Tibetan
རིགས་དུ་མ་སོ་སོའི་ཡུལ་ནས་བྱུང༌། ། ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་དང་སྐད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཡུལ་ཁམས་རེ་རེ་ལའང་སྒྲ་དང་ཡིག་རིགས་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འབྱུང་བས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱར་མ་(༢༡༠ན)མཆིས་ཤིང༌། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པོ་ཉེར་བཞིར་འདོད་པའི་ནང་ཚན་ཡི་གེ་བྱེད་པོ་ལྷ་རྟག་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་བྱས་པར་འདོད། དེའང་རྒྱ་གར་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིག་རིགས་སོགས་སོ་སོའི་ཡུལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་། དེའང་སྔ་མ་ནུབ་ཅིང་གསར་པ་དར་བ་སོགས་མང་སྟེ། རྒྱ་གར་དུ་བསྟན་པ་གནས་པའི་ཚེ་ལཉྩ་ན་དང་ཝརྟུ་ལ་ན་ག་ར་ཡིག་སོགས་གཙོ་བོར་དར་ལ་བསྟན་པ་ནུབ་ནས་ཀླ་ཀློའི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་དར་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་དྷཱི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བརྐོས་ཡིག་དང་འཕྲུལ་ཡིག་སོགས་བྱུང་ལ། ཕྱིས་སུ་བློན་ཆེན་ལི་ཙིས་དམག་ལ་སྡོད་པའི་སྐབས་རི་བོང་གི་མཇུག་མ་ལ་པིར། སྒྲོན་ཤིང་གི་དུ་བས་སྣག་ཚ་བྱས་ཏེ་བྲིས་ཡིག་བརྩམས་པར་བཤད་པ་སོགས་ཆེས་མང་ངོ༌། ། གསུང་རྟེན་གླེགས་བམ་གྱི་ཐོག་མ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསེར་གྱི་གླེགས་བུ་ལ་བཻ་ཌཱུཪྱའི་ཞུན་མས་བྲིས་པ་དང༌། རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའི་དཔུང་རྒྱན་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོར་བཏགས་པས་ལྷ་མིན་གྱི་གཡུལ་ཟློག་པ་དང༌། སྟོན་པའི་བཀའི་གླེགས་བམ་འཚོང་དུ་མ་གནང་ཞིང༌། མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཞུང་གནང་བར་འདུལ་བ་ལུང་ལས་བཤད་པས་དེ་དག་བྱུང་བར་གྲུབ་ཅིང༌། བཀའ་བསྡུའི་ཚེ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཡུལ་དུ་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་རིམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏོ། ། བོད་དུ་ཐོན་མིས་འཕགས་ཡུལ་མཁས་པ་ལས། ། སྒྲ་ཡིག་བསླབས་ལ་དཔེར་བྱས་ཡི་གེའི་གཟུགས། ། བོད་ལ་ཉེར་མཁོའི་འཕྲི་བསྣན་བཅས་པ་དང༌། ། སུམ་རྟགས་ལ་སོགས་བརྡ་དག་གཞུང་བརྒྱད་མཛད། ། གཡུ་ཁྲི་སུམ་པ་སོགས་ཀྱིས་དར་རྒྱས་སྤེལ། ། དེའང་དྲི་མེད་འོད་ལས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་བྲིས་ཏེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། བོད་ཡུལ་ན་ཐོག་མར་ཡི་གེ་དང་བརྡ་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་འཕྲུལ་ཐུ་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་(༢༡༠བ)བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀས་བསྐུལ་བ་དང་རང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་དུས་སུ་སད་པའི་མཐུས་འཁོར་བཅུ་དྲུག་དང་བཅས་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་པཎྜི་ཏ་
Chinese
种类繁多，各从其地而生。 文字随音声言语而流传，故各地皆有声音和文字种类些许不同者众多，无法一概而论。外道（非佛教徒）所认许的二十四位造物主中，他们认为文字的创造者是恒常寂静的天尊，即大自在天（Maheshvara）。此外，印度（Bharat）的文字种类等也是各从其地而生。如此，旧者衰落、新者兴盛的情况甚多。在印度（Bharat）佛法住世之时，主要是兰札体（Lantsa）、瓦尔图拉体（Vartula）、那伽罗体（Nagara）等文字盛行，佛法衰落之后，则只有蛮夷（Mleccha）的文字盛行。在中国（Zhongguo），五帝（Dhi lnga）等时期出现了刻字和（类似）印刷字等。后来，据说大臣李斯（Li Si）在随军驻扎时，用兔毛作笔，以松烟制墨，创造了书写文字，此类记载甚多。 至于典籍（Glegs-bam）的起源：第二法轮（或指第二时期）时，帝释天（Shakra）以琉璃（Vaidūrya）溶液在金叶上书写。又将（经文）写在胜幢（Dhvaja）顶饰的典籍上，系于胜幢之顶，从而退却了阿修罗（Asura）的战事。佛陀（Ston-pa）的教典（Bka'i gleks-bam）不许贩卖，而外道的论典则允许，如律藏（Vinaya）经文中所述，由此可知其（典籍）的存在。在结集（Bka'-bsdu）之时，结集者们在各自的地区用各自的语言书写，由此逐渐发展。 在（古代）吐蕃（Bod）地，吞弥（Thonmi Sambhota）从（佛教）圣地（ʻPhags-yul, 印度）智者处， 学习音韵文字，以此为范创制藏文字形。 为（古代）吐蕃（Bod）所需，增删改造， 撰写《三十颂》（Sum-cu-pa）《字性论》（Rtags-kyi-'jug-pa）等八部语法典籍。 玉墀松巴（Yukhri Sum-pa）等人亦大力弘扬。 此外，正如《无垢光》（Dri-med 'Od）中所说：“在（古代）吐蕃（Bod）之地，三乘（Theg-pa gsum）以藏语（Bod-kyi skad）书写”，等等。当时（古代）吐蕃（Bod）之地最初并无完备的文字和语法。法王松赞干布（Srong-btsan Sgam-po）的大臣，文殊（Mañjuśrī）化身吞弥·桑布扎（Thu-mi Sam-bho-ta），受到法王（Chos-rgyal）菩萨（Bodhisattva）的敕命，并凭借自己殊胜的菩提行愿在时机成熟时觉醒的力量，与十六位随从一同前往（佛教）圣地（ʻPhags-yul, 印度）拜访班智达（Paṇḍita）……
English
Many types originated from their respective lands. Since writing follows sound and language, each region gives rise to numerous slightly different sounds and script types, making it impossible to establish a definitive system for all. Externalists (non-Buddhists) believe that among the twenty-four creators they accept, the creator of writing is the ever-peaceful deity, Maheshvara (Great Lord). Furthermore, in India (Bharat), Indian script types and so forth arose in their respective regions. Many such instances occurred where older ones declined and newer ones flourished. When the Dharma (teachings) flourished in India, Lantsa (Ranjana), Vartula, Nagari scripts, etc., were mainly prevalent, and after the Dharma declined, only the scripts of the Mlecchas (barbarians) flourished. In China (Zhongguo), during the time of the Five Dhis (emperors) and so on, carved scripts and mechanical scripts (possibly early printing) appeared. Later, it is said that during the time when the great minister Li Si (Li Si) was with the army, he used a rabbit's tail as a brush and pine smoke for ink to create written scripts, and many such stories exist. Regarding the origin of scriptural texts (glegs-bam): During the period of the second chakra (of Indra's reign), Shakra (Indra) wrote on golden leaves with melted vaidūrya (lapis lazuli). Writing on the banner's victory ornament (dhvaja-agra-alamkāra) and attaching it to the top of the victory banner repelled the battles of the asuras (anti-gods). The Sutras (Buddha's teachings) were not allowed to be sold, but non-Buddhist treatises were allowed, as explained in the Vinaya (monastic discipline) scriptures, thus establishing their existence. At the time of the Dharma councils (Bka'-bsdu), the compilers wrote them in their respective languages in their own regions, and from this, they gradually developed. In Tibet (Bod), Thonmi (Thönmi Sambhoṭa) from the noble land (ʻPhags-yul, India) Learned sound and script, modeling the forms of letters. Adding and subtracting what was necessary for Tibet, He composed the Eight Treatises on Grammar, including Sum-tag. Yukhri Sum-pa (G.yu khri sum pa) and others further spread their development. Furthermore, as stated in the *Dri-med 'Od* (Stainless Light): 'In the land of Tibet (Bod), the three Yanas (vehicles) were written in the Tibetan language (Bod-kyi skad),' and so forth. When there was initially no proper script and grammar in the land of Tibet (Bod), the great minister of Dharma King Songtsen Gampo (Srong-btsan Sgam-po), Thonmi Sambhota (Thu-mi Sam-bho-ta), an emanation of Mañjuśrī ('Jam-dbyangs), was urged by the command of the Dharma King (Chos-rgyal), a Bodhisattva. And by the power of his own special Bodhisattva vow awakening at the right time, he went to the noble land (ʻPhags-yul, India) with sixteen companions to meet a Paṇḍita (scholar)... (text cut off).