Tibetan
རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་ལུགས་དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང༌། སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་མེད་དུ་བསྐོར་ནས་སྲིད་པའི་ལམ་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་སྟེ། འཕགས་ཞབས་ཀྱིས། མ་རིག་ནས་བཟུང་རྒ་ཤིའི་བར། ། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། ། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ནི། ། ཁོ་བོས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲར་འདོད། ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཁོར་ལོ་འདི། ། སྲིད་པའི་ལམ་དུ་འཁོར་བ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། ད༢ གཉིས་པ་[བྱེ་བྲག་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་]ནི། འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་སྟེ། ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང༌། ། དེ་ལས་དེ་འབྱུང་གཉིད་ལ་སོགས་བཞིན་སྣང༌། ། དེའང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། ། བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང༌། ། འདི་དག་དང་ཡོངས་འབྲེལ་བ་ལས། ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། འཁོར་བ་དང་དེར་འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་རྩ་བ་ནི་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ངའོ་སྙམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ལས་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདུ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན། གཉིད་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྨི་ལམ་མམ་རབ་རིབ་ཅན་ངོར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་བདེན་བདེན་འདྲ་བ་འདི་(༤༨བ)ནི་བརྟགས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཕགས་ཞབས་ཀྱིས། མདོར་ན་སྟོང་པའི་ཆོས་ལས་ནི། ། སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན། ། བྱེད་པོ་ལས་དང་འབྲས་མྱོང་བ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྒྱལ་བས་བསྟན། ། ཅེས་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད། ། ལས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ། སེམས་ནི་བག་ཆགས་དག་གིས་བསགས། ། བག་ཆགས་བྲལ་བ་བདེ་བ་སྟེ། ། བདེ་བའི་སེམས་ནི་ཞི་བ་ཉིད། ། སེམས་ཞི་བས་ནི་རྨོངས་མི་འགྱུར། ། མ
Chinese
其自性被视为是空性。如是所说，就究竟实相而言，轮回，以及业和业之果报，并非真实存在，唯是空性。然而，就世俗显现而言，由因缘和合而成的十二缘起之轮，无有间断地运转，反复流转于有情之生有之道。 圣足（阿利耶提婆）说： 从无明起始直至老死， 十二缘起所生之行， 我视如梦幻般虚妄。 此十二支之轮回， 乃于生有之道中流转。 二、[分别而说]： 轮回之根本乃执著于我。 由烦恼生业与苦。 彼从彼生，如睡眠等显现。 《量释论》中说： 若有我，则知有他。 以我他之分，生执著与瞋恨。 此等完全相连， 一切过失皆由此生。 如是所述，轮回以及于其中流转的根本，即是执持“我”和“我所”的俱生我执的执著境——“我”这样的一种想法。依此，生起烦恼见和贪等一切烦恼。由此，造作异熟业。由此，生起轮回的一切痛苦。再由此，造作新的业和烦恼，痛苦之轮即反复不断地生起。例如，如同被睡眠所惑的梦境，或如眼翳者眼中所见的毛发等，虽不存在却似真真实实地显现，此（48b页）若仔细观察，唯是空性的幻化。 圣足（阿利耶提婆）说： 简而言之，从空性之法， 空性之法皆生。 作者、业与受果者， 世俗中佛陀如是教示。 又说： 世俗烦恼由业生。 业乃心所生。 心由习气积累。 无习气即是安乐。 安乐之心即寂静。 心寂静则不愚昧。
English
Its nature is held to be emptiness. As it is said, in terms of ultimate reality, cyclic existence, and karma along with its results, are not truly established; they are solely emptiness. However, in terms of conventional appearance, the wheel of the twelve links of dependent origination, arising from the assembly of causes and conditions, turns ceaselessly, revolving again and again on the path of becoming. Aryadeva (Phakzhab) said: From ignorance, up to aging and death, The actions arising from the twelve links of dependent origination, I consider them like a dream or an illusion. This wheel of the twelve links, Turns upon the path of existence. 2. [Specific Explanation]: The root of cyclic existence is attachment to a self. From afflictions arise karma and suffering. This arises from that, appearing like sleep and so forth. In the Pramāṇavārttika, it is stated: If there is a self, then others are known. From the duality of self and other, arise attachment and hatred. Through being entirely connected with these, All faults come into being. As it is stated, the root of cyclic existence and being born therein is this very thought, 'I am,' which is the object of attachment of the innate self-grasping that apprehends 'I' and 'mine'. Based on this, all afflictions such as afflicted views and craving arise. From these, ripening karmic formations are produced. From these, all the sufferings of cyclic existence arise. And from these in turn, due to producing karma and afflictions, the wheel of suffering itself arises again and again. For example, just like a dream induced by sleep, or hairs appearing to one with eye-floaters, though non-existent, they appear truly real. This (page 48b), upon investigation, is solely the magical display of emptiness. Aryadeva (Phakzhab) said: In brief, from phenomena that are empty, Empty phenomena arise. Agent, action, and experiencer of results, The Victorious Ones taught these conventionally. And: Conventional afflictions are produced by karma. Karma arises from mind. Mind is accumulated by imprints (habitual tendencies). Freedom from imprints is bliss. The blissful mind is peace. With a peaceful mind, one will not be deluded.
Tibetan
་རྨོངས་པས་ནི་དེ་ཉིད་རིག ། དེ་ཉིད་རིག་པའང་ཐར་པ་ཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་སོ། ། སྤྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་སྡུག་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པར་ཡང་གསུངས་ཤིང༌། བར་པར་གཟུང་འཛིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང༌། ཐ་མར་ཀུན་གཞི་ཉིད་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ལ། སྔགས་བླ་མེད་ཕ་རྒྱུད་ལས། སྟོང་བཞི་འབྱུང་བཞི་ཚོགས་པ་འགྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་རྩ་བ་དང༌། མ་རྒྱུད་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་སམ་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བར་བཞེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་དོན་ཞིབ་པར་རིམ་གྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བ་ནི། སྟོང་གསལ་མ་འགག་སེམས་ཉིད་ཐོག་མེད་ནི། ། རང་གིས་རང་ངོ་མ་རིག་འདུ་བྱེད་ཡིད། ། གཡོས་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་རྣམ་པར་ཤེས། ། བླང་དོར་ཚོར་བ་མཚན་འཛིན་འདུ་ཤེས་ཏེ། ། སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཞེན་པས་གཟུགས་ཕུང་གྲུབ། ། སྲེད་ལེན་མཚམས་སྦྱར་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་འཁོར། ། འདི་ལ་སྤྲོས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་རྟོགས་པར་འདོད་ན་ཟབ་མོ་ནང་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཟབ་དོན་སྣང་བྱེད་དང༌། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་འགྲེལ་པ་རང་བྱུང་དགོངས་གསལ་སོགས་སུ་གསལ་བར་བཤད་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། འདིར་ཚིག་དོན་ཙམ་ནི། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། (༤༩ན) ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན་གྱི་དབྱིངས། ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། ། འདི་ཡོད་པས་ནི་འཁོར་བ་དང༌། ། མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པ་ཡིན། ། ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར། ངོ་བོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ། རང་བཞིན་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བ། རྣམ་པ་གང་དུའང་འགག་པ་མེད་པར་འཆར་བ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གཤིས་སྐྱེ་མེད་ལ་བདག་དང༌། གདངས་འགག་པ་མེད་པ་ལ་གཞན་དུ་རྟོག་པས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟར་སྣང་བའི་འགག་པ་མེད་པའི་རྩལ་གྱིས་ངོ་བོ་མ་རིག་པ་སྟེ། སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་ཆུ་དང་རླབས་ལྟར་གཡོས་ཤིང་བསྐྱོད་པས། གཟུང་བྱའི་དོན་དང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་སྣང་བས་བདག་གཞན་དུ་བཟུང༌། དེ་ལས་ཡུལ་ལ་དོན་དུ་བཟུང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་བྱུང་སྟེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་བརྟས་པ་ལས་འཁྲུལ་སྣང་རགས་པ་གྲུབ། རྣམ་
Chinese
“由无明故证真如， 证真如者得解脱。” 如是说。 总而言之，初转法轮中，轮回之根本说为我执，一切痛苦之因亦说为贪爱。在二转法轮中，则说对能取所取执着之遍计执戏论；末转法轮中，说阿赖耶识本身是轮回之根本。 无上瑜伽父续中，四空与四大之聚合是众生生起之根本；母续中，则认为轮回产生自世间俱生或不坏明点。这些义理将次第详细阐述。 TH2 第二章，结合八识： 无始心性空明无碍； 自性不识造作意， 动摇故显能所取二相识。 取舍受，执相想； 心所行执着故色蕴成。 贪取相连轮转于有轮。 若对此广为论述，则极其深奥。若欲领悟，当从《甚深内义释·显甚深义》以及《显心髓释·自生密意明》等著作中清晰了知。此处仅词义如下： 《阿毗达磨经》(49a)中云： “无始时际之法界， 乃诸法之住处。 因此存在，轮回亦 涅槃皆可得。” 如其所说，其本质离于戏论故为空性；其自性无所遮蔽故为光明；其显现于任何境中亦无间断。 自性清净之心性，无始时际之法界真如，其自性未曾成立任何体性，且体性本无生灭；然于其无碍显现中，妄执为我与他，并以其显现为能取所取之无碍妙用，实为无明。 心识缘于境，造作意令阿赖耶识如水与波般动摇激荡。所取境与能取识二者本无差别，却显现为二，因而执取为自他。由此，执境为实义之六识生起，复由习气显现之增盛，粗分迷乱显现得以成立。识
English
"By ignorance, one knows suchness, And by knowing suchness, one attains liberation." Thus it is said. Generally, from the first turning of the Dharma wheel, the root of cyclic existence is said to be grasping at a self, and the cause of all suffering is also said to be craving. In the second [turning], there is the proliferation of conceptual elaborations of grasping at characteristics, overtly clinging to subject-object duality; and finally, [in the third turning] the alaya-vijñana itself is said to be the root of cyclic existence. In the Father Tantras of Highest Yoga Tantra, the combination of the four voids and four elements is the root that generates sentient beings; and in the Mother Tantras, it is asserted that cyclic existence arises from the mundane innate or indestructible drop. The meaning of these will be explained in detail gradually. TH2 The second, concerning the eight consciousnesses, is: Beginningless mind itself, empty, luminous, unceasing; Not recognizing its own nature, the formative mind, Stirred, consciousness of dualistic appearance of subject and object arises. Feelings of acceptance and rejection, characteristic-grasping perceptions; By clinging to mental factors and formations, the form aggregate is established. Conjoining craving and grasping, one revolves in the wheel of existence. If one elaborates on this, it is extremely vast. If one wishes to comprehend it, one should clearly understand it from profound inner meaning commentaries such as the 'Illuminator of Profound Meaning' and the commentary revealing the essence, 'Self-Arisen Clear Intent', and so forth. Here, merely the meaning of the words is: From the Abhidharma Sutra (49a): "The beginningless sphere of time, Is the abode of all phenomena; Because this exists, cyclic existence and Nirvana also are attained." As it is stated, its essence is empty, being free from elaborations; its nature is clear, being unobscured; its aspect manifests unceasingly in any form. The naturally pure mind itself, the beginningless dharmadhātu, suchness, whose own nature is not established as anything whatsoever, and whose characteristic is unarising; yet by conceiving a 'self' and 'other' on its unceasing resonance/expression, through the unceasing activity that appears as object and subject, essentially, there is ignorance. By the formative mind acting upon objects, the alaya-vijñana is stirred and moved like water and waves. Although the apprehended object and the apprehending consciousness are not distinct, by appearing as two, they are grasped as self and other. From that, the six consciousnesses that grasp objects as real arise, and from the proliferation of karmic imprints' appearances, gross delusory appearances are established. Consciousness