Tibetan
པའི་རྒྱུ་ལྔ་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན། ། སེམས་སོགས་སྐྱེས་འཕྲལ་འབྲས་འབྱིན་དེ་མ་ཐག ། ཤེས་དྲུག་ཡུལ་རུང་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པའི་རྐྱེན། ། སྐྱེ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན། ། རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི། དང་པོ་ནི། བྱེད་རྒྱུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷན་མཚུངས་སྐལ་ཀུན་སྨིན་རྒྱུ་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེད་རྒྱུ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བས་དེར་མ་གཞག་པའོ། ། སེམས་སོགས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་བར་སྐྱེས་པ་དེའི་སྐབས་སུ་རིགས་མཐུན་གཞན་མེད་པར་རྫས་མཚུངས་ཤིང༌། མཚུངས་ལྡན་རིགས་མཐུན་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་སྐྱེས་(༤༤ན)འཕྲལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་འབྲས་འབྱིན་པ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ། མིག་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་རུང་བའི་ཆོས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། ། རང་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་དེ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན། རྐྱེན་གཞན་ལས་རྐྱེན་འདིའི་མཚན་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་མང་བའོ། ། སྐྱེ་ཚུལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་གཞུང་དུ་ཤེས། ། ཆོས་གང་ཞིག་ལ་རྐྱེན་གང་དང་དེའི་གྲངས་དུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་གང་གིས་དུས་གང་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང༌། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གྱི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་མོར་སྤྲོས་ན་མཐའ་ཡས་པས། རྟོགས་པར་འདོད་ན་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གཞུང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཤིང༌། འདིར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་མི་ཤེས་སུ་རུང་བས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏ༢ གཉིས་པ་མངོན་པ་གོང་མའི་ལུགས་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ཐ༡ རྒྱུ། ཐ༢ རྐྱེན། ཐ༣ འབྲས་བུ་བཤད་པའོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། སྐྱེད་བྱེད་བྱེད་རྒྱུ་ཕན་འདོགས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང༌། ། རྒྱས་པ་སྐལ་མཉམ་མཚུངས་རྒྱུ་བཞི་དང་ལྡན། ། ཉོན་མོངས་ཀུན་འགྲོ་རྣམ་སྨིན་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ། ། བསྡུ་ན་བྱེད་པ
Chinese
的五因，因之缘。 \t\t\t心等生起之时，立即产生果报。 \t\t\t六识之境所摄诸法，是所缘缘。 \t\t\t于生起无有障碍者，是增上缘。 \t\t\t经部中所说的四种缘： \t\t\t首先，是除能作因以外，其余五因（同行因、遍行因、异熟因、等流因、增上因）中任一者，即名为因缘。因为它们能帮助并产生各自的果报。由于能作因中也存在无为法，因此若说一切有为法皆为因缘，则与此相违，故不立此说。 \t\t\t所谓心等，即心及心所法，于过去和现在生起之时，没有其他同类法，实物相同。当其生起（４４页）之后，没有被其他同类法所间隔，立即产生其自身果报，这被称为等无间缘。 \t\t\t眼等六识所能缘的所缘法，包括有为法和无为法，被称为所缘缘。如同眼识及其相应心所的所缘缘是色处一样。 \t\t\t自身以外，对其他正在生起的有为法不造成障碍的一切，称为增上缘。这与前面所说的能作因是同一个意思。此缘所包含的法相较其他缘为多。 \t\t\t生起方式、作用等，可在论典中得知。 \t\t\t任何一种法，由何种缘、多少数量的缘生起，以及何种缘在何时发挥作用的方式，还有生起和变异作为缘的方式等等，如果详细阐述，则无穷无尽。若欲理解，需研习《俱舍论》等论典。在此，只是为了让不了解因缘种类和体性者有所知晓而提及。 \t\t\t2. 第二，依照更高级的阿毗达磨（论）学说，可分为三：1. 因，2. 缘，3. 果。 \t\t\t1. 首先： \t\t\t能生作因，相助俱生。 \t\t\t广说（或“增益”）等同，具足四种等流因。 \t\t\t烦恼遍行，异熟身之因。 \t\t\t若总括而言，是能作
English
The five causes, and the conditions of causes. \t\t\tConsciousness and so forth, immediately upon arising, produce results. \t\t\tAll phenomena suitable to be objects of the six consciousnesses are the objective condition. \t\t\tThat which does not obstruct generation is the dominant condition. \t\t\tThe four types of conditions as taught in the Sutra collections: \t\t\tFirstly, excluding the agentive cause, any of the five concomitant causes (similar cause, all-pervading cause, ripening cause, homologous cause, dominant cause) is called a causal condition. This is because they assist in and generate their respective results. Since unconditioned phenomena also exist as agentive causes, if it were said that all conditioned phenomena are causal conditions, it would contradict this, and thus it is not posited as such. \t\t\tAs for mind and so forth: mind and mental factors, having arisen in the past and present, are substantially identical without other similar categories. Upon their arising (page 44), unimpeded by other similar associated phenomena, they immediately produce their own results; this is called the immediately preceding condition. \t\t\tAll conditioned and unconditioned phenomena that are suitable objects for the six consciousnesses, such as the eye-consciousness, are called the objective condition. Just as the objective condition of the eye-consciousness together with its associated mental factors is the sense-field of form. \t\t\tEverything that does not obstruct the generation of other conditioned phenomena apart from itself is called the dominant condition. This has the same meaning as the agentive cause mentioned above. The phenomena exemplified by this condition are more numerous than those of other conditions. \t\t\tThe mode of generation, function, and so forth, are known from the treatises. \t\t\tIf one were to elaborate in detail on which condition and how many conditions give rise to any given phenomenon, and the manner in which each condition acts at a given time, as well as the way arising and transformation act as conditions, and so forth, it would be endless. If one wishes to comprehend these, one must study treatises such as the Abhidharmakośa. Here, it is mentioned only for the sake of those who are unaware of the classifications and nature of causes and conditions. \t\t\t2. Secondly, according to the higher Abhidharma tradition, there are three explanations: 1. Causes, 2. Conditions, 3. Results. \t\t\t1. Firstly: \t\t\tThe generative agentive cause, mutually assisting and co-arising. \t\t\tElaborated (or "enhanced") equally, endowed with four types of homologous causes. \t\t\tAfflictions pervading, the ripening cause of the body. \t\t\tIf summarized, it is the agentive