Tibetan
སྙེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཟད་ནས་ཐར་པ་བདེ་བ་དམ་པའི་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། ། ཏ༢ གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐ༡ མཚམས་སྦྱར་བ་དང༌། ཐ༢ དོན་དངོས་སོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། ཁྱད་པར་ཐེག་རྩེ་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལུགས། ། འཁྲུལ་གྲོལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐུན་མོང་ཐེག་པའི་བཤད་ཚུལ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ། ཐེག་དགུའི་རྩེ་མོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུགས་ཉིད་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཆད་འགྱུར་ལུགས་འདིའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་གནད་དོན་འདི་ལས་ལོངས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་[དོན་དངོས་]ལ་བཞི། ད༡ གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས། ད༢ དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ། ད༣ འཁྲུལ་དུས་གཞི་ཡིས་ཁྱབ་ཚུལ། ད༤ ཞར་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་དང་བཅས་པའོ། ། ད༡ དང་པོ་ལ་གསུམ། ན༡ ཤེས་བྱ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་གཞི་དྲུག་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྟན། ན༢ གནས་ལུགས་ཀ་དག་གི་གཞི་སྐྱོན་མེད་དུ་བཤད། ན༣ དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་ཤར་ལུགས་བརྒྱད་བསྟན་པའོ། ། ན༡ དང་པོ་ནི། ཡེ་ཐོག་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་དྲུག ། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང༌། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་གཞིའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ན། རྫོགས་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་དྲུག་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། མ་ངེས་པར་འདོད་པ་དང༌། ངེས་པ་དོན་དུ་འདོད་པ་དང༌། ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་དང༌། གང་དུའང་ཁས་བླང་དུ་རུང་བར་འདོད་པ་དང༌། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁྲ་བོར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་སྐྱོན་ཅན་གྱི་(༥༡ན)གཞིར་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི། སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་ཀ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། ཀ་དག་དང་འགལ་ཞིང་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་དུ་མི་རུང་ལ། བླངས་ཀྱང་གྲོལ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ངེས་མེད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི། གཞི་ངེས་པ་མེད་པར་བློས་གང་བཏགས་པ་དེར་འགྱུར་ན། གྲོལ་ཚར་ནས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང༌། ངེས་པ་ཅན་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན། བསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པས་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་དག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང༌། ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ནི། རྟག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་སླར་རྒྱུ་རུ་ལྡོག་པའི་སྐྱོན་དང༌། གང་དུ་ཡང་ཁས་ལེན་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ནི། དངོས་པོ་ལ་ཐུག་པ་མེད་ཕྱིར་གཞི་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། རྟག་ཆད་དུའང་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དང༌། སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་གཞིར་མི་རུང་སྟེ། རྟོག་ཚོགས་དུ་མ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀ་དག་གི་གཞི་རུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་འཛིན་ཡ་བྲལ་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཕྱིར། འདི་སྐབས་ཀྱི་གཞི་རུ་མི་བཞེད་ཅིང༌། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་ལུགས་ཕྱོགས་རེ་ལས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ན༢ གཉིས་པ་[གནས་ལུགས་ཀ་དག་གི་གཞི་སྐྱོན་མེད་དུ་བཤད་པ་]ལ་གཉིས། པ༡ ཀ་དག་གི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང༌། པ༢ དེའི་རང་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ། ། པ༡ དང་པོ་ནི། སྐྱོན་མེད་ཀ་དག་གྲོལ་འཁྲུལ་སྤྱི་ཡི་གཞི། ། རྟོག་པས་ཐ་དད་དུ་བརྟགས་པའི་བློ་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བ། སྐྱོན་མེད་ཀ་དག་གི་གཞི་ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་ཀ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཆེན་པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། (༥༡བ)རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མེད་པ་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། འོད་གསལ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག །རང་བཞིན་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ། འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཡེ་སྟོང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་སོ། ། ཀ་ནས་དག་ན་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་དྲི་མ་བསྐྱར་ནས་མཚན་ཉིད་པ་སྦྱང་དུ་མེད་ཅིང་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་གྲོལ་འཁྲུལ་ལྟར་རིག་པའི་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་ཀ་དག་ཡིན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང༌། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཟིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་རྫོགས་ཀྱང་གཉིད་སད་པ་ལྟར་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ལས་ཡེ་ཐོག་དེར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཆར་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། དེའི་ངང་ལས་གཞི་སྣ
Chinese
见地在法性之境中穷尽，从而能善巧地趋入解脱的殊胜大乐。 2. 第二，依照特法光明大圆满宗派的说法，分二：1. 承接；2. 真实义。 1. 第一： 特别地，是乘顶极瑜伽宗派。 从一切共同乘的迷惑与解脱之因缘的说法中，是特别超胜的。九乘之顶是阿底瑜伽（Atiyoga），将简略阐述极瑜伽宗派本身，因为即将要阐释的这个宗派的道与果的要点必须从此中引出。 2. 第二[真实义]有四：1. 基、事物、本性之住相；2. 由此，有情众生的迷惑方式；3. 迷惑时，基如何遍布；4. 附带说明智慧所住之处，以及迷惑如何逆转。 1. 第一有三：1. 阐释执著于所知边执的六种有过患的基；2. 阐释本住之基无垢的自性原始清净；3. 由此，阐释基显现的八种方式。 1. 第一： 原始基之住相的六种过患。 在证悟的佛陀未生起、未证悟的有情众生亦未生起之前的原始最初之基的住相如何呢？依照大圆满宗派的观点，这是为了阐述所执持的六种有过患的宗派。 即是：认为基是任运自成的；认为是不确定的；认为是确定为究竟义的；认为是能随意转变的；认为是可随处安立的；以及认为是杂色的多种相状。因此，这六种相状被阐释为有偏颇和过患的基 (51a)。 其理由是，对于主张基是任运自成的，如果过失和功德两者从一开始就是任运自成的法，那么就与原始清净相违，道也无法修持，即使修持也无法解脱，会成为有过失的。 对于主张是不确定的，如果基是不确定的，心所执取的任何东西都能成为那样，那么甚至在解脱之后，迷惑也会产生，这是其过失。 对于主张是确定性的，如果是那样，因为无法转变，那么无明的烦恼也无法清净，这是其过失。 等。
English
Attainment, upon exhausting within the nature of reality, will perfectly engage with the supreme bliss of liberation. Ta2. Second, the specific explanation according to the system of Clear Light Great Perfection (Dzogchen) has two parts: Tha1. Introduction; and Tha2. The actual subject matter. Tha1. First, it is about: The distinguished supreme yoga system, the pinnacle of vehicles. It is especially superior to all explanations of the causes and conditions of delusion and liberation found in the common vehicles. The pinnacle of the nine vehicles is Atiyoga; the very system of supreme yoga will be briefly explained, because the crucial points of the path and fruit of this system, which will be expounded, must be drawn from it. Tha2. Second, [the actual subject matter] has four parts: Da1. The abiding state of the base, reality, and nature; Da2. From that, the manner of sentient beings' delusion; Da3. How the base pervades during delusion; Da4. Additionally, the dwelling place of pristine awareness and the manner in which delusion is reversed. Da1. The first has three parts: Na1. Presenting the six flawed bases that grasp at extremes concerning knowable objects; Na2. Explaining the faultless primordial pure base of the abiding nature; Na3. From that, presenting the eight ways in which the base's appearances arise. Na1. First, it is about: The six flawed abiding states of the primordial base. Before realized Buddhas arose, and before unenlightened sentient beings arose, what was the abiding state of the primordial, initial base like? According to the Dzogchen system, this is presented with the intention of following (refuting) the six flawed established views. Namely: asserting the base as spontaneously present; asserting it as indefinite; asserting it as definitely the ultimate reality; asserting it as transformable into anything; asserting it as affirmable anywhere; and asserting it as variegated with diverse aspects. Thus, these six aspects are taught as biased and flawed bases (51na). The reason for this is that if the assertion of the base as spontaneously present implies that both faults and qualities are primordially and spontaneously present phenomena, then it contradicts primordial purity, the path becomes unpracticable, and even if practiced, liberation becomes impossible, which is a flaw. For the assertion of the base as indefinite, if the base is indefinite and whatever the mind imputes becomes that, then even after liberation, delusion would arise, which is a flaw. For the assertion of the base as definite, if it is such that it cannot be transformed, then the defilements of ignorance would also not be purified, which is a flaw. Etc.
Chinese
若执著于能够变动，则因其不恒常，解脱之果复归于因之过失。 若执著于任何处皆可主张，则因实无边际，基础亦成无边；亦有必须承认常断二边之过失。 若执著于种种相，则不适合作为究竟解脱之基础；因具有众多分别聚者，不适合作为本净之基础，此过失存在。 如是，此六种基础，皆因执持偏执、分裂，而具有过失。故于此情境下，不被承认为基础；因彼等皆仅领悟真实本性之一隅也。 二、[宣说本性本净无有过失之基础]分二：一、辨识本净之自性。二、详细阐释其本性。 一、首先是： 无垢本净解脱与迷乱之普基。 从分别所执著的种种心识过失中解脱。就执持无垢本净之基础道者而言，称为原始基础之本净。彼亦是言思不可思议之大，超越有无二边。其自性本自清净，故离有边常执，不立为实有之法与有相之法。(51b)其本性任运成就，故超无边断灭，为光明空性之法性究竟清净。本性即是原始之佛，法身不变之意，不立于轮回涅槃任何一边，原始本具之大空性自生智慧，自始如虚空般安住。 若谓本自清净，则众生流转轮回中迷乱，此说不应理。答曰：因本自解脱，故无须再次清净烦恼之自性，亦无迷乱与解脱之自性。如同梦中之解脱与迷乱，从其显现为识之游戏的那一刻起，便未曾真实存在，故其为本净，并无过失。 若谓任运成就，则果已成就，众生将不假功用而解脱。答曰：因其任运成就，故本体之法界身与智慧之自性本自究竟清净，然如梦醒一般，从忽然离垢之部分，彼原始状态得以显现，故无过失。 在此状态中，基础显现...
English
If one insists on what is subject to change, then because it is impermanent, there is the fault that the fruit of liberation reverts back to its cause. If one insists on what can be asserted anywhere, then because phenomena are boundless, the ground also becomes boundless; and there is the fault that one must admit both permanence and nihilism. If one insists on diversity, it is not suitable as the ground for true perfect liberation; because such a manifold collection of thoughts is not suitable as the ground of primordial purity, this fault exists. Thus, these six grounds are flawed, partisan, and divisive. Therefore, they are not considered the ground in this context; because all of them have only understood one aspect of the true nature. 2. [Explanation of the flawless ground of primordial purity as the true nature] has two parts: 1. Identification of the essence of primordial purity. 2. Detailed explanation of its nature. 1. The first is: The flawless primordial purity is the universal ground of liberation and delusion. Liberated from the mental defects of conceptual fabrication of diversity. When considered from the perspective of an individual who grasps the path of the flawless primordial pure ground, it is called the primordial purity of the primeval ground. This is also the great inexpressible, inconceivable, transcending the extremes of existence and non-existence. Its essence is primordially pure, thus free from the extreme of permanence (existence), and not established as a phenomenon or characterized entity. (51b) Its nature is spontaneously accomplished, thus transcending the extreme of nihilism (non-existence). It is the perfectly pure dharmata of clear light and emptiness. It is the primordially enlightened nature, the unchanging wisdom of the Dharmakaya, not established in either cyclic existence or nirvana. The great primordial spontaneously arising wisdom of emptiness has existed like space from the very beginning. If one says, 'If it is primordially pure, it is not reasonable for sentient beings to be deluded in cyclic existence,' then the answer is: Since it is primordially liberated, there is no inherent characteristic of defilement to be purified again, and there is no inherent characteristic of delusion and liberation. Just like the liberation and delusion in a dream, since it has never been established as real from the very moment it appeared as mere play of awareness, there is no fault in it being primordially pure. If one says, 'If it is spontaneously accomplished, the fruit is already accomplished, and sentient beings would be effortlessly liberated,' then the answer is: Since it is spontaneously accomplished, even though the body of the basic space and the nature of wisdom are perfectly pure from the very beginning, just like waking from sleep, there is a part where the primordial state becomes manifest from the aspect of sudden freedom from defilement, hence there is no fault. From that state, the base appears...