Tibetan
གས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། ནང་སེམས་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པའི་མིག་དབང་སོགས་རྟེན་ཏུ་སྣང་བ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པས་བླང་དོར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གང་བྱུང་བ་འདི་རྣམས་སེམས་ཙམ་ཡི་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདན་ཅེས་བྱ་བ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པས་བདག་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན། བདག་མེད་པ་ལ་གཞན་མི་འཐད་པས་ན་གཞན་དང་དེ་གཉིས་མེད་པས་ (༩༩)གཉིས་ཀས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད། བདད་གཞན་གཉིས་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡི་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་།།། ནས་སེམས་ཙམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། སེམས་ནི་རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ། །སེམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་བྱས་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཅི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བྲིས། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རང་གཟུགས་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅད་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གཤས་ལུགས་སྣང་བ་ཡིན་པས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། གང་ལ་སྲེད་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོགས་གསུང་པ་ལྟར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྟགས་ (༡༠༠)པའི་རིམ་པའང་དང་པོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་ནས། དོན་མི་དམིགས་པ་སྐྱེའོ། །གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པས། དོན་མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །མི་དམིགས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་མ་གྲུབ་པ
Chinese
六处的识，对于此，外境所摄之色等显现为义，内有情所摄之眼根等显现为所依，以及执著为我的识，和心所，以识辨别对境而取舍等。总而言之，所显现的各种现象，难道不是唯心一者的因所造吗？如果说是的话，所谓我，本来就没有成立，因此也不会由我来造作。因为无我，所以他也不合理，因此没有他和他二者，（99）所以也不是由二者所生。没有我和他二者的无因，也不是由无因而生，如《中观根本慧论》中说：非我所作亦非他，非共非无因。是故于诸法，自生终不见。如是说。第二是：因此，乃至唯心。如是说。如上所说的理由，因此，一切智者在《大乘经》总的来说，特别是《华严经》中说：心如工画师，能画诸世间。五蕴悉从生，无法而不造。如是等等无量所说，轮回的一切法都是心迷惑的自性，涅槃的一切法都是心远离能取所取的垢染的本性显现，因此一切经续论典中都说诸法唯心。大婆罗门说：唯心是诸法之种子，于何有贪及寂灭，能施所欲之果，礼拜如意宝心。如是等等所说。此义在道之阶段，作为证悟（100）之次第，首先依于仅观唯识，从而了知除了心之外的外部之义是不存在的，从而生起无义之见。没有所取就没有能取，因此依于无义之见，对于唯识之执著也不生起，如《中边分别论》中说：依于有境故，无境乃生起，依于无境故，无境自性成。如是说。如是能取所取不成立
English
The consciousness of the six places, for this, the form etc. collected by the external object appear as meaning, the eye faculty etc. collected by the inner sentient being appear as support, as well as the consciousness that grasps as self, and the mental factors, discriminating the object by consciousness and taking and abandoning etc. In short, aren't all these phenomena that appear caused by the mind alone? If so, the so-called self has not been established from the beginning, so it will not be created by me. Because there is no self, so he is also unreasonable, so there is no him and the two, (99) so it is not born of the two. The causelessness without me and the other two is not born of causelessness, as it says in the Root Wisdom of the Middle Way: Not made by me, nor by others, not by both, nor without cause. Therefore, in all dharmas, self-birth is never seen. Thus said. The second is: Therefore, to the mind only. Thus said. For the reasons mentioned above, therefore, the All-Knowing One said in the Mahayana Sutra in general, especially in the Flower Adornment Sutra: The mind is like a painter, who can paint all the worlds. All the five aggregates are born from it, and there is no dharma that is not created. Thus, all the infinite things said, all the dharmas of samsara are the self-nature of the mind's delusion, and all the dharmas of nirvana are the nature of the mind's separation from the defilements of the grasped and the grasped, so all the sutras and treatises say that all dharmas are only mind. The great Brahmin said: The mind alone is the seed of all dharmas, in what there is greed and peace, can give the desired fruit, worship the wish-fulfilling jewel mind. Thus and so on. This meaning is in the stage of the path, as the order of realization (100), first relying on only observing the consciousness, thereby realizing that the external meaning other than the mind does not exist, thereby generating the view of no meaning. If there is no object to be grasped, there is no grasper, so relying on the view of no meaning, the clinging to only consciousness does not arise, as it says in the Middle Boundary Discrimination Theory: Relying on the object, the non-object arises, relying on the non-object, the non-object nature is achieved. Thus said. Thus the grasper and the grasped are not established
Tibetan
འི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་ལས། སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས། །དེ་ནས་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟགས། །བློ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས། །དེ་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། བཞི་པ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་བརྒྱད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། དང་པོ་ནི་འདི་ཡི་ ནས་ གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡིན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དང་པོ་འཁོར་བ་འདི་ཡི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་དེ་དེ་གཉིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་གར་ཆེར་བས། དེ་ཡི་ཚུལ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ (༡༠༡)ཚོགས་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལས་གསུངས་ཏེ། དེའང་ཀུན་གཞི་དེས་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱས་པས། ཚོགས་བདུན་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྨིན་པ་དང་། ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཀུན་གཞིའི་ནུས་པ་བསྐྱེས་པས་ཀུན་གཞེ་ཚོགས་བདུན་གྱི་འབྲས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། ས་བོན་ཀུན་ལྡང་ཀུན་གཞི་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ཞར་བྱུང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུའི་ཁམས་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ནུས་པས། ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བའི་རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པས། ཆོས་སྐུའི་ཁམས་རང་ལ་ཡོད་པ་དང་། རང་གིས་ཐོབ་པར་ཡང་ནུས་ལ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་ཞིང་གནས་དེ་ལ་དད་པར་འགྱུར་རོ། དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་འབྱུང་ངོ་། མོས་པ་ལས་ངེས་པར་འཇུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས་དྲི་མ་དང་བྲལ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་འདི་ནི། །ཡོད་དང་བདག་འདྲས་ཐོབ་ནུས་དང་། །ཐོབ་པ་འདི་འདྲའི་ཕན་ཡོན་དང་། །ལྡན་ཞེས་དད་པས་མོས་ (༡༠༢)པའི་ཕྱིར། འདུན་བརྩོན་དྲན་དང་བསམ་གཏན་དང་། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་སྣོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དེ་དག་ལ། །རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་རྟག་ཏུ་ཉེར་གནས་པས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག །བསོད་ནམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་དང་
Chinese
如果如实地证悟了（心）的本性，那就是证悟了法界。如《现观庄严论》中所说：“以智慧了知无有心外法，之后亦证悟心亦不存在，有智者了知此二皆不存在，即安住于无有对立之法界。” 第四，关于阐述迷惑的因缘——八识聚，分为两部分：概括性地说明和详细地解释。首先是“此之”到“已说”。如是说，如果说轮回和涅槃的一切都是心，那么实相又是如何的呢？首先，要广泛地了解轮回的因和缘，以及它们二者相互依存而产生的道理。其道理是：六识聚、具染污性的意，以及阿赖耶识，这些都是从无垢的经续论典中所说的。也就是说，阿赖耶识作为因缘，七识聚成为果，由此三界的业和痛苦各自成熟。而且，这些的习气留在阿赖耶识上，从而生起阿赖耶识的力量，所以阿赖耶识也被称为七识聚的果。如《瑜伽续·金刚顶经》中说：“种子一切生，阿赖耶识是，内外之自性，如是而宣说。” 顺便要了解的是，涅槃的缘起是：无垢法身的界，以现在具有的力量，听到外境显现的佛法之缘，从而法身的界存在于自身，自己也能获得，并且生起具有巨大功德的智慧，从而对那个处所产生信心。依靠信心而生起意乐，从意乐中生起必定进入的精进。依靠精进，积累二资粮，从而生起远离垢染且完全清净的法身。如《宝性论》中说：“此不可思议之境，有及似我能获得，获得如是之利益，具此信故生意乐，欲勤忆念及禅定，智慧等为功德器，菩提心于彼等中，恒常安住而生起。由是恒常安住故，胜者之子不退转，福德波罗蜜多圆满，
English
If one realizes the nature of (mind) as it is, then that is the realization of the Dharmadhatu. As stated in the Ornament for Clear Realization: "Having known with intelligence that there is nothing other than mind, then also ascertain that mind itself does not exist. The intelligent one, knowing that these two do not exist, abides in the Dharmadhatu where there is no duality." Fourth, regarding the explanation of the causes and conditions of delusion—the eight consciousness aggregates—there are two parts: a summary statement and a detailed explanation. The first is from "this" to "said." As it is said, if all of samsara and nirvana are said to be mind, then what is the reality like? First, one must extensively understand the causes and conditions of samsara, and how they arise interdependently. The reason for this is that the six consciousness aggregates, the afflicted mind, and the alaya-consciousness are all mentioned in the stainless sutras, tantras, and treatises. That is, the alaya-consciousness acts as the cause and condition, and the seven consciousness aggregates become the result, from which all the karma and suffering of the three realms ripen separately. Moreover, the imprints of these are placed on the alaya-consciousness, thereby generating the power of the alaya-consciousness, so the alaya-consciousness is also called the result of the seven consciousness aggregates. As stated in the Yoga Tantra, Vajrasekhara: "The seed, the all-arising, is the alaya-consciousness, the nature of outer and inner, thus it is declared." Incidentally, it should be understood that the dependent origination of nirvana is: the element of the stainless Dharmakaya, with its present power, hearing the Dharma of the Buddha, which appears as an external condition, thereby the element of the Dharmakaya exists within oneself, and one can also attain it oneself, and wisdom arises that knows it possesses great qualities, and thus faith arises in that place. Based on faith, aspiration arises. From aspiration, diligence arises that necessarily enters. Based on that, by accumulating the two accumulations, the Dharmakaya arises, which is free from defilements and completely pure. As stated in the Uttaratantra: "This inconceivable realm, existing and like self, can be attained, and having attained such benefits, possessing this faith, aspiration arises, desire, diligence, mindfulness, and meditation, wisdom, etc., are vessels of qualities, the Bodhicitta in them, constantly abides and arises. From this constant abiding, the son of the Victorious One does not turn back, the perfection of merit is complete,