Tibetan
འདིར་ལས་ཀྱི་རླུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཞིག་པ་ན་གཞན་འཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁྱམས་པ་དང༌། གང་ཞིག་ས་དེ་ཉིད་དུ་སྡོད་ཀྱི། གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བརྟན་གཡོའི་རླུང་གཉིས་པོ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་མིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་དག་ལ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་འདྲ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འོད་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། ལས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་རང་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་འོད་དྲུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། ། དེ་ལྟར་དེའི་འོད་ལྗང་གུ་དང་སྔོན་པོ་དང་ནག་པོ་སྟེ་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང༌། གཞན་ཕལ་པར་གྱུར་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། རླུང་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བྱ་བའི་དབྱེ་བས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། དབྱིབས་སུ་བྱེད་པའི་རླུང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ། ། དེ་ལ་རླུང་བཅུ་པོ་དེ་ལས་(༤༠བ)གང་དང་གང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ནང་དུ། ནང་ལེ་ལས། ས་བོན་པདྨར་གནས་པ་དག་ནི་འཛིན་མས་འཛིན་ཏེ་དེ་ལས་ཆུ་ཡིས་སྡུད་དོ་ཕྱི་ནས་ནི། ། མེ་ཡིས་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་རོ་དང་རོ་ནི་ཟ་བར་བྱེད་དེ་འདི་ཡི་འཕེལ་བ་རླུང་གིས་སོ། ། ནམ་མཁའ་དག་ཀྱང་འཕེལ་བའི་གོ་སྐབས་སྦྱིན་བྱེད་མི་ཡི་བདག་པོ་དུས་ལས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་སྟེ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྦྱར་བྱ་ཡིན་པས། ཁྱབ་བྱེད་དང་ལྷས་བྱིན་ཆུ་ཁམས་པས་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་སྡུད་ཅིང༌། ཀླུ་དང་ནོར་རྒྱལ་ས་ཁམས་པས་བསྡུས་པ་དེ་རྣམས་སྲ་བར་བྱེད་པས་རླུང་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་འཛིན་པའི་རླུང་ངོ༌། ། གྱེན་རྒྱུ་དང་རྩངས་པ་མེ་ཁམས་པས་བསྡུས་པ་དེ་དག་བསྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྲུབ་པའི་རླུང་ངོ༌། ། མཉམ་གནས་དང་རུས་སྦལ་རླུང་ཁམས་པས་བསྲུབས་ཏེ་སྨིན་པ་དེ་དག་གནས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསྐྱེད་དེ་འཇོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་དབྱིབས་སུ་བྱེད་པའི་རླུང་ངོ༌། ། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཏེ་གོ་སྐབས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ཇི་ལྟར་ནང་དུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དག་ནུར་ནུར་དང་མེར་མེར་པོ་ལས་རིམ་གྱིས་ཉའི་གནས་སྐབས་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཚེ་ཡང་དབྱིབས་ཚད་དང་ལྡན་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་གྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཁམས་ལྔའི་དྭངས་མ་གཡོ་བའི་ཚུལ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྡུལ་ཕྲན་སིལ་བུར་གནས་པ་ཉིད་ནམ་མཁའི་གནས་སྐབས། དེའི་རྗེས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་བརྟན་གཡོའི་སྲོག་རླུང་གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་གཡོ་ཞིང་འབྱར་བ་རླུང་གི་དྭངས་མ་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས། རྡོ་བརྡབ་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་གཡོས་ཤིང་ཕྲད་པ་(༤༡ན)ལས་གློག་འབྱུང་བ་མེའི་དངས་མ་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས། དེ་ལས་ཆར་ཐིམ་བུ་ལྟ་བུའི་ཆུ་འབྱུང་བ་ཆུའི་དྭངས་མ་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས། དེ་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་མཚོན་དུ་སྣང་བ་སའི་དྭངས་མ་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། ། དེ་རྣམས་གཡོས་པས་ཆུའི་ཚོགས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་བསྲུབས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ལྟ་བུར་རགས་པའི་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་སྟེ་ནང་དུ་འབུར་པོ་ལྔ་དོད་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་མཚུངས་ཤིང༌། དེ་ནས་དབྱིབས་སུ་བྱེད་པའི་རླུང་གི་རི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་བྱེད་དེ་ཕག་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་ལྷུན་པོའི་བར་གྱི་བཀོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་དང་དབྱིབས་དང་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་རླུང་ཐ་དད་པའི་དབང་ལས་ཡིན་ལ། ལས་རླུང་ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ངེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཁམས་དྲུག་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་འོད་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། ། འོད་དྲུག་ལས་རགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང༌། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་ལས། གཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ནི་དཀར་པོ་འབར་བ། ཞེས་སོགས་ཟུང་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་སྟེང་གི་འོད་ལྗང་གུ་དང་འོག་གི་འོད་སྔོན་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་ལས་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་གཉིས། ཤར་གྱི་ནག་པོ་འབར་བ་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཉམ་གནས་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བདུན། ལྷོའི་དམར་པོ་འབར་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་ལས་དུས་མེ། ཉི་མ། མིག་དམར། ཕུར་བུ། སྤེན་པ་སྟེ། དྲག་གཟའ་ལྔ། གློག །རྟ་གདོང་གི་མེ་སྟེ་མེ་བདུན། བྱང་གི་(༤༡བ)དཀར་པོ་འབར་བ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་ལས་སྒྲ་གཅན། ཟླ་བ། ལྷག་པ། པ་སངས། མཇུག་རིང་སྟེ་ཞི་གཟའ་ལྔ། ཆར། རྒྱ་མཚོ་སྟེ་ཆུ་བདུན། ནུབ་ཀྱི་སེར་པོ་འབར་བ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཐུ་ལས་ས་ཕྲ་སྦོམ། རྡོ་ཕྲ་སྦོམ། སྐར་མ་ཕྲ་སྦོམ། འཇའ་ཚོན་ཏེ་བདུན། དེ་ལྟར་ན། ཤར་ནུབ་གཉིས་ས་རླུང་ཟུང་བདུན། ལྷོ་བྱང་གཉིས་མེ་ཆུ་ཟུང་བདུན། སྟེང་འོག་གཉིས་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཟུང་གཅིག་སྟེ་ཕྱི་མ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་དང་སྔ་མ་བཅུ་བཞི་པོ་ཁྱབ་བྱར་བཞག་གོ། ། འདིས་མཚོན་ཏེ་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་དང་གླིང་སོ་སོའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱང་འོད་དྲུག་གིས་བྱས་པར་ཤེས་དགོས་སོ། ། དེ་ལྟར་སེམས་བྱེད་པོ། སྣོད་བཅུད་བྱ་བ། ལས་བྱེད་པས་འགྲུབ་པ་ནི་མདོ་རྒྱུད་ཕལ་ཆེར་དགོངས་པ་མཐུན་པར་གནས་སོ། ། ཇ༣ གསུམ་པ་ཐུན་མོང་གི་འགྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཉ༡ ཐུན་མོང་དང་། ཉ༢ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སོ། ། ཉ༡ དེའི་དང་པོ་ལ་གཉིས། ཏ༡ མངོན་པ་འོག་མའི་ལུགས། ཏ༢ མངོན་པ་གོང་མ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་སོ། ། ཏ༡ དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐ༡ སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཐ༢ བྱེ་བྲག་ཕྱེ་ནས་བཤད་པའོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་དྲུག་དང༌། ། རྐྱེན་བཞི་དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་ལྔ། ། ལེགས་གསུངས་རྗེས་འབྲངས་མངོན་པ་འོག་མའི་ལུགས། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེའང་མཛོད་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པ་ནི། ། སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་མིན། ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་དགོས་ཤིང༌། དེའང་དེ་དག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དྲུག །རྐྱེན་བཞི། དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ལྔ་རྣམས་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཞིབ་མོར་བཤད་པ་མངོན་པ་འོག་མའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན་ནོ། ། ཐ༢ གཉིས་པ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ལ་བཞི། ད༡ རྒྱུ་དྲུག ། ད༢ འབྲས་བུ་ལྔ། ད༣ ཐུན་མོང་གི་ཆོས། ད༤ རྐྱེན་གཞི་བཤད་པའོ། ། ད༡ དང་པོ་ནི། (༤༢ན) འདུས་བྱས་རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུ་སྟེ། ། ཕན་ཚུན་
Chinese
在此，业风在一个世界崩坏时，为了建立另一个（世界）而游荡；以及，停留在原地，不前往他处，具有这种性质的、稳定和变动的两种风，被称为“识之所依”。 它并非因为是识的自性而被如此称呼，而是因为它具备识的法性；正如精液和血液被安立为具有月亮和太阳的法性一样。 那么，它具备识的何种法性呢？虽然识是无色无形的，但以其显现的特性，它具有各种光芒；同样地，这两种业风，虽然其本身是虚空自性，但并非感官意识的对境，而是具备瑜伽士之眼方能证悟的六种光芒，因此它们是识之所依。 如此，它的光芒主要有绿、蓝、黑这三种；从其他次要的光芒中，会产生如命风等十种风。这十种风，也根据其作用的差异，被安立为三种：持风、搅动风和成形风。 那么，在这十种风中（40b），哪些执行持等功能呢？ 在此，在内在，出自《内论》： “莲花中的种子由持者执持，从中水将其从外部聚合。 火使它们成熟，味与味相互吞噬，其增长是由风。 虚空也提供增长的机会，哦，人主，它就是这样由时间而成就的。” 所说的这一道理，是要应用于外在的。遍行风（Khyab Byed）和提婆达多（Lhas Byin），属于水大，聚合微尘；那伽（Klu）和诺杰（Nor Rgyal），属于地大，使这些聚合的微尘变得坚固，因此这四种风是持风。 上行风（Gyen Rgyu）和克兰佳巴（Rtsangs Pa），属于火大，通过搅动使这些聚合的微尘成熟，因此它们是搅动风。 等住风（Mnyam Gnas）和龟（Rus Sbal），属于风大，通过搅动和成熟它们，使它们以形成…的方式，在不同的其他位置产生并安放…
English
Here, the karma-wind, wandering to establish another [world] when one world-realm collapses; and that, which remains in that very place, not going elsewhere, the two kinds of stable and moving winds of such a nature, are called "consciousness-endowed" (rnam-par shes-pa'i chos-can). It is not called that because it is the nature of consciousness, but because it possesses the qualities of consciousness; just as semen and blood are established as having the qualities of the moon and sun. What kind of qualities of consciousness does it possess? Although consciousness is devoid of color and form, it possesses various lights by its characteristic of appearing; similarly, these two karma-winds, although they are themselves of the nature of space, are not objects of sense consciousness, but are endowed with six lights to be realized by the eye of a yogi, therefore they are consciousness-endowed. Thus, its lights are predominantly green, blue, and black, these three; from the others which are secondary, the ten winds, such as life-wind, arise. These ten winds are also established in three types according to their functions: holding, churning, and forming winds. Among these ten winds (40b), which ones perform the functions of holding, etc.? Herein, internally, from the *Nang Le*: "The seeds residing in the lotus are held by the holder, and from that, water gathers them externally. Fire ripens them, and taste consumes taste, their growth is by wind. And space also provides the opportunity for growth, O lord of men, thus it is accomplished from time." The reasoning stated thus is to be applied externally. The pervasive wind (Khyab Byed, Vayu) and Devadatta (Lhas Byin), belonging to the water element, gather the particles; Naga (Klu) and Norgyal (Nor Rgyal), belonging to the earth element, solidify those gathered particles, thus these four winds are the holding winds. The upward-moving wind (Gyen Rgyu, Udana) and Kranjapa (Rtsangs Pa), belonging to the fire element, ripen those gathered particles by churning, thus they are the churning winds. The co-existent wind (Mnyam Gnas, Samana) and Kurma (Rus Sbal), belonging to the wind element, having churned and ripened those, cause them to be produced and placed in various other locations, in the manner of forming...
Chinese
作用风是形成形体的风。 \t\t\t命气和下行气是所有这些的助伴，其本质是提供机会。 \t\t\t又如同体内父母的精血从凝乳状和粘稠状逐渐变为鱼形等阶段一样，当世界形成时，在具备形状和度量的风等坛城尚未形成之前，五大元素的精华搅动的方式是：空性为特征的微尘散乱存在，这是虚空阶段。此后，如前所述，坚固和摇动的命气二者相遇，微尘搅动并粘合，这是风的精华搅动阶段。如同石头撞击生火一样，微尘搅动并接触（41a），产生闪电，这是火的精华搅动阶段。由此产生像雨滴一样的水，这是水的精华搅动阶段。由此在天空中显现彩虹，这是地的精华搅动阶段。 \t\t\t这些搅动后，成为巨大的水聚。通过搅动，产生粗大的如精髓般的元素，这与内部突起五个隆起的乌龟阶段相似。然后，形成形体的风创造了山脉、洲等布局，这就像猪的阶段。 \t\t\t如此，风坛城到须弥山之间的所有布局，将依次如实地圆满。 \t\t\t因此，世间中所有显现的不同的度量、形状和布局，也是由于产生它们的业风不同所致。而业风的不同，又是由于被业习熏染的心，的不同显现所致。最终，这也源于六界与一体的六光的显现。 \t\t\t六光形成粗大世间的方式是： \t\t\t《吉祥续》中说：‘在左侧的支分中，白色炽燃。’等等，从七对的理趣中可知：如此，上方的绿光和下方的蓝光，所有空性和明光为特征的力量，产生了命气和下行气这两种风。东方的黑光炽燃...
English
The functioning wind is the wind that forms shapes. \t\t\tLife-sustaining wind (Prana) and downward-clearing wind (Apana) are the companions of all these, and their essence is to provide opportunities. \t\t\tJust as within the body, the father's semen and mother's blood gradually transform from a curd-like and slimy state into a fish-like stage and so forth, similarly, when the world forms, before the mandalas of wind and so forth, possessing form and measure, are established, the manner in which the essences of the five elements agitate is as follows: the characteristic of emptiness, where atoms exist in scattered fragments, is the stage of space. Following this, as previously explained, when the two winds, the steady and the moving life-sustaining winds, meet, the atoms agitate and cling together. This is the stage of the agitation of the essence of wind. Just as fire arises from the striking of stones, when the atoms agitate and connect (41a), lightning is produced. This is the stage of the agitation of the essence of fire. From this, water like raindrops arises. This is the stage of the agitation of the essence of water. From this, rainbows appear in the sky. This is the stage of the agitation of the essence of earth. \t\t\tThese, having agitated, become a great collection of water. From churning this, the gross elements like an essence emerge, which is comparable to the turtle stage with five internal protrusions. Then, the shape-forming wind creates the arrangements of mountains, continents, and so forth, which is like the boar stage. \t\t\tIn this way, all the arrangements from the wind mandala to Mount Meru will gradually be completed as they are. \t\t\tTherefore, all the various appearing measurements, shapes, and arrangements of the world are also due to the differences in the karmic winds that produce them. And the differences in karmic winds are due to the different appearances of the mind imbued by karmic imprints. Ultimately, this also stems from the appearance of the six lights, which are united with the six elements/realms. \t\t\tThe way in which the gross world is formed from the six lights is also: \t\t\tIn the Glorious Tantra it is stated: 'In the left limb, white blazes.' And so forth. What is to be known from the reasoning of the seven pairs is this: Thus, the power of the upper green light and the lower blue light, all possessing the characteristics of emptiness and clear light, produce the two winds: life-sustaining wind and downward-clearing wind. The black light blazes in the East...