Tibetan
དོལ་པོ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསལ་བར་མཛད། བུ་སྟོན་གྱིས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་ཡན་ལག་བཅས་པ། དོལ་པོས་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་ལག་ལེན་མ་བུ་རྣམས་དང༌། ཁྱད་པར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་བསྡུས་རྒྱུད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལེའི་ཚིག་རྣམས་དོན་ལ་བརྟོན་པས་གོ་བདེ་བའི་སླད་བདུན་ཚིག་ཏུ་བཀྲོལ། རྒྱུད་ལས་མ་བཀག་པའི་རྩིས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསྣན་ཏེ་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་མཛད་དེ་འདི་དག་ནི་བོད་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའོ། ། ཕུག་པ་བྱང་བདག་སོགས་ཀྱིས་རང་སྲོལ་བཀྲལ། ། ཕྱིས་ནས་ཕུག་མཚུར་གྲུབ་རྩིས་གཉིས་སུ་གྱེས། ། ཕུག་པ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་པད་དཀར་ཞལ་ལུང་མ་བུ་བརྩམས། བསམ་རྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྤེལ་བ་ལས་ཕུག་ལུགས་སུ་གྲགས། བྱང་པ་རིགས་ལྡན་ཆེན་པོས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་རང་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྲོལ་ལེགས་པར་བཀྲལ། མཚུར་ཕུ་འཇམ་དབྱངས་ཆེན་པོ་དོན་གྲུབ་འོད་ཟེར་གྱིས་རང་བྱུང་རྒྱལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་མཛད་ཅིང་རྩིས་བསྡུས་ལ་ཕྲིན་ལས་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དང་དཔལ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་འགྲེལ་ཆེན་མཛད་ཅིང་མཚུར་ལུགས་སུ་(༢༡༩བ)གྲགས། དེ་དག་གིས་རྒྱུན་ལས་ཕྱིས་ནས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བཻ་དཀར། སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲཱིས་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཕུག་ལུགས་གྲུབ་རྩིས་དང༌། རྗེ་དབོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང་བརྩམས་པ་སོགས་ལས་མཚུར་ལུགས་གྲུབ་རྩིས་ཞེས་ལུགས་སྲོལ་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་གྱེས་སོ། ། ཉ༢ གཉིས་པ་[གཡུལ་རྒྱལ་]ནི། དབང་ཕྱུག་ཨུ་མའི་ཞུས་ལེན་གཡུལ་རྒྱལ་རྒྱུད། ། གློ་བོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཕུག་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་ཕྱི་པ་ལ་དགའ་བའི་ངོར་ལྷ་ཆེན་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུར་བཞེངས་ནས་དུས་སྔ་མོར་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཚེ་ལྷའི་དབང་པོས་དྲིས་ནས་བཤད། སླར་ཕྱིས་ཞིག་ཡུམ་ཨུ་མ་དང་ཞུས་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དཔལ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་ནི་ཐོག་མར་མི་ཡུལ་དུ་ཀརྨ་སིདྡྷ་ཨུཏྤལ་ལ་ཞེས་པས་སྤེལ་ཞིང༌། བོད་དུ་འཛུམ་ལང་གི་པནྜི་ཏ་ཛ་ཡཱ་ནནྡ་དང༌། གློ་བོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་གྱིས་བསྒྱུར། གཞན་ཡང་མན་ངག་སྦས་པ་གསལ་བྱེད། རི
Chinese
多罗波巴（Dolpopa）二师广为阐明外、内、他三种时轮之理。布顿（Buton）著有《历算论·智者乐》（རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་）及其支分。多罗波（Dolpo）著有《五集》母子实践。特别是第二佛（རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་）让炯多杰（Rangjung Dorje）为了易于理解，依义理将《时轮续·世间界品》（བསྡུས་རྒྱུད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལེའི་）词句解释为七言偈颂。他还在续部未禁止的范围内，增补了一些历算方面的实用知识，著作了名为《历算总集》（རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པ་）的论著。这些便是西藏历算著述的开端。 帕巴降达（Phugpa Jangdag）等阐明了自己的传统。 后来，帕（Phug）和楚（Tshur）的成熟历算分为两派。 帕巴伦珠嘉措（Phugpa Lhundrup Gyatsho）著有《白莲口诀母子》（པད་དཀར་ཞལ་ལུང་མ་བུ་）。经桑杰瓦（Samgyalwa）等人的弘扬，被称为帕派（Phuglug）。绛巴仁增钦波（Jangpa Rigden Chenpo）也以自己的智慧和才学，深入研究时轮之理，很好地阐明了其传统。楚布•江央钦波•顿珠沃色（Tsurphu Jamgyang Chenpo Dondrub Özer）追随让炯嘉瓦（Rangjung Gyalwa），著述了宏大的历算体系，并且，赤列巴•确利南杰（Phrinlaspa Phyoglas Namgyal）和华•措拉钦瓦（Pal Tsuklak Trengwa）对《历算总集》（རྩིས་བསྡུས་）作了大量的注释，因此被称为楚派（Tshurlug）（219b）。在这些传统的延续中，后来第司•桑杰嘉措（Desi Sangye Gyatsho）著有《白琉璃》（བཻ་དཀར），敏林•洛钦•达玛室利（Minling Lochen Dharma Shri）著有《日轮之光》（ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་）等，形成了帕派成熟历算（Phuglug Grub rTsis）。而杰旺•钦波•尼乐丹增（Jetsün Wön Khenpo Ngelek Tendzin）著有《实用宝瓶》（ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང་）等，形成了楚派成熟历算（Tshurlug Grub rTsis），从而分成了两种不同的流派。 2. 第二部分[战胜]是： 自在天（Ishvara）与乌玛（Uma）问答《战胜续》（གཡུལ་རྒྱལ་རྒྱུད）。 由洛沃（Globo）翻译，帕巴（Phugpa）等作解释。 薄伽梵（Bhagavan）为了那些喜爱外道世间主（འཇིག་རྟེན་དབང་པོ་ཕྱི་པ་）的众生，示现大自在天（དབང་ཕྱུག་）之身。在久远之前，天人与非天（阿修罗）交战之时，应天主（ལྷའི་དབང་པོས་）所问而宣说。后来，再次以与佛母乌玛（ཨུ་མ་）问答的形式所宣说的《吉祥战胜一切之续》（དཔལ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུད），最初是由嘎玛•悉达•乌特帕拉（Karma Siddha Utpala）在人间弘传。在西藏，由哲姆朗（འཛུམ་ལང་）的班智达•扎亚南达（Jayānanda）和洛沃译师•喜饶仁钦（Globo Lotsawa Sherab Rinchen）翻译。此外，还有《阐明秘诀》（མན་ངག་སྦས་པ་གསལ་བྱེད）。日（Ri）。
English
The two Dolpopas extensively clarified the principles of the outer, inner, and other three types of Kalachakra. Buton composed the treatise "Astronomical Calculation: Delight of Scholars" (rTsis kyi bstan bcos mkhas pa dga' byed) with its branches. Dolpo composed the "Mother and Son" practices of the Five Compilations. In particular, the Second Buddha, Rangjung Dorje, for the sake of easy understanding, explained the words of the "Condensed Tantra, Chapter on the World Realm" (bSdus rgyud 'jig rten khams le'i) by relying on their meaning, into seven-syllable verses. He also supplemented some necessary astrological knowledge not prohibited by the tantra, and composed the text called "Compendium of Astrology" (rTsis kun bsdus pa). These are the beginnings of Tibetan astrological treatises. Phugpa Jangdag and others clarified their own traditions. Later, the Phug and Tsur established astrological traditions split into two. Phugpa Lhundrup Gyatsho composed "Oral Instructions of the White Lotus, Mother and Son" (Pad dkar zhal lung ma bu). Through propagation by Samgyalwa and others, it became known as the Phug tradition (Phuglug). Jangpa Rigden Chenpo also meticulously analyzed the principles of the Kalachakra based on his own intelligence and ingenuity, and effectively clarified the tradition. Tsurphu Jamgyang Chenpo Dondrub Özer followed Rangjung Gyalwa and composed a great system of astrological treatises. Phrinlaspa Phyoglas Namgyal and Pal Tsuklak Trengwa wrote extensive commentaries on the "Compendium of Astrology" (rTsis bsdus), thus becoming known as the Tsur tradition (Tshurlug) (219b). From the continuation of these traditions, later Desi Sangye Gyatsho composed "White Beryl" (Bai dkar), Minling Lochen Dharma Shri composed "Sunlight" (Nying byed snang ba), and others, forming the Phug tradition of established astrology (Phuglug Grub rTsis). From Jetsün Wön Khenpo Ngelek Tendzin's composition of "Vessel of Necessities" (Nyer mkho bum bzang) and others, the Tsur tradition of established astrology (Tshurlug Grub rTsis) was formed, thus splitting into two distinct systems. 2. The second part [Victorious in Battle] is: The Yulgyal Tantra (gYul rgyal rgyud), a dialogue between Ishvara and Uma. Translated by Globo, and commented on by Phugpa and others. The Blessed One (Bhagavan), for the sake of those who delight in the external worldly lords, manifested in the form of the great lord Ishvara (Wangchuk). In ancient times, when devas and asuras were fighting, he spoke in response to the Lord of Devas. Later, it was again taught in the form of a dialogue with the Mother Uma, this Glorious Tantra of Complete Victory in Battle (dPal gYul las rnam par rgyal ba'i rgyud) was first propagated in the human realm by Karma Siddha Utpala. In Tibet, it was translated by Pandita Jayānanda from Dzumlang and Lotsawa Globo Sherab Rinchen. Furthermore, there is "Clarifying Hidden Instructions" (Man ngag sbas pa gsal byed). Ri.
Tibetan
ན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱང་བྱུང་ལ། རྒྱུད་འདིའི་བོད་འགྲེལ་ཐོག་མ་ཕུག་པ་བ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་མཆོག་དགའ། དེའི་དབོན་བརྒྱུད་དཔལ་མགོན་ཕྲིན་ལས་པའི་སློབ་བུ་དུས་རམ་པ་འཆི་མེད་བདེ་བས་ལག་ལེན་ནོར་འཕྲེང་ངམ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པ། པད་དཀར་ཡིད་བཞིན་དབང་པོས་ངོ་མཚར་རྒྱན་མེ། བོ་དོང་པ་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་རྩ་འགྲེལ་མཛད་པ་སོགས་ཡིག་ཆ་མང་དག་བྱུང་ཡང༌། མན་ངག་གི་གནད་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་ནས་སྦས་ཆེས་པས་ཕལ་ཆེར་རིག་བཟོའི་ལམ་དུ་འཕྱན་ཞིང་དེང་སང་བོད་དུ་ནི་མིང་ཙམ་དང༌། རྒྱ་བལ་གྱི་ཕྱི་པ་རྣམས་ལ་མན་ངག་བཅས་ཆེས་དར་བར་ཡོད་པར་སྣང་ངོ༌། ། ཉ༣ གསུམ་པ་[འབྱུང་རྩིས་]ནི། འབྱུང་རྩིས་ཧུང་དྷཱི་རྒྱལ་པོས་རུས་སྦལ་ལ། ། བརྟགས་ནས་མཛད་ཅིང་དེར་བརྟེན་ཕྱིས་བྱུང་མང༌། ། ཁམས་ཁྲ་ཟླ་ཁྱུང་སོགས་(༢༢༠ན)ཀྱིས་སྲོལ་གཏོད་ཀྱང༌། ། སྔ་འགྱུར་བསླད་ཆེ་ཕྱིས་སུ་ཀུན་མཁྱེན་རྗེས། ། ཡིད་རྟོན་ཕེར་བའི་རྒྱ་རྩིས་གསར་འགྱུར་མང༌། ། འབྱུང་རྩིས་སམ་ནག་རྩིས་སུ་གྲགས་པ་བྱུང་བའི་ཁུངས་ནི་རྒྱ་ནག་སྟེ། དེའང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་སྤ་ཧུ་ཧཤི་དྷཱི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའི་འབངས་ཞིག་གིས་རུས་སྦལ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་ཕུལ་བ་ལ་གཟིགས་པས་བརྟགས་ནས་སྤར་ཁ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐོག་མར་ཐུགས་ལ་ཤར། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤར་སྨེ་ལོ་སྐོར་གྱི་རྩིས་རྣམས་མཛད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་བློན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པར་མཛད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཁོང་སྤུ་ཙི་ཞེས་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་བོད་དུ་ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་དུ་གྲགས་པ་དེས་ཀྱང་རྩིས་དང་གཏོ་གཞུང་མཐའ་ཡས་པའི་སྲོལ་གཏོད་པ་སོགས་ཕྱིས་བྱུང་གི་གཞུང་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། བོད་འདིར་ཐོག་མར་ཀོང་ཇོ་སྔ་ཕྱིས་རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་གཞུང་བསྣམས་ཏེ་སྲོལ་ཕྱེས། ཕྱི་དར་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ཁམས་པ་ཁྲ་མོ་དང༌། པཎྜི་ཏ་ཟླ་བ་ནག་པོ། ཁྱུང་ནག་ཤཱཀྱ་དར་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་སྒྲོན་གྱིས་མཚོན་པའི་གཞུང་མང་པོ་བསྒྱུར་བཤད་མཛད། ཁྱུང་ནག་སོགས་ཀྱིས་འབྱུང་རྩིས་གཏེར་མའང་མང་པོ་ཕྱུངས་ནས་ཡོངས་ལ་གྲགས་པའི་སྲོལ་ཆེན་གཏོད་ཀྱང༌། སྔ་འགྱུར་རྣམས་ཀོང་ཇོ་ཕྱི་མས་བསྐོར་མགོ་བསྒྱུར་བ་དང༌། འགའ་ཞིག་བོད་བསོད་ནམས་དམན་ཅིང་རྒྱ་ནག་གི་མི་ཞེ་གནག་པས་གནད་གསང་གི་སྐོར་མགོ་རྣམས་སྦས་པ། མིན་པ་ལ་ཡིན་པར་བཟུང༌། རང་བཟོའི་རིགས་པ་གསེར་དུ་རློམས། སྙིང་པོའི་འབྲས་བུས་སྟོངས་པའི་
Chinese
大成就者（Nachen Gyatsho）等也应运而生。此续部（密续）的首个藏文注释是普巴巴·伦珠嘉措（Phugpa Lhundrub Gyatsho）所著的《胜喜》。其后代弟子，吉祥怙主业力（Palgon Thinley Pa）的学生，杜桑巴·赤美德哇（Dusrampa Chimed Dewa）撰写了《实践宝鬘》或《百道光芒》。白莲意愿自在（Padkar Yishin Wangpo）著有《奇妙宝灯》。布顿（Buton Rinchen Drub）的弟子，布顿·云丹洛珠（Buton Yonten Lodro）撰写了《精华汇编》的根本和注释。尽管涌现出许多此类文献，但口诀（口传教授）的关键要点从一开始就被极度隐藏，以至于大多数都偏离了理智的道路，如今在藏地（西藏）仅存其名。而在印度和尼泊尔（རྒྱ་བལ་）的外道（非佛教徒）中，（这些）口诀反而似乎更为盛行。 第三部分[《五行算》/《藏历》]： 五行算乃黄帝（ཧུང་དྷཱི་རྒྱལ་པོ་）观乌龟（རུས་སྦལ་）而作， 基此后世多有涌现。 堪巴扎、达瓦琼等（220na）虽开先河， 早期译本谬误甚多； 后有遍智（佛）出，始得汉地（中国）可信新算。 被称为五行算（འབྱུང་རྩིས་）或黑算（ནག་རྩིས་）的起源地是中国。最初，在（中国）皇帝中，斯巴呼哈西底（Spahu Hashidhi）国王，因有居住在海边（རྒྱ་མཚོའི་མཐའི་འབངས་）的民众进献了一只金色的乌龟（རུས་སྦལ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་），他观察后，心中首次生起了八卦（སྤར་ཁ་བརྒྱད་）的符号。基于此，他创立了八卦、九宫和生肖（ལོ་སྐོར་）的历算。在此基础上，化身的国王、大臣和智者们相继进行了（发展）。特别是，文殊菩萨（འཇམ་དབྱངས་）的化身，在藏地（西藏）被称为孔子（ཀོང་ཙེ་འཕྲུལ་རྒྱལ་）的孔夫子（ཁོང་སྤུ་ཙི་），也开创了无数的历算和占卜（གཏོ་གཞུང་）体系。后世出现了非常多的典籍。在藏地（西藏），最初是由更早和更晚的文成公主（ཀོང་ཇོ་）带来了中国的历算典籍，并开创了（这种）传统。在后弘期，译师堪巴·扎莫（Khampa Trama）、班智达达瓦·纳布（Pandita Dawa Nagpo）、琼纳·夏迦达杰（Khyungnag Shakya Dargyä）等翻译并解释了以《明灯》（གསལ་སྒྲོན་）为代表的许多典籍。琼纳（Khyungnag）等人也挖掘出许多五行算（འབྱུང་རྩིས་）的伏藏，并开创了广为人知的大传统，然而，早期的译本被后来的文成公主（ཀོང་ཇོ་ཕྱི་མས་）扭曲了，有些（译者）因为藏地（西藏）福报（བསོད་ནམས་）浅薄，且对汉人（རྒྱ་ནག་གི་མི་）心怀怨恨，就将核心秘密（གནད་གསང་）的要点隐藏起来，把错误的当作正确的，把自创的理论（རང་བཟོའི་རིགས་པ་）当成黄金，（最终）空无（སྟོངས་པའི་）实质的成果。
English
Nachen Gyatsho and others also appeared. The first Tibetan commentary on this tantra was 'Supreme Joy' by Phugpa Lhundrub Gyatsho. His lineal descendant, the student of Palgon Thinley Pa, Dusrampa Chimed Dewa, composed 'Garland of Practice' or 'Hundred Rays of Light'. Padkar Yishin Wangpo composed 'Wonderful Jewel Lamp'. Buton Yonten Lodro, from Buton's tradition, compiled the root and commentary of 'Condensed Essence'. Although many such documents emerged, the key points of the oral instructions were largely hidden from the beginning, leading most to stray into the path of fabricated intellect. Nowadays, in Tibet, only the name remains, while among the outsiders (non-Buddhists) of India and Nepal, the oral instructions appear to be much more prevalent. 3. The third part, [Elemental Astrology]: Elemental Astrology, by Emperor Huangdi (Hungdhi Gyalpo), observing the tortoise, Thus originated, fostering many later developments. Though Khampa Tra, Dawa Khyung and others (220na) established traditions, Early translations were greatly flawed; Later, after the Omniscient Ones, many reliable new Chinese astrological translations appeared. The origin of what is known as Elemental Astrology (Jyong-tsi) or Black Astrology (Nag-tsi) is China. Initially, among the emperors, King Spahu Hashidhi, upon observing a golden-colored tortoise offered by subjects from the edge of the ocean, conceived for the first time the symbols of the Eight Trigrams (Par-kha Gyä). Based on this, he created the calculations of the Eight Trigrams, Nine Palaces, and Zodiacal cycle. Building upon this, emanated kings, ministers, and learned individuals successively developed it. In particular, Kongpuzi, an emanation of Manjushri, known in Tibet as Kongtse Thrulgyal (Confucius), also established countless systems of astrology and divination texts (to-jung). Subsequently, many treatises emerged. In Tibet, Princess Wencheng (Kongjo), both earlier and later ones, first brought Chinese astrological texts and established the tradition. In the later spread of the Dharma, translators such as Khampa Trama, Pandita Dawa Nagpo, and Khyungnag Shakya Dargyä translated and explained many treatises, including 'The Clear Lamp'. Khyungnag and others also unearthed many 'terma' (hidden treasures) of elemental astrology, establishing widely renowned great traditions. However, the early translations were distorted by the later Princess Wencheng. Some, due to Tibet's meager merit and resentment towards Chinese people, concealed the key secret points, mistook what was not (correct) for what was, regarded self-made theories as gold, (resulting in) empty results without essence.