受。从彼，对境之贪爱。从彼，后之取者，以及如是对境之取。从彼，生起多相迷乱之显现，及行受之不定分，故名为有。从彼，于无色界、色界、欲界中受生，故名为生。(54b)从彼，生起老、病、死等，如是循环往复，故轮回之因缘，十二缘起以根本显现而初发。 从彼，各别迷乱位之十二缘起，亦应顺便知晓：从法性隐没，从自无明而生后世之行；寻找识之居所，入胎，从凝乳等阶段而形成名与色；彼之六处；因缘和合而生触；苦乐之受；于感受之贪爱；于境与业之取；又投生之近取；从胎而生；成熟之聚合转变为其他状态之过程，即是老与最终之死，如是相续而生。 如是轮回之时，色等五境，乃因未能了知五光之自显现而执取之分而生；五烦恼，乃因未能了知五智之自性而生；集聚杂多之身心等五者，乃因法性之自性光明不净而生；遍及生命之意等五者，乃因五风之不清净而生；思惟所执之我执，对诸多境之我执，对不同迁流之我执，对识之相状之我执，以及对法之思惟与作意之我执，此五者乃因迁流未能自我截断而生。 如是不净轮回之诸法，以明智...
English
by contemplating its aspects, there is consciousness. From that, this is the object, the appearance; thus, it is distinguished by such names. From that, by apprehending the nature of the named entity as form, the first delusion of existence, namely name and form, arises. From that, consciousness arises and spreads upon the six aspects of objects, thus giving rise to the six sense bases. From that, there is contact that apprehends the object. From that, there is feeling, a component of attachment, aversion, and neutrality. From that, there is craving that clings to objects. From that, there is the subsequent grasping agent, and thus the grasping that takes in objects. From that, existence (bhavā) is generated by the uncertain part that appears as multiple delusions and experiences actions. From that, birth arises by being born in the formless, form, and desire realms, thus it is birth (jati). (54b) From that, aging, sickness, and death arise, repeatedly cycling in this manner; thus, the twelve links of dependent origination, which are the causes of cyclic existence, originate initially from fundamental appearance. From that, one should also incidentally know the twelve links of dependent origination at the time of individual delusion in existence: from the obscuration of dharmata, from self-ignorance, arise future formations; seeking a dwelling for consciousness, entering the womb, from the "mer-mer-po" (embryonic stage) and so forth, name and form are constituted; then the six sense bases; contact arises from the convergence of conditions; feelings of happiness and suffering; craving for experience; grasping of objects and karma; further near-grasping of existence; birth from the womb; and the process of the mature aggregates transforming into other states, which is aging and eventually death, thus arising in a continuous causal chain. Thus, during cyclic existence, the five objects such as form arise from the aspect of apprehending the five lights as not being self-manifest; the five defilements arise from the aspect of not knowing the self-nature of the five wisdoms; the five aggregates such as the diverse body and mind arise from the impure self-resplendence of dharmata; the five aspects such as the mind that sustains all arise from the impure five winds; and the five types of self-grasping – self-grasping that holds conceptual thoughts, self-grasping towards various objects, self-grasping towards different movements, self-grasping merely towards the aspects of consciousness, and self-grasping involving the contemplation of phenomena – these five arise from movements not being self-arrested (i.e., not cut off at their root). Thus, regarding the impure phenomena of cyclic existence, by means of knowledge...