Tibetan
ས་ལ་བཤད་དོ། །ཞེས་འཕགས་ཡུལ་ཀཱ་ཤིའི་ལྗོངས་སུ་གསོ་དཔྱད་ཐོག་མར་བྱུང་བར་བཤད། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ཏེ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་བྱེད་རྒྱ་མཚོ་འཛིན་པ་དྲང་སྲོང་གཞུང་ལ་སྐྱེས་ཀྱི་བུ། ཉི་མ་དང༌། ཟླ་བའི་སྙིང་པོ། ཤཱ་ལི་ཧོ་ཏྲ། རི་བྱི་དང༌། གནས་འཇོག་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་བྱུང་ནས་གཞུང་མང་པོ་བྱས། ཡང་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་དགོད་པ་དང་བཅས་པས་མཚན་པ་དང༌། རིག་བྱེད་ཀུན་གྱི་བདག་པོ་དྲང་སྲོང་ཧ་རི་ཙནྡྲའམ། མཐོ་བཙུན་ཙ་ར་ཀ་ཞེས་པ་བྱུང་བ་དེས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཙ་ར་ཀ་ཞེས་པ་བརྩམས། དེའི་བུ་བརྒྱུད་ལ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ནག་པོ། རོལ་བས་སྒེག །གདོང་ཅན་ཟླ་བ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས། འཇུག་པ་བཅས་དཔལ་གྱི་མིང་དང་ལྡན་པ་བྱུང༌། ཡང་དཔལ་ལྡན་ནག་པོའི་བུ་ཚངས་པ། དེའི་བུ་(༢༡༢ན)དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ས་སྟེང་ཉི་འོག་གི་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྲགས་པ་དེས་མངོན་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་གསལ་བ་མཛད། གཞན་ཡང་དྲང་སྲོང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་མང་དུ་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུན་ཤེས་པས་ཚངས་པས་བསྟན་པ་བསྡུས་པ། ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བཅོས། མཐོ་བཙུན་དཔལ་འཕེལ་གྱིས་གཅེས་བཏུས་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་ནང་ནས་གྲགས་ཆེ་བ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་དོ། ། ཉ༢ གཉིས་པ་[བར་དུ་སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་]ནི། སྟོན་པས་འདུལ་མདོ་རྒྱུད་སོགས་ཐོར་བུར་གསུངས། ། དེ་ཚེ་རྒྱུན་ཤེས་གཞོན་ནུས་གསོས་སོགས་བྱུང༌། ། སྨན་གྱི་ནགས་སུ་རྒྱུད་བསྟན་ཁ་ཅིག་འདོད། ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་དབང་པོས་བཀའ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་འདུལ་བ་ལུང་གི་དུམ་བུ་གསུམ་པར་སྨན་ལུང་དུ། སྨན་དང་མས་བཏང་གི་དཔྱད་ལ་སོགས་པ་ཉུང་ཟད་ཙམ་བཤད། གཙོ་བོར་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་སྨན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དུས་སུ་རུང་བ་དང༌། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་དང༌། ཞག་བདུན་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བ་རིམ་པ་ལྟར་ལྡེ་གུ་སོགས་དང༌། ཤིང་ཏོག་ཞོ་ཙམ་གྱི་བཏུང་བ་སོགས་དང༌། བུ་རམ་ཞུན་མར་སོགས་དང༌། རྩ་བའི་སྨན་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་དེའི་ཞར་དུ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་གསོས་ཀྱི་གླེང་གཞི་རགས་རིམ་བཅས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ནས་མདོ་སྡེ་གསེར་འོད་དམ་པ་གསུངས་པའི་ཚེ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཁྱེའུ་ཆུ་འབེབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་རང་གི་ཕ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་རལ་པ་འཛིན་པ་ལ་ཁམས་ལ་མཁས་པར་བྱ
Chinese
在地面上说，据说医药学最初在圣地迦尸（Kashi，今瓦拉纳西 Varanasi）的地区产生。此后逐渐发展，出现了掌握医学吠陀（Veda）大海的仙人，如善生之子（Gzhung la skyes kyi bu）、日（Nyima）、月精（Zlaba'i snying po）、沙利诃陀罗（Shalihotra）、山鼠（Ribhya）、住持（Gnas 'jog）等许多人，他们撰写了大量的论著。又，大仙人国王吉祥欢笑（Palden Godpa）所称赞的，以及一切吠陀之主仙人诃利旃陀罗（Harichandra），或称高贵者阇罗迦（Charaka），他撰写了医学论著《阇罗迦本集》（Charaka Samhita）。他的后代中，出现了大医师吉祥黑（Palden Nagpo）、嬉戏者（Rolwas Geg）、月面（Dongchen Dawa）、宝藏（Rinchen Jungne）、入行（Jugpa）等带有“吉祥”之名的人。又，吉祥黑之子梵天（Tsangpa），梵天之子（212页反面）大自在（Wangchug Chenpo），被誉为大地日光之下的大学者，他撰写了《各种明示词》（Ngonjor Natsog Salwa）。此外，还有许多仙人学者撰写了大量的医学论著，据说其中知流（Gyunshes）所汇集的梵天所教授的，善闻（Legthos）所修订的，高贵者吉祥增（Thothun Palphel）所编辑的《珍宝集》（Gyehtus）等众多著作中，有八部最为著名。 二、[关于导师（佛陀）如何宣说]： 导师在律藏、经藏、续藏等中零星宣说。 那时，童子耆婆（Jivaka）等出现了（医生）。 一些人认为，经典是在药林中宣说的。 我们的导师释迦牟尼佛在初转法轮时，在律藏《根本说一切有部毘奈耶药事》中，少量地讲述了医药和泻法等。主要是对僧侣们宣说了四种药物：适时药物、适量药物、七日药物和终生药物，依次是如药丸（Lde gu）等、如水果酸奶（Shing tog zho tsam gyi btung ba）等、如红糖酥油（Bura ram zhun mar）等、以及根本药物等。在此期间，也粗略地提及了医王耆婆（Jivaka）的缘起。此后，在宣说《金光明最胜王经》（Sutra of Golden Light）时，过去世的佛陀宝髻（Rinchen Tsugtor Chen）的教法中，佛陀自身曾转生为商人之子——汲水童子（Khyeru Chu Babs），那时他向自己的父亲，大医师持发（Ralpa Dzinpa），学习精通了医理。
English
It is said that medicine (healing arts) first emerged in the sacred land of Kashi (Varanasi). Thereafter, it gradually developed, and many sages appeared who mastered the ocean of medical Vedas, such as the son of Good Birth (Gzhung la skyes kyi bu), Sun (Nyima), Essence of Moon (Zlaba'i snying po), Shalihotra, Ribhya, Sthavara, and others, who authored numerous treatises. Furthermore, the great sage king Palden Godpa (Glorious Laughter) praised, and the lord of all Vedas, sage Harichandra, also known as the exalted Charaka, appeared and composed the medical treatise called 'Charaka Samhita'. Among his descendants were great physicians named Palden Nagpo (Glorious Black), Rolwas Geg (Playful One), Dongchen Dawa (Moon-faced), Rinchen Jungne (Source of Jewels), Jugpa (Entering Practice), all bearing names with 'Pal' (glorious/auspicious). Also, the son of Palden Nagpo was Tsangpa (Brahma), and his son (page 212 verso) Wangchug Chenpo (Great Lord), renowned as a great scholar under the sun on earth, composed various manifest expressions (Ngonjor Natsog Salwa). In addition, many other learned sages composed numerous medical treatises, among which it is said that eight are most famous, including the teachings compiled by Gyunshes (Continuity of Knowledge) from Brahma, the revisions by Legthos (Well-heard), and the 'Collection of Precious Items' (Gyehtus) compiled by Thothun Palphel (Exalted Glorious Increase), among many others. Second, [Regarding how the Teacher (Buddha) taught]: The Teacher (Buddha) sporadically taught in the Vinaya, Sutra, Tantra, etc. At that time, figures like the youth Jivaka appeared (as healers). Some believe the treatises were taught in the forest of medicines. Our Teacher, Shakyamuni Buddha, during the first turning of the Dharma wheel, in the third section of the Vinaya-lung (Discourse on Discipline) concerning medicine, briefly explained medicine and purgative treatments. Primarily, he instructed monks on four types of medicine: timely medicine, medicine to be taken within a session (one day), seven-day medicine, and lifelong medicine. These were, respectively, like pills (Lde gu) etc., drinks like fruit yogurt (Shing tog zho tsam gyi btung ba) etc., melted brown sugar and butter (Bura ram zhun mar) etc., and root medicines. Concurrently, a general narrative about the physician Jivaka also arose. Later, when the 'Sutra of Golden Light' was taught, during the dispensation of the past Buddha Ratnacūḍa (Jewel-Crested), the Buddha himself was born as Khyeru Chu Babs (Water-drawing Boy), the son of a merchant. At that time, he became proficient in the principles of medicine from his father, the great physician Ralpa Dzinpa (Hair-Holder).