Tibetan
ས་དོན་དམ་པར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་གཟིགས་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་མཐའ་(༣༦ན)གཅིག་ཏུ་ལུགས་སྲོལ་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་དམན་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་སྦྱོར་བའི་གནད་ཀྱིས་ལུགས་འདི་ནི་ཕུལ་དུ་གྱུར་པར་ཟུང་ཞིག ། ཅ༢ རྩ་བའི་གཉིས་པ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཆ༡ མཚམས་སྦྱར། ཆ༢ བཤད་པ་དངོས་སོ། ། ཆ༡ དང་པོ་ནི། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང༌། ། ཞེས་གླེང་བསླངས་ཏེ། ཆ༢ [གཉིས་པ་]དེ་ལ་གཉིས། ཇ༡ དུས་འཁོར་གྱི་རང་ལུགས། ཇ༢ ཞར་བྱུང་མངོན་པའི་ལུགས་བཤད་པའོ། ཇ༢ དང་པོ་ནི། ཕྲ་རབ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཕྲ་མོ་གཅིག་དེ་བཞིན། ། སྐྲ་རྩེ་ཀེ་ཚེ་ཤིག་ནས་སོར་མོ་ནི། ། ཉེར་བཞི་ཁྲུ་གང་ཁྲུ་བཞི་གཞུ་འདོམ་སྟེ། ། ཉིས་སྟོང་རྒྱང་གྲགས་དེ་བཞིས་དཔག་ཚད་འགྱུར། ། དེ་ལ་སྣོད་བཅུད་དེ་དག་འཇལ་བྱེད་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། སྐྲ་རྩེ་དང༌། ཀེ་ཚེ་དང༌། ཤིག་དང༌། ནས་དང༌། སོར་མོ་སྟེ། བདུན་པོ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཕྲེད་དུ་གནས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཞེང་ཚད་ཡིན་ལ། སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་དང༌། ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་དང༌། བཞུ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལ་རྒྱང་གྲགས་དང༌། རྒྱང་གྲགས་བཞིས་དཔག་ཚད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇ༢ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཉ༡ མདོར་བསྟན། ཉ༢ རྒྱས་བཤད་དོ། ། ཉ༡ དང་པོ་ནི། མངོན་པར་གཟུགས་དུས་མིང་གིས་དབྱེ་བ་སྟེ། ། ཞེས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དུས་རྩོམ་བྱེད་དང་འཇལ་བྱེད་གཟུགས་དང་དུས་དང་མིང་གི་མཐའི་དབྱེ་བས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པས། དེའང་ཞར་བྱུང་དུ་འཆད་པར་བྱའོ། ། ཉ༢ གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཏ༡ དང་པོ་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་ནི། གཟུགས་མཐའ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་བདུན་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག །(༣༦བ) དེ་བཞིན་ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་གླང༌། ། ཉི་རྡུལ་སྲོ་མ་ཤིག་ནས་སོར་ཚིགས་སོར། ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཁྲུ་གང་དེ་བཞི་ལ། ། གཞུ་འདོམ་ཞེས་གྲགས་ལྔ་བརྒྱར་རྒྱང་གྲགས་གཅིག ། དགོན་པའི་ཚད་དེ་དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་དོ། ། དེ་ཡི
Chinese
佛陀并非因为未曾照见器世间和有情世间实为实有，而执着于一端，执着于一法，确立此为唯一宗派而宣说。而是根据所调伏众生的根性、意乐和根器的劣胜差别而宣说，因此一切皆为真实无妄。然而，通过外、内、他三者结合的要点，请理解此宗派乃是极致殊胜。 甲二、根本的第二部分，宣说量度的尺寸，分两节：乙一、引入，乙二、正说。 乙一、首先是： “彼等量度尺寸之差别亦。” 如此引入。 乙二、[第二部分] 此中分二：丙一、时轮自宗，丙二、附带宣说阿毗达磨宗。 丙一、首先是： 八个极微成一微， 毛尖毫虱麦指节。 二十四指一肘量， 四肘一弓，二千弓俱卢舍，四俱卢舍成由旬。 关于器世间与有情世间，这些量度的尺寸的安立是：八个极微尘为一个微尘；同样地，毛尖、毫、虱、麦、指节，这七者都是前一个的八倍横向排列，即是后一个的宽度。 二十四指（节）为一肘，四肘为一弓，两千弓为一俱卢舍（རྒྱང་གྲགས་），四俱卢舍为一由旬（དཔག་ཚད་），以此来界定世间。 丙二、第二部分分两节：丁一、略说，丁二、广说。 丁一、首先是： “于现行色时，以名而作区分。” 如此，阿毗达磨论师们以境、时、作用、量度、色、时、名的终极区分来摄集并宣说。因此，这也将作为附带内容来阐释。 丁二、第二部分分三节：戊一、首先是色的极限： “色之极限：七极微尘一微尘。(36 verso)” 同样铁水兔羊牛， 日尘芥子虱麦指节。 二十四（指节）一肘，那四个（肘）为弓， 弓量称五百成一俱卢舍。 那（俱卢舍）的量，那八个为一由旬。 那
English
The Buddha did not, by not perceiving the vessel world and the sentient world as truly existent, cling to one extreme, establish this as the sole tradition, and then teach it. Rather, he taught based on the varying dispositions, inclinations, and faculties (inferior and superior) of sentient beings to be tamed, so all of it is merely truth. Nevertheless, by virtue of the key principle of integrating the outer, inner, and other three, please understand this tradition to be supremely excellent. C2. The second main part, explaining the measures of measurement, has two sections: Ch1. Introduction, Ch2. Actual explanation. Ch1. First is: “Also, the distinctions of those measuring units.” Thus, it is introduced. Ch2. [Second] There are two: J1. Kalachakra's own tradition, J2. Incidentally explaining the Abhidharma tradition. J1. First is: Eight subtle atoms, one fine atom, likewise, Hair-tip, *ke tshe*, louse, barley, to finger-joint. Twenty-four (fingers) a cubit, four cubits a bow-span, Two thousand bows form a krosa, four krosas become a yojana. Regarding the vessel world and the sentient world, the establishment of these measures is: eight subtle atoms constitute one fine atom; similarly, a hair's tip, a *ke tshe* (fluff), a louse, a barley grain, and a finger-joint—these seven units, each preceding one being eight times the preceding in width, form the width of the succeeding one. Twenty-four finger-joints constitute one cubit; four cubits constitute one bow; two thousand bows constitute one krosa (རྒྱང་གྲགས་); and four krosas constitute one yojana (དཔག་ཚད་). By these, the measure of the world realm is established. J2. The second part has two sections: Ny1. Brief explanation, Ny2. Detailed explanation. Ny1. First is: “When form manifests, it is distinguished by name.” Thus, the Abhidharmikas, by distinguishing between object, time, action, measure, form, time, and name at their ultimate limits, summarize and teach. Therefore, this will also be explained incidentally. Ny2. The second part has three sections: Ta1. First, the limit of form is: “The limit of form: seven subtle atoms, one fine atom. (36 verso)” Similarly, (particles the size of) iron, water, rabbit (hair), sheep (wool), and ox (hair), Sun-mote, mustard seed, louse, barley, finger-joint. Twenty-four (finger-joints), one cubit, those four (cubits) a bow-span, A bow-span, it is known, five hundred (bow-spans) makes one krosa. That measure (krosa), those eight make one yojana. That
Tibetan
ས་སྟོང་གསུམ་བར་དུ་རྩོམ་ཞིང་གཞལ། ། ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ལྕགས་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ཆུ་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་རི་བོང་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ལུག་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་གླང་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་སྲོ་མ་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ཤིག་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ནས་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་སོར་མོ་དབུས་མའི་ཚིགས་གཅིག་གོ། །སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང་ངོ༌། །ཁྲུ་གཞི་ལ་གཞུ་གང་སྟེ་འདོམ་གང་ངོ༌། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་སྟེ། གྲོང་ལས་དེ་སྲིད་འཕགས་པ་ལ་དགོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཉེ་བ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་ལ་བས་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་སྟེ་གཞུ་འདོམ་བཞི་སྟོང་ངོ༌། །དེས་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་རྩོམ་པ་དང་གཞལ་བར་ནུས་སོ། ། ཏ༢ གཉིས་པ་དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི། སེ་གོལ་དྲུག་ཅུ་བཞིར་དབྱེའི་ཆ་གཅིག་ནི། ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ཐང་ཅིག་སྟེ། ། སུམ་ཅུ་ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཞག་གཅིག ། སུམ་ཅུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ་གཅིག་གིས། ། གྲངས་ཅན་ནས་ནི་གྲངས་མེད་བར་དུ་འགྲུབ། ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འདའ་བས་དེའི་ཆ་གཅིག་ནི་དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། ཁ་ཅིག་དྲུག་ཅུར་ཡང་འདོད་དོ། ། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག །དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག །ཞག་གཅིག་ལ་ཐང་ཅིག་དགུ་བརྒྱ་ཡོད་པས་(༣༧ན)ཞག་གི་དགུ་བརྒྱའི་ཆའོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ། ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག །ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་གཅིག་སྟེ། འདི་དག་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དེ་བཅུ་གཉིས་སུ་རིམ་པས་འཁོར་བ་ནི་ཕྱི་ནང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་གནས་ལ་མཁས་པས་དུས་དང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་སོགས་གྲངས་ཅན་ནས། གྲངས་ཀྱི་གནས་དྲུག་ཅུ་བརྒལ་བའི་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་གཞལ་བའི་རིགས་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏ༣ གསུམ་པ་མིང་མཐའ་ནི། མིང་མཐའ་ཡི་གེ་སིལ་བུ་འདུས་པ་ལས
Chinese
丈量乃至三千大千世界。 其义为：七个极微色尘为一微尘，七个微尘为一铁尘，七个铁尘为一水尘，七个水尘为一兔尘，七个兔尘为一羊尘，七个羊尘为一牛尘，七个牛尘为一日光尘，七个日光尘为一虱卵，七个虱卵为一虱，七个虱为一粒青稞，七粒青稞为一中指节。二十四指节为一肘。四肘为一弓（或一寻）。五百弓/寻为一由旬。离村庄此等距离之处称之为寺院（或寂静处）。比此更近半由旬者称之为旷野。八由旬为一驿（或一逾缮那），即四千弓/寻。由此，便能从山中之王须弥山（Mount Meru）乃至三千大千世界进行度量。 二、时间之量： 一弹指分为六十四份之其中一份，便是极致刹那，有一百二十个。 彼刹那六十者为一瞬间。 三十瞬间为一须臾，三十须臾为一日夜。 三十日夜为一月，十二月为一年。 由此可从有数之量直至无数之量。 由具力之人弹指，六十四个刹那过去，其中一份便是时间之极致刹那。亦有说法是六十个。 一百二十个刹那为一瞬。六十个瞬为一瞬间。一日夜有九百个瞬间，故为一个日夜的九百分之一。三十瞬间为一须臾。三十须臾为一日夜。三十日夜为一月。十二月为一年。此等依序在四大部洲和八小洲共十二处轮转，是内外十二处和十二缘起的作为，亦成为十二宫的次第。 对于此等数量，智者能够由此建立度量时间、众生寿命等，从百、千、万、亿等有数量，乃至超越六十位数字的无数之量的法则。 三、名言之量： 名言之量，由单个字母聚合而成……
English
Measuring up to the three-thousandfold world system. This means: Seven ultimate subtle particles form one subtle particle. Seven of those form one iron particle. Seven of those form one water particle. Seven of those form one rabbit particle. Seven of those form one sheep particle. Seven of those form one ox particle. Seven of those form one sunbeam particle. Seven of those form one louse egg. Seven of those form one louse. Seven of those form one barley grain. Seven of those form one middle finger joint. Twenty-four finger joints make one cubit. Four cubits make one bow-span, or one fathom. Five hundred bow-spans/fathoms make one *gyang grags* (a distance); such a distance from a village is called a *dgon pa* (monastery/hermitage). Half a *gyang grags* closer than that is called a *bas mtha'* (wilderness boundary). Eight *gyang grags* make one *dpag tshad* (yojana), which is four thousand bow-spans/fathoms. By this, it is possible to compose and measure from Mount Meru, the king of mountains, up to the three-thousandfold world system. Second, the measurement of time: One part of a snap of the fingers, divided into sixty-four, is the ultimate instant of time, which has one hundred and twenty. Sixty of those instants make one *thang cig* (a short period). Thirty *thang cig* make one *yud tsam* (moment); thirty *yud tsam* make one day-night. Thirty day-nights make one month; twelve months make one year. From calculable numbers up to immeasurable numbers can be established. When a strong man snaps his fingers, sixty-four instants pass, and one part of that is the ultimate instant of time. Some also say sixty. One hundred and twenty ultimate instants make one *de'i skad cig* (its instant). Sixty of those instants make one *thang cig*. Since there are nine hundred *thang cig* in one day-night, it is one nine-hundredth of a day-night. Thirty *thang cig* make one *yud tsam*. Thirty *yud tsam* make one day-night. Thirty day-nights make one month. Twelve months make one year. These sequentially revolve in the four continents and eight sub-continents, totaling twelve. This is the activity of the twelve outer and inner sense sources, and the twelve interdependent originations, also becoming the sequence of the twelve zodiac houses. In such numerical places, the wise can establish the principle of measuring time, the lifespan of beings, and so on, from calculable numbers like hundreds, thousands, ten thousands, hundred thousands, up to immeasurable numbers beyond sixty numerical places. Third, the measurement of names: The measurement of names, from the aggregation of individual letters...