Tibetan
་ཀྱིས་ཐུག་སྟེ། དེ་ནས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དེ་ཉིད་གཟུས་ཀྱི་བུ་བཞིར་གྲགས་པ། འཛིམ་པ་ཤེས་རབ་འོད་དང་སྣེ་སོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་གཙང་གི་བུ་གཉིས། སྤོ་ཆུང་ཚུལ་ཁྲིམས་བླ་མ་དང་གླན་ཚུལ་བྱང་སྟེ་དབུས་ཀྱི་བུ་གཉིས་ལས་རྒྱ་ཆེར་མཆེད་ཅིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུན་ལས་ཕྱིས་མཚོ་སྣ་པ་ཆེན་(༡༤༣ན)པོ་བྱོན་ཏེ་མནལ་ལམ་དུ་ཡོན་ཏན་འོད་ལས་མདོ་རྩ་གསན། མགོན་པོ་ཏྲཀྴད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་འདུལ་བའི་རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སོགས་བརྩམས་ཏེ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་གཞི་བཞེངས་སུ་བཏང༌། གཞན་ཡང་ཕྱི་དར་བོད་ཀྱི་འདུལ་འཛིན་ལ་གྲགས་ཆེ་བ། རྒྱ་འདུལ་བ་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བྱ་འདུལ་བ་དབང་ཕྱུག་འབར་སོ་སོས་མདོ་རྩའི་ཊཱིཀ་མཛད་ཅིང་ཟུལ་ཕུ་སོགས་འཆད་ཉན་གྱི་ཆོས་གྲྭ་ཚུགས་པས་འདུལ་བ་བྱ་ལ་ཐུག་ཟེར་བ་བྱུང༌། གཞན་ཡང་རྩིས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་སོགས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མང་དུ་བྱོན་པས་བཤད་རྒྱུན་དེ་ཉིད་འཕེལ་བའི་རྒྱུན་བསོད་ནམས་གྲགས་ལས་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་གྱིས་གསན། ཡང་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱིས་ས་པཎ་ལ་མདོ་རྩ་བཤད། སྣར་ཀླས་མོ་ཆེར་དབྱར་གནས་མཛད་སྐབས་ས་གའི་ལྷས་མཛད་པའི་འདུལ་བ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བརྒྱུད་གསུངས་པ། སེང་གེ་ཟིལ་གནོན་དང་ཤངས་པ་ཇོ་སྟན་གཉིས་ཀྱིས་གསན་ནས་སོ་སོས་ཊཱིཀ་བྱས། སྔ་མ་ལ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུས་གསན། དེ་ལ་བུ་སྟོན་གྱིས་གསན་ཏེ་ཊཱིཀ་ཆེན་ཡང་བརྩམས། དེ་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ལ་འདུལ་བའི་བཤད་རྒྱུན་གྱི་བཀའ་བབས་ཏེ་ལས་ཆོག་ཆེན་མོ་དང༌། མདོ་རྩའི་དཀའ་འགྲེལ་སོགས་མཛད་ཅིང་འཆད་ཉན་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་རྩོད་པའི་དུས་མཐར་བསྟན་པ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཐུབ་དབང་གཉིས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་དོ། ། གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་པོས་པཎ་ཆེན་ནགས་རིན་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྒྱ་དཔེ་ལ་གཏུགས་ཤིང་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡིག་ཆ་བཤད་རྒྱུན་སོགས་ཀྱང་བྱུང༌། མདོར་ན་འདུལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་ནས་མདོ་རྩ་བའི་བཤད་རྒྱུན་སྔ་རབས་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་ད་ལྟ་བར་རྒྱུན་ཆགས་པར་གནས་སོ། ། ཉ༢ གཉིས་པ་[མངོན་པའི་བཤད་རྒྱུན་བྱུང་ཚུལ་]ནི། ཐོགས་མེད་མཆེད་མཛད་མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས། ། བློ་བརྟན་གང་སྤེལ་དབྱིག་བཤེས་སོགས་ཀྱིས་སྤེལ། ། ཅེས་པ་སྟེ། དེའང་བཤད་བྱའི་གཞི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་(༡༤༣བ)ཀྱི་མ་མོ་ཆོས་ཀུན་གྱི་བཤད་པའི་གཞི་དང་འཇུག་སྒོར་གྱུར་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་མངོན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ
Chinese
自此，上下部的讲说传承合为一体，这便是著名的“古氏四子”：止木巴·协饶沃（འཛིམ་པ་ཤེས་རབ་འོད་）和色索·扎巴坚赞（སྣེ་སོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་），这是藏（གཙང་）地的两位；波琼·楚臣喇嘛（སྤོ་ཆུང་ཚུལ་ཁྲིམས་བླ་མ་）和兰楚·绛（གླན་ཚུལ་བྱང་），这是卫（དབུས་）地的两位。从他们那里，传承广为传播和发展，后来大措那哇（མཚོ་སྣ་པ་ཆེན་པོ་）出现，他在梦中从悦丹沃（ཡོན་ཏན་འོད་）那里听受了《律根本颂》。受贡布·扎夏（མགོན་པོ་ཏྲཀྴད་）的启发，他撰写了《毗奈耶广释·日光》等论著，从而重新确立了律藏的教法。此外，在后弘期西藏著名的持律者中，有嘉·杜哇·旺秋楚臣（རྒྱ་འདུལ་བ་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་）和嘉·杜哇·旺秋巴（བྱ་འདུལ་བ་དབང་ཕྱུག་འབར་），他们各自对《律根本颂》作了注释，并在祖普（ཟུལ་ཕུ་）等地建立了讲闻佛法的道场，因此就有了“律藏归属嘉（བྱ་）”的说法。 \t\t\t此外，由于有许多计算律藏持者等特别杰出的大师出现，这一讲说传承得以发展，宗喀巴（ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་）从索南扎（བསོད་ནམས་གྲགས་）那里听受了它。又，迦湿弥罗（ཁ་ཆེ་）班禅向萨迦班智达（ས་པཎ་）讲解了《律根本颂》。在纳惹勒摩切（སྣར་ཀླས་མོ་ཆེ་）夏季安居期间，萨嘎·拉（ས་གའི་ལྷ་）讲授了《律花鬘》，森格·孜诺（སེང་གེ་ཟིལ་གནོན་）和香巴·觉丹（ཤངས་པ་ཇོ་སྟན་）两人听受后，各自撰写了注释。前者从量士夫（ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་）那里听受，布敦（བུ་སྟོན་）又从他那里听受，并撰写了大注释。就这样，遍智布敦·仁钦珠（ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་）获得了律藏讲说传承的授权，他撰写了《大羯磨仪轨》和《律根本颂难释》等，并着重于讲闻，在诤论时代末期，他行持了明亮教法的灯火——第二能仁（释迦牟尼）的事业。 \t\t\t此外，遍智荣波（ཀུན་མཁྱེན་རོང་པོ་）依止班禅·纳仁（པཎ་ཆེན་ནགས་རིན་），参考印度文本，并以注释确立了文献讲说传承等也应运而生。简而言之，在律藏论著中，《律根本颂》的讲说传承作为古代的口传传统，至今仍持续存在。 \t\t\t第二部分：[阿毗达磨讲说传承的产生方式]： \t\t\t无著（ཐོགས་མེད་）所创上下二阿毗达磨， \t\t\t罗奔（བློ་བརྟན་）所弘世亲（དབྱིག་བཤེས་）等广传。 \t\t\t这段话是说：此处的所说之基础，便是作为神圣佛法之母、一切佛法讲说之基础与入门、犹如大海般的阿毗达磨（མངོན་པ་）本身，
English
where they met. From there, the two lineages of explanation from the upper and lower regions merged, which is known as the "Four Sons of Gus": Jimpa Sherab Ö and Nesö Drakpa Gyaltsen, these two being from Tsang (Gtsang); Pochung Tsültrim Lama and Lan Tsüljang, these two being from Ü (Dbus). From them, the lineage widely spread and flourished. Later, the great Tsonawa (Mtsho sna pa chen po) appeared, and in a dream, he received the Root Sutra (Mdo rtsa) from Yönten Ö. Inspired by Gönpo Drakshad, he composed the Vinaya Commentary: Sun's Rays (Dul ba'i rnam bshad nyi ma'i 'od zer) and other treatises, thereby establishing the doctrine of Vinaya. Furthermore, among the renowned Vinaya holders in Tibet during the later dissemination, there were Gya Dülwa Wangchuk Tsültrim and Ja Dülwa Wangchuk Bar, who each composed commentaries on the Root Sutra, and established dharma centers for teaching and listening at places like Zulpu, which led to the saying, "The Vinaya reached Ja." \t\t\tMoreover, many particularly exalted masters, such as the Calculator Vinaya Holders, appeared, and the flourishing lineage of explanation was received by Kunkhyen Butön (Bu ston Rinchen Drub) from Sönam Drak. Also, the Kashmiri Panchen explained the Root Sutra to Sakya Pandita (Sa pan). During the summer retreat at Narläs Moche, Saga Lha taught the Vinaya Garland of Flowers (Dul ba me tog phreng brgyud), which Sengé Zilnön and Shangpa Jotän both received and each composed commentaries on. The former received it from a person of valid cognition, and Butön received it from him and also composed a great commentary. In this way, Kunkhyen Butön Rinchen Drub was entrusted with the lineage of Vinaya explanation, and he composed the Great Ritual Procedures (Las chog chen mo) and the Difficult Points Commentary on the Root Sutra (Mdo rtsa'i dka' 'grel) and others, emphasizing teaching and listening. At the end of the degenerate age, he performed the activity of the second Buddha, a lamp illuminating the doctrine. \t\t\tFurthermore, Kunkhyen Rongpo, relying on Panchen Nagrin, consulted Indian texts and established the textual lineage of explanation through commentaries. In short, among the Vinaya treatises, the lineage of commentary on the Root Sutra, as an ancient oral tradition, has continuously remained until now. \t\t\t2. The second part is [How the Abhidharma Lineage Arose]: \t\t\tAsanga (Thogs med) originated the two Abhidharmas, upper and lower, \t\t\tWhich Lobten (Blo brtan) expanded and Vasubandhu (Dbyig bshes) and others propagated. \t\t\tThis means that the basis of explanation here is the Abhidharma (Mngon pa) itself, which is the mother of the sacred Dharma, the foundation for explaining all doctrines, and has become the gateway, resembling a great ocean.
Tibetan
། འཆད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་ནི། ཐེག་ཆེན་མངོན་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལས་ཆོས་མངོན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་སོགས་གསན་ནས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པ་དང༌། ཐེག་དམན་མངོན་པ་གཅུང་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མངོན་པ་མཛོད་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ལ་མངོན་པ་གོང་འོག་ཏུ་གྲགས་ཤིང༌། ཀུན་བཏུས་ལ་ཁ་ཆེ་བློ་བརྟན། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་པ་མཛད། མཛོད་ལ་དབྱིག་གཉེན་རང་གི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཆེ་འདུས་པ་བཟང་པོ། སློབ་མ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ། མངོན་པ་རང་ལས་མཁས་པ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ། གང་སྤེལ། རྒྱལ་པོའི་སྲས། དབྱིག་གི་བཤེས་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་དང་འགྲེལ་བཤད་མཛད་ཅིང་སྤེལ་ལོ། ། ཛི་ན་སྐ་ཅོག་དག་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་བཤད། ། དབས་དང་གྲུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡས་སུ་དར། ། བོད་འདིར་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་ཚེ་པཎྜི་ཏ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་སོགས་ཀྱིས་གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། འཇིག་རྟེན་གདགས་པ། རྒྱུ་གདགས་པ། ལས་གདགས་པ་གསུམ་དང༌། མངོན་པ་གོང་འོག་རང་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་སོགས་བསྒྱུར་ནས་བཤད། དེ་དག་གི་སློབ་མ་སྣ་ནམ་ཟླ་བའི་རྡོ་རྗེ་དང༌། ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ། དབས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་ལ་གསུམ་ལས། ཕྱི་མས་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་གྲུམ་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཤད་ཅིང་དེ་ལས་དབུས་གཙང་གི་ལྗོངས་སུ་ཡས་དར་བ་ཡིན་ནོ། ། ཀུན་མཁྱེན་དྷརྨ་ཀ་རས། འགོས་ལོ་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱུད་པ་འདི་ནས་དར་བ་ནི་མངོན་པ་གོང་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མཛོད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལ་བརྒྱུད་པ་བསྟར་ཆགས་འདེད་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲས་ཀྱང༌། བཤད་སྲོལ་འདི་ལས་ཀུན་བཏུས་གཙོ་ཆེར་དར་བའི་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་སྲིད་མོད་ཀྱི། (༡༤༤ན)མཛོད་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའང་འདི་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་དགོས་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སོགས་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱུད་ཁུངས་འདི་ཉིད་གཙོ་བོར་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་རྗེས་བྲང་ཏི་དར་མ་སྙིང་པོས་ཀུན་བཏུས་ལ་འཆད་ཉན་རྩལ་དུ་བཏོན། དཔང་ལོ་ཆེན་པོས་རྣམ་བཤད་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་གིས་བཞེད་དོན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཕྲེང་སོགས་མཛད་ཅིང་འཆད་ཉན་སྤེལ་ཡང་བར་སྐབས་ནས་མཛོད་ཀྱི་འཆད་ཉན་དར་ཞིང༌། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འཆད་ཉན་བཤོལ་བས་དེང་སང་རྒྱུན་མི་བཞུགས་སོ། ། པཎ་ཆེན་སྨྲྀ་ཏིས་ཤེས་རབ་གྲགས་སོགས་ལ། ། མཛོད་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་རོག་འབན་ཐོ་ཡིས་བཟུང༌།
Chinese
论著方面，大乘阿毗达磨无著论师从弥勒处听闻《法阿毗达磨百千颂》等后，撰著了《阿毗达磨集论》；小乘阿毗达磨则有世亲尊者（无著的弟弟）的《阿毗达磨俱舍论》及其自释。这两兄弟所著的论典，被称为“上、下阿毗达磨”。《集论》有迦湿弥罗（Kashmir）的智坚、师子王等人的注释。《俱舍论》有世亲自己的上师迦湿弥罗（Kashmir）的僧伽跋陀罗、弟子陈那、比他更精通阿毗达磨的智定、俱舍增、师子王、宝友等人作了注释和广释，并广为弘扬。 吉那（Jinamitra）和嘎（Kawa Paltsék）等译师（译）并讲说。 依靠达（Dabas）和仲（Drum）而向上（即向西藏内部）弘传。 在西藏佛教前弘期，班智达吉那米札（Jinamitra）和译师嘎瓦•白则（Kawa Paltsék）等人，从《施设论》中翻译了《世间施设》、《因施设》、《业施设》三部，以及《上、下阿毗达磨》的自释和师子王注释等，并进行讲说。 他们的弟子是那囊•达瓦多杰、拉隆•白吉多杰和达•益西坚三人。其中，后者（达•益西坚）去了康区（Kham），向仲•嘉威益西讲授，由此在卫藏（Ü-Tsang）地区向上传播。 遍知法行（Künkhyen Dharmākara）曾说：“果洛（Ngog Lotsawa）等人所说的传承，由此弘扬的只是上阿毗达磨（《集论》），虽然有人说《俱舍论》的讲说传承无法追溯，但从这个讲说传统中，《集论》主要弘扬的情况虽然可能存在，（144页反面）《俱舍论》及其注释也必定来源于此，因为遍知布顿（Butön Rinchen Drup）等所有学者都主要提及了这个传承源头。” 之后，止塘•达玛宁波（Drangti Darmanyingpo）极力弘扬《集论》的讲闻。邦•洛扎瓦（Pang Lotsawa）撰写了《明智释》，班禅•释迦乔（Paṇchen Shākya Chog）撰写了《意趣海浪鬘》等，并推广讲闻。然而，在某一段时间之后，《俱舍论》的讲闻兴盛起来，而《集论》的讲闻则被搁置，所以现在已经不再流传了。 班禅•斯米智（Paṇchen Smṛti）等向胜慧称（Sherab Drak）等人， 《俱舍论》的讲说传承被热•班托（Rogs-Ban Tho）所执持。
English
Regarding the treatises: For Mahayana Abhidharma, Asanga, having heard works such as the “Abhidharma Sūtra of One Hundred Thousand Verses” from Maitreya, composed the *Abhidharmasamuccaya* (Compendium of Abhidharma). For Hinayana Abhidharma, there is Vasubandhu’s (Asanga’s younger brother) *Abhidharmakośa* (Treasury of Abhidharma) with its auto-commentary. These works, composed by the two brothers, are known as the “Upper and Lower Abhidharma.” The *Abhidharmasamuccaya* was commented upon by scholars such as Bodhisattvasthira from Kashmir and Simharaja. The *Abhidharmakośa* was commented upon and propagated by Vasubandhu’s own teacher Sanghabhadra from Kashmir, his disciple Dignaga, Dharmatrata who was even more skilled in Abhidharma than himself, Ganaprajna, Simharaja, Ratnamitra, and others, who composed commentaries and extensive explanations. Jinamitra and Kawa Paltsék and others translated and lectured. It was propagated upwards (into inner Tibet) relying on Dabas and Drum. During the early dissemination of the Doctrine in Tibet, Paṇḍita Jinamitra and the Lotsawa Kawa Paltsék and others, from the *Prajñaptiśāstra* (Treatise on Designations), translated the three works: *Loka-prajñapti* (Designation of the World), *Hetu-prajñapti* (Designation of Causes), and *Karma-prajñapti* (Designation of Karma), as well as the auto-commentaries of the Upper and Lower Abhidharma, and Simharaja’s commentaries, etc., and expounded them. Their disciples were Nanam Dawa Dorjé, Lhalung Palgyi Dorjé, and Dabas Yeshé Gyal. Among these three, the latter (Dabas Yeshé Gyal) went to Kham, taught to Drum Gyalwai Yeshé, and from there it spread upwards into the Ü-Tsang region. The Omniscient Dharmākara said: “The lineage propagated by Ngog Lotsawa and others, from this, only the Upper Abhidharma (*Abhidharmasamuccaya*) was propagated. Although it has been said that there is no traceable lineage for the teaching tradition of the *Abhidharmakośa*, while it is possible that the *Abhidharmasamuccaya* was primarily propagated from this teaching tradition, (folio 144 verso) the *Abhidharmakośa* together with its commentaries must also certainly have originated from this, because all scholars, such as the Omniscient Butön Rinchen Drup, primarily mentioned this very source of transmission.” After that, Drangti Darmanyingpo vigorously promoted the teaching and study of the *Abhidharmasamuccaya*. Pang Lotsawa composed the *Nambshad Sheja Rabsel* (Clear Explanation of Knowables), Paṇchen Shākya Chog composed the *Zhedön Gyatsoi Labtreng* (Ocean Waves of Intentions) and other works, and propagated the teaching and study. However, after an interim period, the teaching and study of the *Abhidharmakośa* flourished, while the teaching and study of the *Abhidharmasamuccaya* was set aside, and thus is no longer continuously practiced nowadays. Paṇchen Smṛti and others, to Sherab Drak and others, The teaching lineage of the *Abhidharmakośa* was held by Rogs-Ban Tho.