Tibetan
་བརྒྱད་པ་ཕ་ཁོལ་མཛད་པ་ལ། ། ཟླ་བ་མངོན་དགས་འགྲེལ་པ་ཟླ་ཟེར་བྱས། ། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་ཚངས་པ་དང་དྲང་སྲོང་མང་པོའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པའི་ཆ་སྙིང་པོར་བསྡུས་པ། རྩོམ་པའི་ཚེ་འོག་ཀླུ་དང་སྟེང་ལྷའི་ཡུལ་དུ་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་གསུམ་གསུམ། བར་མིའི་ཡུལ་དུ་ལྟས་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ས་གསུམ་དུ་དགེ་ཞིང་ལེགས་པའི་ལྟས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལེའུ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་འདི་སྨན་པ་དགེ་འདུན་གསང་བའི་བུ་སྨན་གྱི་བུམ་པའམ། ཕ་ལ་གུས་པས་ཕ་ཁོལ་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ལྡན་པ་དེས་མཛད། འདི་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་དང་གཅིག་མི་གཅིག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔྱད་གཞིར་མཛད། གང་ལྟར། དེད་དཔོན་ཀུན་སྐྱོང་ནོར་གྱི་བདག ། ཀ་ནིཥྐ་ནི་དམག་གི་བདག ། མཛེས་མ་འོད་ལྡན་ཚལ་གྱི་བདག ། དཔལ་ལྡན་ཕ་ཁོལ་སྨན་གྱི་བདག ། ཅེས་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གཞུང་ལ་དཀའ་འགྲེལ་དང་ལྷན་ཐབས་གཉིས་ཀྱང་མཛད། དེའི་སློབ་མ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་དཔལ་ཆེན་དགེ་བའི་བུ་བརྒྱུད་དོན་དམ་སྨན་པཥྤུ་མ། ཟླ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་རྒྱས་འགྲེལ་ཚིག་དོན་ཟླ་ཟེར། སྨན་མིང་ཟུར་བཀོལ་སྒྲ་སྦྱོར་ངེས་པ་བཅས་མཛད། དེ་ནས་བརྒྱུད་དེ་བྲང་ཏི་དཔལ་ལྡན་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་གསུང་ལྟར་ན། དཔའ་བོ་ཟླ་དགའ་དགའ་བྱེད་དམ་པ་དང༌། ། ཡུལ་སྙིང་(༢༡༤ན)ཀུན་འཚོ་རིང་གཞོན་ངེས་པར་རྙེད། ། ཁྲིམས་འཇོམས་གསོད་དགེ་བ་རྒན་འཚོ་བྱེད་གྲུབ། ། མཐུ་ཅན་རྟོག་ལྡན་བྷུཉྫ་ཚེ་བརྟན་ཏེ། ། ཐབས་དགེ་དད་མཆོག་ཛ་ན་དྷ་ན་ནས། ། ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཞང་སྟོན་ཞིག་པོས། འཚོ་བྱེད་གྲུབ་པས་ཟླ་དགའ་ལ་ཐུག་པ་སོགས་བརྒྱུད་ཚུལ་གཞན་ཡང་བཤད་དོ། ། ཏ༢ གཉིས་པ་[རྒྱ་ནག་ཏུ་དར་ཚུལ་]ནི། རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་རྫོགས་ལྡན་འཇུག་ནས་བཟུང༌། ། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པར་བརྩམས། ། རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་དུ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་འཇུག་ནས་བཟུང་སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་རྒྱ་ནག་གི་སྨན་པ་མཁས་པས་མཛད་པའི་སྨན་གྱི་གླེང་གཞི་གསར་འགྱུར་ལས་བྱུང་སྟེ། འདིར་མཚོན་ཙམ་སྨོས་ན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོ་དྷཱི་ལྔ་ཡི་དང་པོ་སྤ་ཤྷི་དྷཱི་ས་སྤར་ཁ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྩ
Chinese
关于帕廓（Phakol）所作的《八支论》： 月称（Zla Ba Mngon Dga'）撰写了《月光释》（Zla Zer）。 这部名为《八支》（Yan Lag Brgyad Pa）的论著，共有120章，其独特之处在于它汇集了梵天和众多仙人（Rishis）的医学论著的精华，超越了所有其他医典。在编撰之时，下方龙族之地和上方天神之界各显现了三种奇异瑞相，中间人世间则显现了十二种瑞相，三界共显现了十八种吉祥殊胜的瑞相。此论著由名为“医生众密之子”（Sman Pa Dge 'Dun Gsang Ba'i Bu）或“药瓶”（Sman Gyi Bumbu），以及因尊敬父亲而被称为“帕廓”等多种名号的人所著。学者们也曾以此作为研究对象，探讨其作者是否与阿闍黎马鸣（Slob Dpon Dpa' Bo）是同一人。 总之： 商主众护（Ded Pon Kun Skyong），财宝之主； 迦腻色迦（Ka Ni Shka），军队之主； 光华美女（Mdzes Ma 'Od Ldan），园林之主； 具德帕廓（Dpal Ldan Pha Khol），医药之主。 这位著名的帕廓，也为他自己的论著撰写了《难释》和《补遗》两部。 他的弟子，出生于克什米尔 (Kashmir)（Kha Che'i Yul Du），名为大吉祥善子（Dpal Chen Dge Ba'i Bu Brgyud），是一位真正的医生。他因非常喜爱月亮（Zla Ba La Mngon Par Dga' Bas）而撰写了《月光》（Zla Zer），详释词义，还编写了《药名别用》（Sman Ming Zur Bkol）和《声韵定规》（Sgra Sbyor Nges Pa）。 传承至此，根据章智（Brang Ti）帕丹措杰（Pal Ldan 'Tsho Byed）的记载： 勇士悦月（Dpa' Bo Zla Dga'），至上喜悦（Dga' Byed Dam Pa）； 心境（Yul Snying）众生（Kun 'Tsho），永保青春（Ring Gzhon）必定得。 破律（Khrom 'Joms）杀善（Gsod Dge Ba），老者医成（Rgan 'Tsho Byed Grub）； 具力（Mthu Can）思辨（Rtog Ldan），不札（Bhunza）长寿（Tshe Bratan）也。 善巧（Thabs Dge）至信（Dad Mchog），由贾那达纳（Jana Dhana）出。 大译师仁赞（Lo Chen Rin Bzang）由此次第传承。 如是所述。 香顿喜波（Zhang Ston Zhig Po）也阐述了其他传承方式，例如“医成”（'Tsho Byed Grub）追溯至“悦月”（Zla Dga'）等。 第二部分 [流传至中国的方式]： 自圆满劫（Rdzogs Ldan 'Jug）传入中国 (China)（Rgya Nag Yul Du）以来， 化身（Sprul Pa'i）的帝王（Rgyal Blon）们次第编撰。 关于圆满劫以来，化身帝王们次第在中国编撰医书的详细情况，出自中国 (China) 医学大师所著的《医学绪论新讯》。在此仅作象征性提及：中国 (China)（Rgya Nag）国王“迪五”（Dhi Lnga Yi）的第一位，“斯帕什迪萨”（Spa Shi Dhi Sa）撰写了八卦（Spar Kha Brgyad）的手印（Phyag Rgya）...
English
Regarding the composition of the 'Eight Branches' by Phakol: Zla Ba Mngon Dga' composed the commentary 'Zla Zer'. This treatise, called 'Eight Branches' (Yan Lag Brgyad Pa), comprising 120 chapters, is exceptional among all medical texts, having distilled the excellent essence from the treatises of Brahma and many Rishis. At the time of its composition, three wondrous auspicious signs appeared in the realm of the Nagas below, and three in the realm of the Devas above. In the human realm, twelve signs appeared, totaling eighteen auspicious and excellent miraculous signs across the three realms. This treatise was authored by the physician Gedun Sangwa'i Bu, also known as 'Medicine Vase' (Sman Gyi Bumbu), or by various names such as Phakol, due to his reverence for his father. Scholars have also debated whether this author was the same person as Acharya Asvaghosa (Slob Dpon Dpa' Bo). In any case: The merchant chief Kun Kyong, is the lord of wealth; Kaniska, is the lord of armies; The beautiful 'Od Ldan, is the lord of gardens; The glorious Phakol, is the lord of medicine. This renowned Phakol also composed two texts on his own treatise: a Difficult Commentary and a Supplement. His student, who originated from Kashmir (Kha Che'i Yul Du), was named Pal Chen Dge Ba'i Bu Brgyud, a genuine physician. He, being greatly fond of the moon (Zla Ba La Mngon Par Dga' Bas), composed the extensive commentary 'Zla Zer,' explaining the meaning of words, and also authored 'Sman Ming Zur Bkol' (Separate Use of Medicine Names) and 'Sgra Sbyor Nges Pa' (Determining Phonetics). Then, according to the teachings of Brang Ti Pal Ldan 'Tsho Byed, the lineage is as follows: The hero Zla Dga' (Joyful Moon), the supreme joy-giver (Dga' Byed Dam Pa); The heart (Yul Snying) of all life (Kun 'Tsho), long youth (Ring Gzhon) is certainly found. The breaker of laws (Khrom 'Joms), killer of goodness (Gsod Dge Ba), the old healer Grub ('Tsho Byed Grub); The powerful (Mthu Can), contemplative (Rtog Ldan) Bhunza (Bhunza) of long life (Tshe Bratan). The skillful (Thabs Dge), supremely faithful (Dad Mchog) Janadhana (Jana Dhana); From there, the great translator Rinzin (Lo Chen Rin Bzang) successively continued the lineage. Thus it is stated. Zhang Ston Zhig Po also explained other lineage traditions, such as 'Tsho Byed Grub tracing back to Zla Dga'. The second part [on its spread to China]: Since the beginning of the Perfect Age (Rdzogs Ldan 'Jug) in the land of China (Rgya Nag Yul Du), Incarnated kings and ministers successively compiled texts. Extensive accounts of how incarnated kings and ministers successively compiled medical texts in the land of China since the beginning of the Perfect Age are found in the 'New Report on the Introduction to Medicine' by a Chinese medical master. To illustrate briefly here: The first of the five Dhi Yi (Dhi Lnga Yi) Chinese (Rgya Nag) kings, Spa Zhi Dhi Sa, composed the hand gestures (Phyag Rgya Bar Tsa) of the Eight Trigrams (Spar Kha Brgyad)...
Tibetan
མས། སྐུད་པའི་མདུད་པ་ལ་ཡི་གེའི་གཟུགས་བྱས་ནས་ཡི་གེ་ཐོག་མར་བྱུང༌། མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསླབ། དེ་རྗེས་ཞིང་ཧུང་རྒྱལ་པོས་ཤིང་དང་རྩྭ་ལྡུམ་གྱི་རོ་མྱོང་ནས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་སྲོལ་བཏོད། དེ་རྗེས་ཧང་ཏི་རྒྱལ་པོས་སློབ་དཔོན་ཁྱེ་ཕཱ་ཞེས་རྩ་ལྟ་བ་ལ་མཁས་པ་དེ་གོང་དུ་བཀུར་བས་ལྷ་རྗེ་ཞེས་གྲགས། དེས་རྩ་བ་དྲིས་པའི་མདོ་མཛད། དེ་ནས་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་ཝུའི་ཀུང་སྨན་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས་མདོ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། ཁྲག་གཏར་བ་དང་མེ་བཙའི་ཡི་གེ་རྒྱས་པར་མཛད། དེ་རྗེས་ལྷ་རྗེ་ཝུའི་ཏི་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དེ་མདོ་འགྲེལ་ཐེ་ཚོམ་རང་གྲོལ་ལེའུ་རྩ་གཅིག་པ་མཛད། གོང་མ་ཧཱན་ཅེས་བྱ་བའི་རིང་ལ་ཅུང་ཅུང་དང་ཧཱ་ཐོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་པ་ཡོངས་གྲགས་གཉིས་སོགས་སྔ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་སྨན་པ་མཁས་པ་དང་གཞུང་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་བྱོན་ཅིང་ཕྱིས་ཚིན་གྱི་རྒྱལ་རབས་བཞི་པ་གོང་མ་ཁྱེན་ནོང་ནས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་བརྩམས་པའང་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་ཏུ་བྱུང་བར་སྣང་ངོ༌། །(༢༡༤བ) ཏ༣ གསུམ་པ་[རྒྱ་ནག་ཏུ་དར་ཚུལ་]ལའང་གསུམ། ཐ༡ བསྟན་པ་སྔ་དར་ལ་བྱུང་ཚུལ། ཐ༢ ཕྱི་དར་ལ་བྱུང་ཚུལ། ཐ༣ དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྲིན་ལས་བྱུང་ཚུལ་ལོ། ། ཐ༡ དང་པོ་ནི། སྲོང་བཙན་དུས་སུ་ལུགས་ཆེན་གསུམ་གྱི་གཞུང༌། ། ཨག་ཚོམ་རིང་ལ་རྒྱ་བཟའི་ལུགས་རྣམས་དང༌། ། ཧྭ་ཤང་བི་ཇི་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བརྩམས་མང༌། ། མཁས་མང་བགྲོས་པའི་སོ་མ་རཱ་ཛ་བྱུང༌། ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་རིང་ལ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་བསྣམས་པ་ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་དེ་བ་དང་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར། རྒྱ་གར་ནས་བྷ་ར་དྷྭ་ཛ། རྒྱ་ནག་ནས་ཧཱན་ཝང་ཧྭང༌། ཏ་ཟིག་ནས་ག་ལེ་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་པ་གསུམ་སྤྱན་དྲངས། འབུ་ཤག་མ་བུ་ཆེ་ཆུང༌། རྒྱ་དཔྱད་ཐོར་བུ། མགོ་སྔོན་བསྡུས་པ་སོགས་བསྒྱུར། སྨན་པ་གསུམ་བགྲོས་ནས་མི་འཇིགས་པའི་མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་ཆེན་གསུམ་གྱི་གཞུང་དུ་གྲགས་པ་བྱས། ག་ལེ་ནུས་ལ་འཛོ་རོ་ཞེས་སྨན་པའི་རིགས་བརྒྱུད་བྱུང༌། མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་དུས་རྒྱ་མོ་བཟའ་གྱི་མ་ཤོང་ཀོང་ཇོས་ཁྱེར་བའི་སྨན་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས། ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཀྱིན་འདའ། ཁྱུང་པོ་ཙི་ཙི་དང་དོ་ཚུགས་རྒྱ་ཕྲུག་གར་མཁན། ཅོག་ལ་སྨོན་འབར་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཁྲོམ་གྱི་ཡུལ་ནས་བི་ཆེ་ཙན་པ་ཤི་ལ་ཧ་བྱ་བའི་སྨན་པ་མཁས་པ་བཀུག་ནས་
Chinese
结绳记事，文字最初由此而来。人们学习了未知的疾病的病因。之后，神农（ཞིང་ཧུང་）皇帝尝百草，开创了医药之先河。之后，黄帝（ཧང་ཏི་）皇帝尊崇了善于诊脉的耆婆（ཁྱེ་ཕཱ་）大师，他因此而被称为“神医”。他著作了《问脉经》。之后，依照皇帝的旨意，武公（ཝུའི་ཀུང་）精通医术，详细阐述了《经》十二品，关于放血和艾灸的著作。之后，极为博学的神医武帝（ཝུའི་ཏི་）撰写了二十一品的《经释·疑难自解》。在汉（ཧཱན་）皇帝时期，仲景（ཅུང་ཅུང་）和华佗（ཧཱ་ཐོ་）等两位著名医师相继出现。许多名医和许多大小著作也随之问世，后来，在秦（ཚིན་）朝第四代皇帝乾隆（ཁྱེན་ནོང་）时期，他撰写了一部伟大的医学论著，据说也传到了遍知者（大智者）的手中。（214b） 3.3. 第三部分[在中国传播的方式]也有三节。3.3.1. 早期传播的方式。3.3.2. 后期传播的方式。3.3.3. 依靠《四部医典》的事业发展方式。 3.3.1. 第一部分是： 松赞时期三大体系的论著， 在赤松德赞时期，汉族王妃的医方， 和尚毗吉等翻译并撰写了许多， 智者们讨论后，《苏摩罗阇》诞生。 在松赞干布（སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་）时期，文成公主（འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་）带来了医药和历算典籍，由摩诃提婆（མ་ཧཱ་དེ་བ་）和达摩果夏（དྷརྨ་ཀོ་ཥ་）两位和尚翻译。从印度请来了婆罗堕阇（བྷ་ར་དྷྭ་ཛ），从中国请来了汉王黄（ཧཱན་ཝང་ཧྭང），从大食（波斯，ཏ་ཟིག་）请来了名叫伽陵（ག་ལེ་ནུས་）的医师。翻译了《母子部》大小论、零散的《汉方诊法》、以及《汇集首要》等。三位医师讨论后，撰写了名为《无畏之兵器》的论著，被誉为三大体系的典籍。伽陵（ག་ལེ་ནུས་）的后裔中出现了名为“卓日”（འཛོ་རོ་）的医师世系。在赤松德赞（མེས་ཨག་ཚོམ་）时期，汉族王妃金城公主（རྒྱ་མོ་བཟའ་གྱི་མ་ཤོང་ཀོང་ཇོ་）带来的医药和历算典籍，由和尚摩诃吉尼达（ཧྭ་ཤང་མ་ཧཱ་ཀྱིན་འདའ）、琼波孜孜（ཁྱུང་པོ་ཙི་ཙི་）、多措嘉竹噶钦（དོ་ཚུགས་རྒྱ་ཕྲུག་གར་མཁན）、乔拉门巴（ཅོག་ལ་སྨོན་འབར་）等人翻译。从（中亚）呼罗珊（ཁྲོམ་）地区请来了名叫比切赞巴西拉哈（བི་ཆེ་ཙན་པ་ཤི་ལ་ཧ་）的著名医师，
English
Knots on strings were formed into written characters, and thus writing first emerged. People learned the causes of unknown things, such as diseases. Afterwards, Emperor Shennong (Zhinghung) tasted trees and herbs, establishing the tradition of medical diagnosis and treatment. Subsequently, Emperor Huangdi (Hangti) revered Master Qifa (Khye Pha), who was skilled in pulse diagnosis, and he became renowned as Lharje (Divine Physician). He composed the Sutra of Pulse Inquiry. Then, following the emperor's command, Wu Gung (Wu’i Kung) became expert in medicine and extensively wrote the twelve chapters of the Sutra on bloodletting and moxibustion. Afterwards, the extremely learned Lharje Wu Di (Wu'i Ti) composed the twenty-one chapters of the Sutra Commentary: Self-Liberation from Doubt. During the reign of Emperor Han (Han), two renowned physicians, Zhong Zhong (Jung Jung) and Hua Tuo (Ha Tho), among others, appeared successively. Many skilled physicians and numerous major and minor treatises emerged, and later, during the fourth generation of the Qin (Tsin) dynasty, Emperor Qianlong (Khyen Nong) also composed a great medical treatise, which seemed to have fallen into the hands of the Great Omniscient One. (214b) 3.3. The third part [On the Manner of Spread in China] also has three sections. 3.3.1. How the doctrine arose during the early spread. 3.3.2. How it arose during the later spread. 3.3.3. How the activities based on the Glorious Four Tantras (Gyud Bzhi) arose. 3.3.1. The first is: During the time of Songtsen, the treatises of the three great systems, During the time of Trisong Detsen, the methods of the Chinese queen, And those translated and compiled by Hwa Shang Biji and others were numerous. From the discussions of many scholars, the Somaraja emerged. During the reign of Songtsen Gampo (Songtsen Gampo), Princess Wencheng (Wenshing Kongjo) brought treatises on medicine and astrology, which were translated by the two monks, Mahadeva (Maha Deva) and Dharmakosha (Dharma Kosha). From India, Bharadvaja (Bha Ra Dhwa Dza); from China, Han Wang Hwang (Han Wang Hwang); and from Persia (Ta Zig), a physician named Galen (Ga Le Nus) were invited. They translated works such as the major and minor Mother and Son treatises, scattered Chinese medical diagnostics, and summarized essential teachings. The three physicians discussed and created what became known as the "Weapon of Fearlessness," a treatise of the three great systems. From Galen (Ga Le Nus) arose the lineage of physicians known as Dzo Ro (Dzo Ro). During the time of Mes Agtsom (Trisong Detsen), the medical and astrological treatises brought by the Chinese Empress Kimshing Kongjo (Gya Mo Zaa Kyi Ma Shong Kongjo) were translated by Hwashang Mahakyinda (Hwa Shang Ma Ha Kyin Da), Khyungpo Tsitsi (Khyungpo Tsi Tsi), Do Tsug Gyaphrug Garkhen (Do Tsug Gya Phrug Gar Khen), Chogla Monbar (Chog La Mon Bar), and others. From the land of Khrom (Khorasan), the skilled physician Biche Tsanpashilaha (Bi Che Tsan Pa Shi La Ha) was invited.