Tibetan
་རྒྱན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་ལྔར་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་སོགས་སྐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་སྒོས་གཏན་ལ་ཕབ། ལམ་རིམ་ནི། རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང༌། ། སོགས་དོན་ཚན་བཅུར་བཤད་ཅིང་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆ་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ནི། དངོས་པོ་བརྒྱད། ཡན་ལག་བདུན་ཅུས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྦས་དོན་གཏན་ལ་ཕབ། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ནི། བརྗོད་བྱ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་དབུས་དང༌། དེར་ལྷུང་བའི་མཐའ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་འཆད། ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན་འཁོར་བ་དང་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན། རྒྱུད་བླ་མར། རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་དབབ་པར་མཛད་དོ། ། དེའང་བོད་སྤྱི་རྣམས་མདོ་རྒྱན་དང་འབྱེད་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བཀའ་ཐ་མའི་དགོངས་པ་འགྲེལ། ལྟ་བ་(༡༢༥བ)སེམས་ཙམ་སྟོན། དེའང་མདོ་རྒྱན་གྱིས་ལྟ་སྤྱོད་ཆ་མཉམ། འབྱེད་གཉིས་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན་གསུངས་པ་དང་། མངོན་རྒྱན་ཤེར་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། ། རྒྱུད་བླ་མ་ནི། བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་བཀའ་བར་པའི་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་སྟོན་པར་བཞེད། རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དབུ་མའི་གཞུང་དུ་བཞེད་ཅིང༌། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ཐ་མའི་དགོངས་འགྲེལ། ལྟ་བ་དབུ་སེམས་གང་རུང་བསྟན་གསུངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཐལ་འགྱུར། ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པར་བཞེད་པ་སོགས་མི་མཐུན་པ་ཅི་རིགས་ཡོད། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན། ཕྱོགས་གླང༌། ཤཱནྟི་པ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་ཏུ་བཀྲལ། འཕགས་སེང༌། ཡེ་ཤེས་ཞབས། ཨ་བྷཱ་ཡ། ཇོ་བོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ། བོད་སྔ་ཕྱི་ཕལ་མོ་ཆེས་བཀའ་བར་པའི་དགོངས་འགྲེལ། ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་སྟོན་པར་བཞེད། རྗེ་མི་བསྐྱོད་ཞབས་དང༌། ཙོང་ཁ་པ་སོགས་ཐལ་འགྱུར་སྟོན་པར་བཞེད་ལ། ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ལས། བྱམས་ཆོས་ལྔ་ཀའང་དབུ་མའི་གཞུང་དང༌། དེ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཞན་སྟོང་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟོན་པ
Chinese
《大乘庄严经论》者，将大乘一切法归纳为五义而宣说，故是无边大乘经藏之意趣注释，将大乘之辩（《辨法法性论》）等二十一品之义理予以确立。 \t\t\t道次第者， \t\t\t于种姓与法起信等， \t\t\t以十项内容加以阐述，其中有权说与实说（了义）之部分。 \t\t\t《现观庄严论》者，以八事、七十义确立般若波罗蜜之隐义。 \t\t\t《辨中边论》者，通过所诠三自性之方式，辨析未堕增益与损减二边之中道，以及堕入此二边之边，从而阐释中观之道。 \t\t\t《辨法法性论》者，将一切法分为法相轮回和法性涅槃二者进行宣说。 \t\t\t《宝性论》中，以七金刚句（不动金刚句）主要确立了善逝藏（如来藏）。 \t\t\t同样，藏族大众主要通过《大乘庄严经论》和《二辨》（《辨中边论》和《辨法法性论》）来解释第三转法轮之密意，宣说唯识宗之见地（125b）。同样，《大乘庄严经论》见行平等，《二辨》主要宣说见地，如此所说，与《现观庄严论》属于般若部（般若经）并无不符。 \t\t\t《宝性论》者，藏族早期学者们认为其是第二转法轮之密意注释，宣说自续（中观自续派）之见地。 \t\t\t尊者（杰尊）扎巴，无等达波仁波切及其追随者们，也将其视为中观之论典。 \t\t\t布顿仁波切则说其是第三转法轮之密意注释，宣说中观或唯识任一见地。 \t\t\t杰宗喀巴则认为其是应成（中观应成派），龙树等认为其安住于唯识（唯识宗），诸如此类有各种不同的观点。 \t\t\t《现观庄严论》者，世亲论师、陈那、寂护等解释为唯识（唯识宗）。 \t\t\t圣天、智足、无畏、阿底峡尊者等解释为无自性宗（中观）。 \t\t\t藏族前后大多数学者认为其是第二转法轮之密意注释，宣说自续（中观自续派）之见地。 \t\t\t杰弥觉多杰和宗喀巴等则认为其宣说应成（中观应成派）。 \t\t\t觉囊遍知法王（多罗那他）父子等则认为，除了主要与次要之分，弥勒五论皆是中观之论典，而且其中大部分宣说他空大中观之见地。
English
As for the *Sutralamkara* (Mahayana-sutralamkara), it expounds all Mahayana doctrines by condensing them into five meanings; thus, it is a commentary on the intended meaning of the boundless Mahayana sutras, establishing the meaning of the twenty-one chapters, such as the Mahayana *Discrimination of Dharma and Dharmata*. \t\t\tAs for the *Lamrim* (Stages of the Path), \t\t\tFaith in lineage and Dharma, etc., \t\t\tIs explained in ten topics, and it contains various provisional and definitive aspects. \t\t\tAs for the *Abhisamayalamkara* (Ornament for Clear Realization), it establishes the hidden meaning of Prajñāpāramitā through eight topics and seventy points. \t\t\tAs for the *Madhyantavibhanga* (Discrimination between the Middle and Extremes), by means of the three natures of the expounded object, it differentiates the middle way that does not fall into the two extremes of imputation and denigration, and the extremes that do fall into them, thereby explaining the Middle Way path. \t\t\tAs for the *Dharmadharmatavibhanga* (Discrimination between Dharma and Dharmata), it explains all phenomena by dividing them into two: the phenomenal (conditioned) cyclic existence and the noumenal (ultimate) nirvana. \t\t\tIn the *Uttaratantra* (Ratnagotravibhaga), the essence of the Sugata (Tathagatagarbha) is primarily established through the seven vajra topics. \t\t\tSimilarly, the general Tibetan populace primarily interprets the meaning of the third turning of the wheel of Dharma through the *Sutralamkara* and the *Two Discriminations* (Madhyantavibhanga and Dharmadharmatavibhanga), teaching the Mind-Only view (125b). Likewise, it is said that the *Sutralamkara* balances view and conduct, while the *Two Discriminations* primarily teach the view, and there is no contradiction in *Abhisamayalamkara* being part of the Prajñāpāramitā section. \t\t\tAs for the *Uttaratantra*, the early Tibetans considered it a commentary on the intended meaning of the second turning of the wheel of Dharma, teaching the Svātantrika (autonomous) view. \t\t\tThe venerable Jetsun Drakpa, the incomparable Dakpo Rinpoche and his followers, also consider it a Mādhyamaka treatise. \t\t\tButön Rinpoche stated that it is a commentary on the intended meaning of the third turning of the wheel of Dharma, teaching either the Madhyamaka or the Mind-Only view. \t\t\tJe Tsongkhapa considered it Prāsaṅgika (Consequentialist Madhyamaka), while Nāgārjuna and others held it to be situated in Mind-Only, and there are various such disagreements. \t\t\tAs for the *Abhisamayalamkara*, masters such as Vasubandhu, Dignāga, and Śāntipa interpreted it as Vijñaptimātra (Mind-Only). \t\t\tĀryadeva, Jñānapāda, Abhaya, Atiśa, and others interpreted it according to the school that propounds non-inherent existence (Madhyamaka). \t\t\tMost early and later Tibetans considered it a commentary on the intended meaning of the second turning of the wheel of Dharma, teaching the Svātantrika (autonomous) view. \t\t\tJe Mikyö Dorje and Tsongkhapa, among others, held that it teaches Prāsaṅgika (Consequentialist Madhyamaka). \t\t\tThe Jonang Omniscient Dharma Lord (Dolpopa Sherab Gyaltsen) and his lineage, apart from minor and major distinctions, consider all five treatises of Maitreya to be Mādhyamaka treatises, and furthermore, most of them teach the view of the Great Other-Empty Mādhyamaka.
Tibetan
ར་བཞེད་དོ། ། ས་སྡེ་ལྔ་ནི། དངོས་གཞི་དང་བསྡུ་བ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སའི་དངོས་གཞི་ནི། ས་བཅུ་བདུན་དུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྡོམ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ས། ། ཡིད་ཀྱི་ས་དང་གཞན་གསུམ་སྟེ། ། རྟོག་དཔྱོད་བཅས་ལ་སོགས་པ་དང༌། ། ཏིང་འཛིན་བཅས་དང་མ་ཡིན་དང༌། ། སེམས་ཡོད་པ་དང་སེམས་མེད་དང༌། ། ཐོས་དང་བསམ་དང་བསྒོམ་ལྡན་དང༌། ། དེ་བཞིན་ཐེག་པ་གསུམ་ལྡན་དང༌། ། ཕུང་པོར་བཅས་དང་ཕུང་མེད་གཞན། ། ཞེས་པས་བཅུ་བདུན་པོ་དེ་ཡང་། རྟེན་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ས་དང་ཡིད་ཀྱི་ས་གཉིས་རྟེན་གྱི་རང་(༡༢༦ན)བཞིན། རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་དང༌། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་དང༌། རྟོག་མེད་དཔྱོད་མེད་ཀྱི་ས་སྟེ་གསུམ་རྟེན་གྱི་འཇུག་ཚུལ། མཉམ་པར་བཞག་མ་གཞག་དང༌། སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ས་སྟེ་བཞི་རྟེན་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། ། སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ས་གསུམ་མོ། ། འབྲས་བུ་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉན་རང་བྱང་ས་དང་ས་གསུམ། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་དོ། ། དེ་དག་གི་འགྲེལ་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ། སྔར་གྱི་གཞུང་དེ་དག་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་སྡུད་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་གཞི་བསྡུ་བ། རྗོད་བྱེད་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ། དེ་དག་འཆད་ཚུལ་སྟོན་པས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དང་གཞུང་དང་བཤད་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་སྡེ་ཚན་ལྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། ། དེའང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་འོག་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ནི། ། ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་བྲམ་ཟེ་ནི། ། ཡི་གེ་དང་པོ་བ་བསྟན་པ། ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་གཅེས་འཛིན་བྱེད། ། མཆོད་རྟེན་ཀུན་དགའ་ར་བར་གནས། ། སྒྲོན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིད་འོང་གི། ། ས་ནི་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་མཐར་ཐུག ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་རྒྱན་དུ་བྱས། ། ཅེས་ལུང་བསྟན་པ་གཅུང་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་གཉེན་ནི། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འདི་ལྟ་བུའི་མང་དུ་ཐོས་པ་མ་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང༌། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དགེ་འདུན་ཀུན་གྱིས་སྤྱིར་བཀུར། གཞན་འགྲེལ་
Chinese
故以此为愿。 五部为：根本部与四摄事。 其中，根本部即是将十七地摄集而宣说。彼论曰：摄颂即： 五识相应诸地， 意地及余之三； 寻伺相应等者， 三昧相应不应； 有心以及无心， 闻思修皆具足； 如是三乘具足， 有余蕴及无余。 依此，该十七地亦是依于所依、行持、果报三者而宣说：五识相应地与意地二者为所依之自性；寻伺相应、无寻有伺、无寻无伺之地此三者为所依之行相；入定未入定、有心无心地此四者为所依之状况。 依行持而言，闻、思、修三者相应之三地。 依果报而言，暂时之果报为声闻、独觉、菩萨三地；究竟之果报为有余依与无余依。 如同对这些的解释，是《抉择分摄》；阐述将以前的那些论典摄集为三藏的方式，是《事分摄》；阐述名词的异名，或详细宣说烦恼和清净的异名，是《异门分摄》；通过宣说这些的解释方式，是《释分摄》。如此，依照圣教之义、论典以及解释方式，示现为五部。 世亲等广弘教法。 又，《文殊师利根本续》中云： 其后著名者， 南方有婆罗门， 宣示初字者， 珍视导师之教。 住于佛塔园中， 可爱燃灯之像， 地至两海边际， 以此为一切庄严。 此乃预言，即是小师婆薮盘豆（世亲），谓于导师（佛陀）涅槃之后，未曾有如是广博多闻者，大乘小乘僧伽皆普遍尊崇。其他注释...
English
Therefore, this is the wish. The five sections are: the foundational ground and the four compendiums. Among them, the foundational ground of the stages is taught by condensing it into seventeen grounds. That very text states: The summary is: The ground endowed with the five consciousnesses, The mind-ground and the other three; Those with conceptual thought and analysis, and so forth, With samādhi and without; With mind and without mind, Endowed with hearing, contemplation, and meditation; Likewise, endowed with the three vehicles, With remaining aggregates and without remaining aggregates. Thus, these seventeen grounds are taught by taking into account the three aspects of support, activity, and result: The two grounds of the five consciousnesses and the mind-consciousness are the nature of the support; the three grounds, namely, with conceptual thought and analysis, without conceptual thought but with analysis, and without conceptual thought and without analysis, are the modes of engagement of the support; the four, namely, with and without meditative equipoise, and with and without mind, are the states of the support. In terms of activity, there are the three grounds of hearing, contemplation, and meditation. Regarding results: the temporary results are the three grounds of Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas; the ultimate results are with remaining aggregates and without remaining aggregates. Like a commentary on these is the Compendium for Ascertainment; the Compendium of the Bases teaches the way in which those earlier treatises are condensed into the Three Baskets; the Compendium of Enumerations explains the synonyms of expressive terms, or specifically elaborates on the synonyms of defilements and purifications; the Compendium of Exegesis demonstrates the method of explaining these. Thus, based on the meaning of the scriptures, the treatises, and the method of explanation, they are presented as five sections. Vasubandhu and others widely spread the teachings. Moreover, the *Mañjuśrī Root Tantra* states: Thereafter, the renowned one, A Brahmin from the southern direction, Will teach the first letter, And cherish the teachings of the Teacher. Residing in stūpa gardens, With a delightful image of a lamp, The land extending to the two oceans' ends, All will be adorned by him. This is a prophecy, referring to the great younger master Vasubandhu, for it is said that after the Teacher's (Buddha's) parinirvāṇa, there was no one as extensively learned as him, and he was universally revered by the Sangha of both Mahayana and Hinayana. Other commentaries...