Tibetan
དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་རྫུན་པའང་མིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཁྲུལ་ངོར་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། འོ་ན་གཉིས་ཀ་བདེན་པའོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་བའི་སྟང་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་དམ་བཅའ་བྱར་མེད་དོ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ནི་རྟ་གླང་གི་དངོས་པོར་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་དང་། ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ནས། སྨྲིག་རྒྱུ། བྲག་ཆ། མིག་ཡོར། གཟུགས་བརྙན། འཇའ་ཚོན། སྤྲིན་གློག་རྣམས་མེད་བཞིན་ཏུ་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དབུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་ནས་བརྩམས་རྒ་ཤིའི་བར། །མཐར་ཐུག་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ནི། ཁོ་བོས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲར་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། ན་རོ་པའི་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། །རང་ (༩༢)རིག་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །སྣང་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཚུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནས་གསལ་བརྗོད་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་འཁོར་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་མྱང་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་རྩ་བ་གང་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཅེས་རང་གིས་རྟོགས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་ནུས་པའང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གྱའ་དག་པའི་མེ་ལོང་ལས་ནི་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་མཛེས་མི་མཛེས་རྟོགས་པ་ལྟར། བླ་མའི་མན་ངག་དང་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོ དུ་བ་བྱུང་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོགས་པ་བཞིན་སྒོམ་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མཚོན་ཏེ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅན་གདོད་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བཱི་ཚུལ་ཅིའང་སྣང་བ་དེ་ཉིད། སྐྱེས་སྦྱང་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ནོར་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ། རྗེས་ (༩༣)འཇུག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་བསྟན་བཅས་འདིར་ནི་མ་སྦས་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཞེས་སོ། གཉིས་
Chinese
是远离信心的体性。如是说。既非一亦非异的虚假也不是，因为世俗谛于迷乱显现中因果不虚妄的缘故。那么，难道二者都是真实的吗？如果这样认为，世俗谛虽然显现，却是自性不成立的假象，而胜义谛超越了心识的行境，因此完全舍弃了以真实成立的假设，并且没有可以立宗的。例如，幻术虽然在马牛的事物上不是真实存在的，但是却显现为马牛等事物。在这些范畴中，如阳焰、岩石中的水、眼花、影像、彩虹、云电等，虽然不存在却显现，与此相同。在《入中论·菩提心释》中说：从无明开始直至老死，究竟十二支的，依赖而生起之法，我视如梦幻。以及《那若巴的见解简释》中也说：自明离戏的那个本体，显现且空，空且显现。因此显空无别。譬如水中的月亮一般。如是说。因此，世尊了知所有三界都是如此，并且为了让众生能够证悟此理，宣说了各种方法。第三是，如是之后应明说。如是说，像这样，迷惑的轮回是遍计识的一方，不迷惑的涅槃是智慧的一方，这两者的根本是从何处、如何产生的呢？自己能够证悟并且能够向他人宣说，也是依赖于因缘和甚深的缘起。例如，就像从干净的镜子中能够了知自己的容貌是美还是不美一样，依赖于上师的口诀和无垢的经续论典，生起闻思的智慧，从而理解二谛的实情。就像从烟的生起可以推断出有火一样，通过在相续中生起修行的证悟，也象征着转依的智慧。总而言之，轮回和涅槃的一切法，虽然从本初以来就超离了戏论的边际，但是却显现为以缘起的方式存在。依靠着生得和串习的甚深智慧，从而如实无误地证悟了这一点。为了慈爱后学者，因此将在此论典中不加隐瞒地清楚说明。如是说。二
English
It is the nature of being devoid of faith. Thus it is said. It is not a falsehood that is neither one nor different, because conventional truth is not deceptive in terms of cause and effect in the face of delusion. So, are both true? If so, conventional truth appears, but it is an illusion in which self-nature is not established, and ultimate truth transcends the realm of the mind, so it completely abandons the assumption of being established as true, and there is nothing to assert. For example, although illusion is not truly present in the objects of horses and cattle, it appears as horses and cattle, etc. Among these categories, such as mirages, water in rocks, dizziness, images, rainbows, clouds and lightning, although they do not exist, they appear, which is the same. In the Commentary on the Awakening Mind of the Middle Way it says: From ignorance to old age and death, the ultimate twelve branches, the things that arise in dependence, I regard as dreams and illusions. And in the Condensed View of Naropa it also says: The very nature of self-awareness, free from elaboration, appears and is empty, empty and appears. Therefore, appearance and emptiness are inseparable. Like the moon in the water. Thus it is said. Therefore, the Blessed One knows that all three realms are like this, and in order for sentient beings to realize this truth, he taught various methods. The third is, after that, it should be clearly stated. Thus it is said, in this way, the deluded samsara is on the side of consciousness, and the non-deluded nirvana is on the side of wisdom. Where and how did the root of these two come from? Being able to realize oneself and being able to explain it to others also depends on the profound causes, conditions, and dependent origination. For example, just as one can know whether one's appearance is beautiful or not from a clean mirror, one can rely on the guru's oral instructions and the stainless sutras and treatises to generate the wisdom of hearing and thinking, thereby understanding the truth of the two truths. Just as the existence of fire can be inferred from the appearance of smoke, the realization of practice that arises in the mind stream also symbolizes the wisdom of transformation. In short, all the dharmas of samsara and nirvana, although they have been beyond the limits of elaboration from the beginning, appear in the way of dependent origination. Relying on the profound wisdom of birth and habituation, one realizes this without error. Out of love for future followers, I will clearly state it in this treatise without hiding it. Thus it is said. Two
Tibetan
པ་སྣང་བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཞི། འཇུག་ཤེས་ལྔའི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་ཅིང་དེ་སེམས་སུ་སྒྲུབ། སེམས་མ་ཡིན་པའི་ལོག་རྟོག་བསལ། བྱེད་པོ་བཞན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འབྲེལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒོ་ལྔའི་ནས་གྲུབ་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉོན་ཡེད་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི། བདག་པོའི་རྐྱེན་མིག་རྣ་བ་ལྕེ་ལུས་ཏེ་སྒོ་ལྔ་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དང་བཅས་པ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་སོ་སོའི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་ལྔ་པོར་འཕྲད་ཅིང་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་བརྟོན་ནས། མཛེས་པ་སྙན་པ་སོགས་ཡུལ་འདོད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་བླངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད། མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྙན་པ་སོགས་མི་འདོད་ལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་དོར་བས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད། བར་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པས་ལས་བསགས། དེས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་དེ་ཅིས་ལེན་ན། སྐུལ་སྣང་བདེན་ཞེན་བྱས་པས་ལེན་ནོ། །འོ་ན་གཟུང་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཅེ་ན། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་ (༩༤)བརྟགས་ན། སེམས་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་སོ་སོའི་ཡུལ་ལྔ་པོར་ཤར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཉན་ཐོས་བྱེ་མདོས་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ནམ་ཕག་ན་མོ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་མུ་རྟེགས་འདོད་པའི་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ཕྱི་རོལ་ན་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀང་མེད་དོ། དེ་ལྟར་ཡང་། འཕགས་པ་ལྷའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱར་མེད་ཅིང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །སོ་སོར་སྤང་བ་དམིགས་སུ་མེད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །ཞེས་སོ། གཉིས་པ་ནི། གང་ཚེ་ནས་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། ཅེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྫས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནང་མིག་ཤེས་སོགས་ལས་གཞན་པའི་དོན་བདེན་པར་ཡོད་ན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མིན་ཅིང་། དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པའང་མེད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པས་བསྟན་ཏུ་མེད་ཅིང་རེག་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས། དེ་དང་རྣམ་པ་འགལ་བ་བསྟན་མོད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་བེམ་པོའི་རྫས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དངོས་མེད་ལས་འབྲས་བུ་དངོས་པོར་སྐྱེ་བ་རྫས
Chinese
显现于心的四种论证：讲述五种入定之识的缘起，并以此证明其存在于心；消除非心之邪见；阐述无作者之论证；第六，讲述意之关联。第一，所谓“五根无成”，意即由俱生之阿赖耶识，伴随烦恼意所生起，以眼、耳、鼻、舌、身五根为增上缘，与之关联的五种识，以及紧随其后的意识，以色、声、香、味、触五境为所缘缘，相遇聚合，依于触，取悦人悦耳等适意之境，生起贪欲烦恼；舍弃不悦人逆耳等不适意之境，生起嗔恨；未能了悟中庸之性，生起愚痴，从而积业。因此在轮回中漂泊，为何会如此？皆因执著显现为真实。那么，所取之五境显现，又是何因何缘所生？若以闻思修所生之智慧之眼善加观察（94），则知五根之识，乃由心之明觉力所生，仅为在各自五境上显现而已，此外别无他因。如小乘有部所主张之微尘，或胜论外道所主张之“我”与“作者”，皆不存在于外境。如是，圣天《集一切智精要》云：“无有分，无有外境，无有可舍，体验如梦。”第二，所谓“何时无关联”，意即若外境之物，如色等，真实存在于内眼识等之外，则识与境二者，不应有同一自性之关联，亦不应有彼生此之关联。境识之作用不可见，未成触之形质，故无碍之识，虽示现与彼相异之相，然有碍之物不生，因无实之因，不生实之果。
English
There are four proofs for establishing appearances in the mind: explaining the dependent origination of the five entering consciousnesses and proving that they exist in the mind; eliminating wrong views that are not mind; stating the proof that there is no other agent; sixth, explaining the connection of mind. First, the so-called "five senses are not established," which means that the five consciousnesses related to the five senses of eye, ear, nose, tongue, and body, which are born from the alaya consciousness of the cause, together with the afflicted mind, are the dominant cause, and the mind immediately after that, with the five objects of form, sound, smell, taste, and touch as the object cause, meet and gather, relying on touch. Taking the pleasant environment such as beauty and pleasantness, it generates the disturbing emotion of greed. Rejecting unpleasant and unpleasant things, such as ugliness and unpleasantness, generates hatred. Because of not realizing the nature of equanimity, ignorance is generated, and karma is accumulated. Therefore, why does wandering in samsara take it? It is taken because of the true attachment to the stimulating appearance. Then, what are the causes and conditions for the appearance of the five objects to be taken? If you examine it carefully with the eyes of wisdom arising from hearing, thinking, and meditation (94), you will know that the five consciousnesses of the senses arising from the power of the mind are only manifested in their respective five objects, and there is no other cause. For example, the dust particles advocated by the Hinayana Vaibhashikas, or the "self" and "author" advocated by the heretics, do not exist in the external environment. Thus, Aryadeva's Compendium of All Wisdom Essence says: "There are no parts, no external objects, nothing to be abandoned, and the experience is like a dream." Second, the so-called "when there is no connection" means that if external objects, such as form, etc., really exist outside the inner eye consciousness, etc., then the two, consciousness and object, should not have the same nature of connection, nor should there be a connection between them. The function of the object consciousness is invisible, and it has not become the quality of touch, so the unobstructed consciousness, although it shows a different appearance from it, does not produce the obstructed object, because there is no real cause, and no real result is produced.