Tibetan
སྟེ། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང༌། ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་གཉིས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དྲང་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་རིམ་དང་ངེས་དོན་(༡༥༩བ)གྱིས་རྫོགས་རིམ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་སྟོན། དགོངས་བཤད་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་རྫོགས་རིམ་སྟོན་ལ་བསྐྱེད་རིམ་སྟོན་པའང་ཡོད་ཅིང༌། དགོངས་མིན་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འཆད། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་རིམ་སྟོན་ལ་བསྐྱེད་རིམ་སྟོན་པའང་ཡོད་ཅིང་ཇི་བཞིན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེའང་ཚིག་གཅིག་ལས་དོན་གཉིས་སུ་གོ་བ་ནི་ངེས་པར་དྲང་དོན་ངེས་དོན་དུ་བཟུང༌། རིམ་གཉིས་གང་བསྟན་ཀྱང་དོན་གྱི་ནང་འགལ་བའི་ཚིག་གཅིག་བྱུང་ན་དགོངས་བཤད་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དགོངས་མིན། དེ་བཞིན་དུ་བརྡ་བཤད་གཅིག་ཙམ་བྱུང་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང༌། མཁས་བླུན་ཀུན་གྱིས་གོ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་སྟེ་འཆད་དོ། །ཚུལ་བཞིས་འཆད་ཚུལ་ནི་འོག་ནས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། ། དེའང་མདོར་ན། རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་གིས་དོན་བཞི་སྟོན་ནུས་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་དོན་དང་སྤྱིའི་དོན་གཉིས་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད། སྦས་དང་མཐར་ཐུག་གཉིས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད། དེ་བཅུ་པོའང་ཚོགས་བཤད་དང་སློབ་བཤད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་འཆད་དོ། ། གསུམ་པ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་སྦྱར་བ་ནི། བརྗོད་བྱའི་དོན་དྲུག་པོ། རྗོད་བྱེད་བཅུ་གཉིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་འབྲེལ་དགོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བརྗོད་བྱ་དང་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཙནྡན་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་དྲང་དོན་དང་ཡི་གེའི་ཚུལ་དུ་བཤད། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ངེས་དོན་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཚུལ་དུ་བཤད། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྦྱང་གཞི་དྲི་མ་དངོས་པོ་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ། བུམ་དབང༌། བསྐྱེད་པའི་ལམ། ལུས་དབེན་ཕྱེད་ཡན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་དྲང་དོན་དང་ཡི་གེ་དང་སྤྱིའི་ཚུལ་རྣམས་སུ་བཤད། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྦྱང་གཞི། གཟུང་འཛིན་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ། རྫོགས་རིམ་གྱིས་དམིགས་ཡུལ། དབང་གོང་མ་གསུམ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དྲུག །མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ངེས་དོན་དང་སྦས་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཚུལ་རྣམས་སུ་འཆད། (༡༦༠ན)དགོངས་དགོངས་མིན་སོགས་བཞི་པོ་ནི་བརྗོད་བྱ་དྲུག་ཀ་ལ་སྦྱར་ནས་འཆད་དོ། ། མདོར་ན་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་གསང་བ་འདུས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། ། གསང་བ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། ། ཚོགས་པ་འདུས་པར་རབ་བརྗོད་དེ། །
Chinese
即，由于两句表达一个意思，以及一句包含两个意思。其中，方便义（密意）唯独必定宣说生起次第，而了义（决定义）唯独必定宣说圆满次第(159b)。依密意解说，多半宣说圆满次第，但也有宣说生起次第的。非密意解说则与此相反地阐释。非字面义多半宣说圆满次第，但也有宣说生起次第的，而字面义则与此相反。其中，若从一句理解出两种意思，则必定要执为方便义（密意）和了义（决定义）。无论宣说何种二次第，如果句义中有矛盾之处，则为密意解说，与此相反则为非密意解说。同样地，如果仅有一个词语解释，则为非字面义。而智者和愚者都能理解的，则执为字面义来阐释。这四种阐释方式将在下方详细说明。 简而言之，续部的一句话能表达四种意思，即：字面义和总义这两种是依声而说。隐藏义和究竟义这两种是依义而说。这十种（解释方式）也归纳为聚合解说和次第解说两种来阐释。 第三，将所诠与能诠之关联结合起来，即：就所诠的六种意义，能诠的十二种（解释方式）如何阐释的关联进行阐述。例如，所诠的第一种，作为依止者的人（补特伽罗），如同栴檀香等四种，是以方便义（密意）和字面义的方式阐释的。如同宝物般的人（补特伽罗），是以了义（决定义）和究竟义的方式阐释的。生起次第的净治所依是庸常实执的垢染（分别念）。生起次第的对境、宝瓶灌顶、生起之道、身体远离（粗大）半边以上（光明）、世间与共的成就，这些都是以方便义（密意）、字面义和总义的方式阐释的。圆满次第的净治所依是能取所取（主体客体）二取之执着（分别念）。圆满次第的对境、上三灌顶、六种圆满次第、最胜成就，这些都是以了义（决定义）、隐藏义和究竟义的方式阐释的。(160n)密意、非密意等这四种，是结合所有六种所诠意义来阐释的。 简而言之，所诠义的《密集金刚》（Guhyasamāja）是： 身语意者三相状， 名为秘密所宣说， 聚合汇集善宣示，
English
Namely, because two phrases express one meaning, and one phrase contains two meanings. Among these, the provisional meaning (drang don) definitely teaches the generation stage, and the definitive meaning (nge don) definitely teaches the completion stage (159b). Through intentional explanation (gong shed), the completion stage is mostly taught, but there are also teachings on the generation stage. Non-intentional explanation (gong min) expounds it conversely. The non-literal meaning (sgra ji bzhin ma yin pa) mostly teaches the completion stage, but there are also teachings on the generation stage, while the literal meaning (ji bzhin pa) is the reverse of that. Moreover, if one phrase is understood to have two meanings, it must definitely be taken as provisional meaning and definitive meaning. Regardless of which of the two stages is taught, if a single phrase contains a contradiction in meaning, it is an intentional explanation, and the opposite of that is a non-intentional explanation. Similarly, if there is only a single conventional explanation, it is a non-literal meaning. And what is understood by all, wise and foolish alike, is taken as the literal meaning and explained. The method of explaining in these four ways will be extensively presented below. In brief, a single phrase from the tantra can express four meanings, namely: The literal meaning and the general meaning are both explained based on sound (words). The hidden meaning and the ultimate meaning are both explained based on meaning. These ten (explanatory methods) are also condensed into two types of explanation: assemblage explanation and gradual explanation. Third, concerning the connection between what is expressed and what expresses it: It is about establishing the connection of how the six meanings to be expressed are explained by the twelve modes of expression. For example, the first of the six meanings to be expressed, the person (gang zag) who is the basis, like sandalwood and so forth, these four are explained in the manner of provisional meaning and literal meaning. The person like a precious jewel is explained in the manner of definitive meaning and ultimate meaning. The basis to be purified in the generation stage is the ordinary conceptual defilements of things. The object of focus in the generation stage, the vase empowerment, the path of generation, the physical solitude of half and above, and the worldly and common attainments are explained in the manner of provisional meaning, literal meaning, and general meaning. The basis to be purified in the completion stage is the conceptualization of subject-object action and agent. The object of focus in the completion stage, the three higher empowerments, the six completion stages, and the supreme attainments are explained in the manner of definitive meaning, hidden meaning, and ultimate meaning. (160n) These four, namely intentional and non-intentional explanations, etc., are explained by applying them to all six meanings to be expressed. In brief, the expressed meaning of Guhyasamāja is: Body, speech, and mind are the three aspects, Called 'secret' is what is explained, Assemblage well proclaimed,