Tibetan
ར་ལངས་པ་དེ་ལས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ། འཕོ་བའམ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དུས་སྦྱོར་རེ་རེ་ལ་དབུགས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ། ཆུ་ཚོད་ལྔ་རེ་ཡོད་པ་ནི་དུས་ཀྱི་བརྩི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མའོ། ། ཞག་དེའང་ཞིབ་ཏུ་བྱེད་ན། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་རླུང་གི་འགྲོ་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཚེས་ཞག །ཉིན་ཞག །ཁྱིམ་ཞག་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བྱུང་ངོ༌། ། ཟླ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཆ་དང་ཉི་མས་གླིང༌། ། འཁོར་དང་ཁྱིམ་བགྲོད་སུམ་ཅུའི་ཆ་རྣམས་ཏེ། ། ཕྱི་རིམ་རིང་ཞིང་ཚེས་ཟླ་ཁྱིམ་ལོ་ལས། ། ནམ་ཟླ་དུས་བཞི་ས་ལ་གཡས་བསྐོར་འགྲོ། ། ཟླ་བ་ཚེས་རིམ་དཀར་ནག་བཅོ་ལྔའི་ཆ་རེ་རེ་ལ་ཚེས་ཞག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་ང་དགུ་རྗེས་འབྲང་དང་(༣༣ན)བཅས་པ། ཉི་མས་གླིང་བཞི་ལན་གཅིག་འཁོར་བ་སྟེ། ད་ནང་སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་སང་གི་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་བར་རམ། རེས་གཟའི་ཆུ་ཚོད་འཕོ་བའི་ཡུན་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུ། ཉི་མས་ཁྱིམ་གཅིག་བགྲོད་པའི་ཡུན་ཚད་སུམ་ཅུའི་ཆ་གཅིག་ནི་ཁྱིམ་ཞག་སྟེ། ཡུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚེས་ཞག་ལས་ཉིན་ཞག །དེ་ལས་ཁྱིམ་ཞག་ཕྱི་རིམ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཟླ་བ་དང་ལོ་བརྩམས་པའི་ཚེ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གིས་ཟླ་བར་མ་ལངས་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་ཞག་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཁྱིམ་ཚེས་གཉིས་ཀྱང་ཉིན་ཞག་དང་ལྟོ་བསྟུན་ཏེ་བརྩི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བར་ལངས་ནས་ཚེས་ཞག་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཚེས་ཞག་སུམ་ཅུར་ལངས་པ་ན་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུར་མ་ལངས་ཀྱང་ཟླ་བ་རྫོགས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚེས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དོན་གཅིག་ལ། ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་རེ་ལྔས་ཕྲི་བས་ལྷག་མ་ཞག་དྲུག་ལུས་པ་དེ་ལོ་གཅིག་གི་ཞག་མི་ཐུབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས་འདོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་མཛོད་ལས། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས་ཤིང༌། ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་པ་ན། ། མཁས་པས་ཞག་མི་ཐུབ་པར་འདོར། ། ཞེས་སོ། ། ལོར་ལངས་ནས་ཁྱིམ་ཞག་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ལོ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་བགྲོད་མཉམ་གྱི་དུས་བཞི་ཕྲུགས་གཅིག་རྫོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག །དེ་རྫོགས་པ་ལ་ཉི་མས་ཁྱིམ་ཞག་སུམ་ཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པོ་འཁོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། ཉི་མ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ལ་ནི། ། ལོ་གཅིག་ཅེས་ནི་བ
Chinese
从日出开始，便成为一日。这一日有两万一千六百次呼吸，十二个时辰或时节。每个时辰或时节有一千八百次呼吸，五个小时。这是所有时间计算的基础。 进一步详细地讲，基于月亮、太阳和风的运行方式，产生了三种日的区分：太阴日、太阳日和宫日。 月相十五分，太阳转大陆， 轮转宫位三十份，依序更长久。 从朔望、太阴、宫位与年份， 四季月份随大地右旋行。 藏历月相十五分，白月和黑月的每一部分被称为太阴日，其持续时间为五十九小时以及其随附（33页）。太阳围绕四大部洲运行一周，即从今天黎明到明天黎明，或者一个星期的时辰转换持续时间，被称为太阳日，其持续时间为六十小时。太阳运行一个宫位所需时间的三十分之一是宫日，其持续时间为六十小时以及其随附。这些太阴日、太阳日、宫日依次增长，宫日比太阳日长，太阳日比太阴日长。 当这三种日用于计算月份和年份时，根据其重要性，在未进入月份计算之前，太阳日是主要的，因为宫日和太阴日都必须参照太阳日进行计算。一旦进入月份计算，太阴日就成为主要的，因为即使太阳日未满三十日，只要太阴日达到三十日，就必须认为月份已经结束。这是因为三百七十一个太阴日减去三百六十五个太阳日，余下的六天是每年不足的日数，因此必须舍弃。 同样，《俱舍论》中说： “月亮二分半已逝， 月亮半分为余时， 智者舍弃不足日。” 进入年份计算后，宫日是主要的，因为如果是一个符合定义的年份，则必须完成一个完整的等分四季。为了完成这个，太阳必须运行十二个以三十宫日为本质的宫月。正如《金刚空行》中所说： “太阳往返两次， 即被称为一年…”
English
From sunrise, it becomes one day. In this day, there are twenty-one thousand six hundred breaths, and twelve transitions or time-junctions. Each transition or time-junction has one thousand eight hundred breaths and five hours. This is the basis of all time calculations. Delving deeper into these days, based on the movements of the moon, sun, and wind, three distinctions of days arise: lunar day, solar day, and sidereal day. Lunar phases in fifteen parts, the sun circles continents, Revolutions and thirty parts of zodiacal transit, each successive longer. From lunar phases, lunar months, sidereal days, and years, The seasons and months revolve clockwise with the earth. Each of the fifteen parts of the waxing and waning moon phases is called a lunar day, with a duration of fifty-nine hours plus its increment (page 33). The sun circling the four continents once, meaning from dawn today until dawn tomorrow, or the duration of one transition of the planetary hour, is called a solar day, with a duration of sixty hours. One-thirtieth of the time it takes for the sun to traverse one zodiacal mansion is a sidereal day, with a duration of sixty hours plus its increment. Among these, the solar day is longer than the lunar day, and the sidereal day is longer than the solar day, successively increasing in duration. When these three types of days are used to calculate months and years, according to their importance, until the calculation enters the month, the solar day is primary, as both sidereal and lunar days must be calculated in reference to the solar day. Once the calculation enters the month, the lunar day becomes primary, because even if the solar days have not reached thirty, if the lunar days have reached thirty, the month must be considered complete. This is because three hundred and seventy-one lunar days minus three hundred and sixty-five solar days leaves a remainder of six days, which constitutes the missing days of one year and therefore must be discarded. Similarly, in the "Treasury" (Abhidharmakosha), it states: "When two and a half lunar halves have passed, And half a lunar month remains, The wise discard the insufficient days." When calculating years, the sidereal day is primary, because a truly defined year must complete one full cycle of the equally divided four seasons. To complete this, the sun must traverse twelve sidereal months, each essentially thirty sidereal days. As stated in "Vajra Dakini" (རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་): "When the sun goes and returns twice, That is called one year..."
Tibetan
རྗོད་པ་ཡིན། ། ཞེས་སོ། ། དེས་ན་ལོ་གཅིག་ལ་ཁྱིམ་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཁྱིམ་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ལས་མི་མང་ཞིང་མི་ཉུང་བའི་ཕྱིར། ཉིན་ཚེས་གཉིས་རང་རང་གི་ཞག་སུམ་ཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་(༣༣བ)ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རེ་རྫོགས་པ་ན་ལོ་མི་འཁོར་ཏེ། དེའི་སྟེང་དུ་ཚེས་ཞག་ལ་ཞག་བཅུ་གཅིག་ལྷག་བཅས་དང༌། ཉིན་ཞག་ལ་ཞག་ལྔ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་བསྣན་ནས་ཁྱིམ་ལོ་དང་བསྟུན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་དོན་ཀྱང་ཟླ་བའི་དཀར་ཆ་འཕེལ་འགྲིབ་བཅོ་ལྔ་རེ་རྫོགས་པ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ཅིང་དེ་ལ་ཚེས་ཟླ་ཞེས་གྲགས། དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཆ་ཚང་བ་གཅིག་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་སྟེ་ཁྱིམ་ལོ་ཞེས་གྲགས་པའོ།། དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཡུལ་སྐར་ཁྱིམ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་བྱེད་གཟའ་དགུས་ལོངས་སྤྱད་པའི་ལག་རྗེས་ས་ལ་དུས་བཞི་གནས་ཚུལ་གཡོན་བསྐོར་དུ་གནས་ཀྱང༌། འཁོར་ཚུལ་གཡས་བསྐོར་དུ་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན། ལྷོའི་དུམ་བུ་གསུམ་ན་དཔྱིད་ཡོད་པའི་དུས། ཤར་གླིང་ན་དབྱར། བྱང་ན་སྟོན། ནུབ་ན་དགུན་གྱི་དུས་ཡོད་ཀྱང༌། དུམ་བུ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་དཔྱིད་རྗེས་སུ་དབྱར། དབྱར་རྗེས་སྟོན། སྟོན་རྗེས་དགུན། དགུན་རྗེས་དཔྱིད་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མཁའ་ལ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་སུ་འཆར་ཏེ། དུས་སྦྱོར་ནི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་སྐད་པ་དགུ་རེར་གནས་པའི་ཁྱིམ་རེ་ལ་གཟའ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཡུན་ལ་དུས་སྦྱོར་གཅིག་ཏུ་བཞག་དགོས་པས་གཟའ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཚང་ནའང་ལོ་དེར་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་སླེབ་གསུངས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཞག་རེ་ལ་སྐར་ཁྱིམ་ཚར་རེ་རྫོགས་པར་འཆར་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། ། དུས་སྦྱོར་སྟོབས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད། ། ནང་དུ་ཁམས་དྲུག་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་རང་རང་གི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་ལས་བདེ་བར་གནས་པ་དང༌། ཚུལ་མིན་དུ་རྒྱུ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། ཕྱི་རོལ་ཏུའང་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་ལས། རྒྱུད་ལས། (༣༤ན)འབྲུ་རྣམས་དགོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཤིང་རྣམས་འབྲས་བུ་བརྟན་པོས་དུད་པ་དེ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་སྣོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་འཕེལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་པ་ནས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་
Chinese
论述也。 因此，一年有三百六十个家日，十二个家月，不多不少。所以，日和月初每当各自三十天的十二个月圆满时，一年并没有结束；在此之上，还需要加上历日中剩余的十一天，以及实日中跟随的五天，来与家年相符，故如此。 其含义是，月亮的十五天盈亏圆满被定为一个月，这被称为历月。夏季、冬季、秋季、春季完整经历一次被算作一年，这被称为家年。 如此，九曜（行星）在星宿宫（黄道十二宫）中所享用的，其结果是地上的四季呈逆时针方向（左旋）排列，但其运行方式却是顺时针方向（右旋）。例如，在南方三段为春季时，东方为夏季，北方为秋季，西方为冬季，但对于每一段而言，春季之后是夏季，夏季之后是秋季，秋季之后是冬季，冬季之后是春季，依次循环出现，故如此。 天空中显现十二时辰（瑜伽），时辰（瑜伽）是指九个星宿的声音（区域）所处的每个星宫，诸曜（行星）享用其期间被设定为一个时辰，因此，虽然所有曜（行星）都有十二时辰，但经中说该年有十二时辰的星宫到来。特别地，对于每天显现一次星宫圆满所享用的十二时辰，这是专门指太阳而言。 凭借时辰（瑜伽）之力，器世间和有情世间生灭增减。 内在而言，对于具足六界的士夫身体，十二时辰（瑜伽）之风如法运行则安住于乐，不如法运行则将受苦。如同此般，外在而言，十二时辰（瑜伽）之风如法运行，则： 续部中说：“谷物在荒野中生长，树木结实累累，这些都将出现。”如同所说的器世间功德向上增进，而人类的寿命也从一百岁到一千八百岁...
English
It is stated. Therefore, a year has three hundred and sixty household days and twelve household months, neither more nor less. Hence, when each of the twelve months, each consisting of thirty days for both lunar and solar calculations, is completed, the year is not yet finished. In addition to this, eleven extra days from the lunar calculation and five accompanying days from the solar calculation must be added to align with the sidereal year, thus it is so. The meaning of this is that the fifteen days of waxing and waning of the moon are designated as one month, known as the lunar month. The completion of one cycle including summer, winter, autumn, and spring is counted as one year, known as the sidereal year. In this way, the nine planets, having partaken of the stellar mansions (zodiacal houses), cause the four seasons on Earth to be situated in a counter-clockwise (left-turning) manner, yet their revolution is in a clockwise (right-turning) direction. For instance, when the three southern segments experience spring, the eastern region has summer, the northern has autumn, and the western has winter. However, for each segment, spring is followed by summer, summer by autumn, autumn by winter, and winter by spring, appearing in sequence, thus it is so. In the sky, twelve yogas (time conjunctions) appear. A yoga is defined as the duration during which the planets enjoy each stellar mansion, each occupying nine parts of the constellations. Therefore, although all planets have twelve yogas, it is said that the stellar mansions of the twelve yogas arrive in that year. Specifically, the twelve yogas mentioned in relation to the completion of one stellar mansion appearing each day refers solely to the sun. By the power of the yogas, the world (container) and its inhabitants (contents) wax and wane. Internally, for the body of a person endowed with the six elements, when the winds of the twelve yogas flow properly, there is well-being; when they flow improperly, there will be suffering. Similarly, externally, when the winds of the twelve yogas flow properly, then: The Tantra states: "Grains will grow in the wilderness, and trees will bend with firm fruits; these will appear." As stated, the qualities of the container (world) will increase, and the lifespan of humans will also range from one hundred years to eighteen hundred years...