Tibetan
ན་བཅོས། ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས། བཟོ་གནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རེ། བསྟན་བཅོས་ཐོར་བུ་པ་སྣ་ཚོགས་བཞི་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཛད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ལྷག་མ་ཅན་གྱིས་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་མ་ཧཱ་བྷཱ་ཥ་གཟིགས་པས། འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ཉུང་བ། དོན་མང་བ། མ་ཟློས་པ། ཚང་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། ཀླུ་ནི་རྨོངས་པ་ཤས་ཆེ་བས། ཚིག་མང་བ། དོན་ཉུང་བ། ཟློས་པ། མ་ཚང་བའོ། །ཞེས་སྨད་ནས། པཱ་ཎི་པའི་དོན་འགྲེལ་ལེགས་བསྡུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་ཡང་དག་པར་ཀུན་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཙཱནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ། ཞེས་པ་ཤློཀ་བདུན་བརྒྱ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང༌། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡི་གེའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་ལས། ནཱ་ལནྡར་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཀུན་བཟང་སྒྲ་མདོ་གཟིགས་པས་དེ་ནི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང༌། རང་གི་དེ་དེ་ཙམ་དུ་མི་ལེགས་པར་མཁྱེན་ཏེ་འགྲོ་དོན་མི་འབྱུང་བར་དགོངས་ནས་ཙཱནྡྲའི་གླེགས་བམ་ཁྲོན་པར་བསྐྱུར་བ་ན། རྗེ་བཙུན་མ་སྒྲོལ་མས། ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་བཟང་པོས་བྱས་པས་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་འགྱུར་ལ། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་ནི་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་ཁྲོན་པ་ནས་ཕྱུངས་ཤིག །ཅེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་བླངས་པས། ཁྲོན་པ་དེའི་ཆུ་འཐུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་བྱུང་(༢༠༠བ)ཞེས་གྲགས་པའི་གཞུང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དེ་ལ། རང་གི་ཞང་པོ་དྷརྨ་དཱ་པས་འགྲེལ་པ་མཛད། དེ་ལ་རཏྣ་མ་ཏིས་འགྲེལ་བཤད། དེའིའང་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཤད་པ་པཱུརྞ་ཙནྡྲས་མཛད་པ་རྣམས་དང༌། ཡན་ལག་གཞན་ཡང་ཨུཎྜ་སོགས་ཀྱི་མདོ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ། བྱིངས་མདོ་སོགས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་གཞུང་དང་གཞན་གྱིས་སྦྱར་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། གཞུང་རྩ་བ་ཤོང་ལོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ཚུན་ཆད་བོད་ཡུལ་དུའང་འཆད་ཉན་མ་ཆད་པར་བྱུང་ལ། བོད་འགྲེལ་ཡང་ལོ་ཆེན་ཐུགས་རྗེ་དཔལ་དང་ཞ་ལུ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོས་མཛད་པ་སོགས་འགའ་ཞིག་མཆིས་པ་ལས་ཕྱིས་ཀུན་མཁྱེན་དྷརྨ་ཀ་རས་མཛད་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ཉིད་རྒྱ་གཞུང་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནོར་འཁྲུལ་དང་བྲལ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོའོ། ། ཏ༣ གསུམ་པ་[ཀ་ལཱ་པ་]ནི། ལྷ་ཡི་དབང་པོས་ཨིནྡྲ་དྷྲུ་བ་ལ། ། བཤད་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཤེས་ཕྱིར་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི། ། བཀའ་ལྟར་སཔྟ
Chinese
修治论、外道论、工艺论各有一百零八部。著述了四百三十二部各种零散的论著。看到南方（地方）由“有余”所作的《大毗婆沙》（Maha Bhashya）注释，（他认为）所谓的注释，需要言辞简练、意义丰富、不重复、完整，但那龙（Naga）的（注释）愚昧居多，言辞冗长、意义贫乏、重复、不完整。他如此批评后，（他）以波你尼（Pāṇini）意义注释的善为浓缩之方式，著述了言语简明、清晰、正确、圆满的《旃陀罗文法》（Cāndra Vyākaraṇa），其包含七百颂、二十四品，以及作为其分支的《字母经》等。在那烂陀（Nalanda）见到月称（Candragomin）所著的《普贤声明论》（Kusumadhvaja Vyakarana），（他认为）其词句结构极其精妙，而自己的（著作）却并非如此精妙，（他）认为这将不会利益众生，于是将《旃陀罗文法》的卷帙投入井中。 圣者度母（Tārā）说：“你以利他的善心所作，在未来将极其利益众生；而月称（Candragomin）则以学者的傲慢著述，对他人利益甚微。因此，请将卷帙从井中取出。”他便按照授记取出，仅仅饮用那井水，便获得了大智慧。对于这部享誉盛名、极其殊胜的典籍（《旃陀罗文法》），其舅父法护（Dharmadāsa）撰写了注释。宝意（Ratnamati）撰写了释论。圆月（Pūrṇacandra）撰写了释论的解释。此外，还有《乌拏底经》（Uṇādi Sūtra）等附有自注的分支，以及《词根经》（Dhātu Pāṭha Sūtra）等由这位大师（Candragomin）自己撰写的论著和他人撰写的许多论著。自从颂洛（Shong Lotsawa）多吉坚赞（Dorje Gyaltsen）翻译了这部根本论著以来，在藏地（西藏）讲授和学习从未间断。藏文注释也有大译师图杰贝（Lotsawa Thukje Pal）和夏鲁（Zhawu）曲吉桑波（Choekyong Zangpo）等人撰写的一些，后来由遍知法友（Kunkhyen Dharmakara）撰写的大注释，与印度原著无异，是无有错谬的善说之大宝藏。 第三[迦拉巴]（Kālapa）文法： 为了解天主（Indra）向因陀罗持（Indradhruba）所说的语法， 按照善用（Sukha-yoga）之教言，萨波塔（sapta）...
English
Treatises on Therapeutics, treatises of outer doctrines (heterodox schools), and treatises on crafts, each numbering one hundred and eight. He composed four hundred and thirty-two miscellaneous treatises. Upon seeing the commentary called Mahābhāṣya, composed by Lhakmacan (or "the remnant one") in the southern region, he criticized it, saying that a commentary should be concise in words, rich in meaning, non-repetitive, and complete. However, the one by the Nāga was mostly ignorant, verbose, poor in meaning, repetitive, and incomplete. After such criticism, in the manner of Pāṇini's concise and well-summarized meaning commentary, he composed the Cāndra Vyākaraṇa, which is characterized by being concise, clear, correct, and perfectly complete, comprising seven hundred verses and twenty-four chapters, and as its branches, he composed the Letter Sūtra and others. At Nālandā, upon seeing the Kusumadhvaja Vyākaraṇa composed by Candragomin, he realized that its verbal arrangement was extremely excellent, and his own work was not as excellent. Thinking that it would not benefit sentient beings, he cast the volume of Cāndra Vyākaraṇa into a well. The Venerable Tārā prophesied: “What you have composed with a good intention for the benefit of others will greatly benefit sentient beings in the future. However, what Candragomin composed out of scholarly pride will be of little benefit to others. Therefore, retrieve the volume from the well.” As prophesied, he retrieved it, and merely by drinking the water from that well, great wisdom arose. Regarding that exceptionally renowned and excellent treatise (Cāndra Vyākaraṇa), his maternal uncle, Dharmadāsa, composed a commentary on it. Ratnamati composed an sub-commentary on that, and Pūrṇacandra composed an explanation of that sub-commentary. Furthermore, there are other branches such as the Uṇādi Sūtras with their own commentaries, and many other texts composed by the master himself, such as the Dhātu Pāṭha Sūtras, and others composed by various authors. Since the root text was translated by Śhong Lotsawa Dorje Gyaltsen, its teaching and study in Tibet (Bod-yul) has been uninterrupted. Tibetan commentaries were also composed by Lotsawa Thukje Pal and Zhalu Choekyong Zangpo, among others. Later, the great commentary composed by Kunkhyen Dharmakara is indistinguishable from the Indian original, a great treasure of flawless excellent explanations. Third, [Kālapa] (grammar): To understand the grammar explained by the Lord of Devas (Indra) to Indradhruba, According to the teachings of Sukha-yoga, Sapta...
Tibetan
་ཝརྨས་གདོང་དྲུག་བསྒྲུབས། ། ཀ་ལཱ་པ་བསྟན་ཤོང་དཔང་དྲིན་ལས་བྱུང༌། ། གཞན་ཡང་། རྒྱལ་པོ་ཙནྡན་སྐྱོང་གི་དུས་སུ་ལྷའི་དབང་པོས་བྲམ་ཟེ་ཨིནྡྲ་དྷྲུ་བ་ལ་སྒྲའི་ངེས་གནས་བཤད་པའི་ཨིནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སྟེ། དབང་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཞེས་ཤློ་ཀ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པའི་ཚད་ཅན་ཞིག་བྱུང༌། མི་རིང་བར་བརྡ་སྤྲོད་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་བཀའ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་སཔྟ་ཝརྨས་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་བསྒྲུབས་ནས་གྲུབ་པའི་ཚེ་ཁྱོད་ཅི་འདོད་ཟེར་བ་ལ། ཨིནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཤེས་པར་འཚལ་བྱས་པས། སིདྡྷོ་ཝརྞ་ས་མ་ནཱཡཿཞེས་གསུངས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲའི་དོན་མཐའ་དག་ཤེས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀ་ལཱ་པ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་བརྩམས། དེ་ནི་ཨིནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ལུགས་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་ནང་གི་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱང་མང་དུ་བྱུང༌། བོད་ཡུལ་དུའང་འདི་ཉིད་ལ་སློབ་པ་མང་བས་གཞུང་ཐོག་མར་ཤོང་ལོས་བསྒྱུར། དེ་ནས་དཔང་ལོ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་དུར་སིང་སི་སོགས་དང་ཏི་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་(༢༠༡ན)པར་བསྒྱུར་ཅིང་བོད་འགྲེལ་ཡང་བཟང་ངན་དུ་མ་བྱུང་ངོ༌། ། ཏ༤ བཞི་པ་[དབྱངས་ཅན་བརྡ་སྤྲོད་ཞར་བྱུང་བཅས་སྨོས་པ་]ནི། དབྱངས་ཅན་འཕགས་མས་ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏི་ལ། ། སྩལ་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་དང༌། ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་རྩ་འགྲེལ་བསྒྱུར་ཅིང་བཤད། ། ཡང་མཁས་པ་སྒོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་དུས་སུ་ལྷོ་ཕྱོགས་མ་ཧཱ་རཥྚཱར་བྱུང་བའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཨ་ནུ་བྷུ་ཏི་ལ་འཕགས་མ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་སྩལ་བའི། ས་ར་སྭ་ཏཱི་བྱཱ་ཀ་ཎ་ཞེས་པའང་འཕགས་ཡུལ་དུ་དར་ཆེ་ཞིང༌། བོད་ཡུལ་དུ་ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་བའི་མགོན་པོས་པཎྜི་ཏ་ཀྲྀཥྞ་དང་པ་ལ་བྷ་དྲ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞུང་འགྲེལ་ཐོག་མར་བསྒྱུར། འགྲེལ་པའང་མཛད། འདར་ལོས་ཀྱང་གཞུང་ལ་འགྱུར་བཅོས་དང༌། འགྲེལ་པ་གཞི་འགྱུར་གྱི་རྩིས་སུ་བྱས་ཀྱང་གཞུང་གི་འགྱུར་ལ་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་སོང་སྲིད། འགྲེལ་པར་ནི་རྒྱ་དཔེ་དང་བོད་དཔེ་གཉིས་བསྡུར་བའི་ཚེ་མི་འགྲིགས་པ་ཤས་ཆེ་བས་བརྩམས་པ་ལས་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་རང་མེད་འདྲ་ནའང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་དར་བ་བྱུང་ཞིང༌། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་བལ་ཡུལ་དུ་བྲམ་ཟེ་བིཥྞུ་པ་ཏི་ལ་འདྲི་མོལ་མཛད་ཅིང་དཀའ་བའི་གནས་ལེགས་པར་མཁྱེན་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་རང་འགྲེལ་རབ་བྱེད་གསལ་ལྡན་གཞི་འགྱུར་མཛད་ཅིང་འཕགས་ཡུལ་དུ་འགྲེལ་ཆེན་པུཉྫ་རཱ་ཛ
Chinese
瓦尔玛（Varmā）修成六面童子， 迦拉巴（Kalāpa）教法源于雄（Shong）邦（Pang）恩德。 此外，在旃檀（Candanā）国王统治时期，天帝（Indra）向婆罗门因陀罗陀鲁瓦（Indradhruva）讲授了《声明》的究竟义，从而产生了名为《因陀罗声明》（Indra Vyākaraṇa），又称《帝释声明》（Indra-vyākaraṇa），有两万五千颂的篇幅。不久，为了学习这部声明，根据国王德瓦（Deva）的命令，婆罗门萨布达瓦尔玛（Saptavarmā）修习六面童子（Ṣaḍmukha），成就之后，当被问及“你想要什么？”时，他回答说：“我想通晓《因陀罗声明》。”（他）仅仅说了：“སིདྡྷོ་ཝརྞ་ས་མ་ནཱཡཿ (Siddho varṇa samāmnāyaḥ, सिध्दो वर्ण समाम्नायः, Siddho varṇa samāmnāyaḥ, 梵文：成就之字母总集)”这句（咒语），便通晓了声明的全部意义，于是他自己撰写了《迦拉巴声明》（Kalāpa Vyākaraṇa）。那是《因陀罗声明》的体系，内外有许多注释者。在藏地（Tibet），学习此论者众多，所以颂文最初由雄译师（Shong Lotsawa）翻译。之后，邦译师（Pang Lotsawa）等人陆续翻译了《杜尔新西》（Dur Singh Si）等注释以及《蒂》（Ti）等的著作，还出现了许多或优或劣的藏文注释。 （丁）四、[提及梵语《妙音声明》及附带内容]： 圣者妙音（Saraswati）恩赐阿努布提（Anubhūti）的声明（语法）， 乔囊（Jonang）仁增（Rinchen）和却吉囊瓦（Chökyi Nangwa）翻译并解释根本和注释。 又，在大约六位智者（Sgo Drug）的时代，圣者妙音（Saraswati）亲自将《萨拉斯瓦蒂声明》（Sarasvatī Vyākaraṇa）传授给了在南方摩诃拉什特拉（Maharashtra）出现的婆罗门种姓的导师阿努布提（Anubhūti）。这部声明在圣者之地（India）也广为流传。在藏地（Tibet），觉囊（Jonang）仁增卓沃贡布（Jetsun Drolwai Gonpo）依靠班智达（Paṇḍita）克里希那（Kṛṣṇa）和帕拉巴德拉（Palabhadra），首先翻译了颂文和注释，并且也撰写了注释。阿达译师（'Dar Lotsawa）也对颂文进行了修订，并将注释作为其根本翻译（或基础翻译）进行计算，尽管颂文的翻译有时可能相当好。然而，在注释方面，当比较印度文本和藏文文本时，不符之处较多，因此看起来与其说是翻译，不如说是撰写。尽管如此，基于此的讲授和学习传统得以兴盛。遍知却吉囊瓦（Kunkhyen Chökyi Nangwa）在尼泊尔（Nepal）与婆罗门毗湿奴巴蒂（Viṣṇupati）进行请教和讨论，（他）很好地理解了难点，因此将导师的自释《明灯》（Rab byed gsal ldan）作为根本翻译，并在圣者之地（India）的《大疏普涅扎拉扎》（Puñjarāja）...
English
Varmā accomplished the Six-faced Youth; Kalāpa teachings sprang from Shong and Pang's grace. Furthermore, during the time of King Chandana, the Lord of Gods (Indra) explained the definitive meaning of grammar to the Brahmin Indradhruva, from which emerged the "Indra Vyākaraṇa" (also known as "Indra's Grammar"), comprising twenty-five thousand verses. Not long after, in order to comprehend this grammar, according to the command of King Deva, the Brahmin Saptavarmā accomplished the Six-faced Youth. When he achieved accomplishment and was asked, "What do you desire?", he replied, "I wish to understand the Indra Vyākaraṇa." Merely by uttering "སིདྡྷོ་ཝརྞ་ས་མ་ནཱཡཿ (Siddho varṇa samāmnāyaḥ, सिध्do वर्ण समाम्नायः, Siddho varṇa samāmnāyaḥ, Sanskrit: Collection of Accomplished Letters/Phonemes)," he understood the entire meaning of grammar, and then he himself composed the "Kalāpa Vyākaraṇa." This is in the tradition of the Indra Vyākaraṇa, and many external and internal commentaries also emerged. In Tibet, many studied this very text, so the root text was first translated by Shong Lotsawa. Thereafter, Pang Lotsawa and others successively translated commentaries like Dur Singh Si and works like Ti, and many Tibetan commentaries, both good and bad, also appeared. (D.4) Fourth, [Mentioning Saraswati Vyākaraṇa and related matters]: The grammar bestowed by the Noble Saraswati to Anubhūti, Jonang Jetsun and Chökyi Nangwa translated and expounded the root and commentary. Again, during the time of approximately six scholars (Sgo Drug), the "Sarasvatī Vyākaraṇa," directly bestowed by the Noble Saraswati to the Brahmin master Anubhūti, who appeared in the southern region of Mahārāṣṭra (Maharashtra), became widely prevalent in the Noble Land (India). In Tibet, Jonang Jetsun Drolwai Gonpo, relying on the Panditas Kṛṣṇa and Palabhadra, first translated the root text and commentary. He also composed a commentary. Adar Lotsawa also revised the root text, and though his commentary was considered a fundamental translation, the translation of the root text itself was sometimes quite good. However, in the commentary, when comparing the Indian and Tibetan texts, there were many discrepancies, making it seem more like an original composition than a translation. Nevertheless, a tradition of teaching and learning based on it flourished. The omniscient Kunkhyen Chökyi Nangwa consulted with the Brahmin Viṣṇupati in Nepal, and having thoroughly understood the difficult points, he made the master's self-commentary, "The Clear Lamp" (Rab byed gsal ldan), his fundamental translation, and in the Noble Land (India), the great commentary Puñjarāja...