Tibetan
་ཀྱིས་ཐོས་པའི་དོན་དེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཡང་ཡང་བསམ་ཞིང་གོམ་པར་བྱ། དེ་ནས་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་དེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ (༨༤)བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་དུ་བདག་མེད་གསལ་སྣང་ཐོབ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་དུ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་ཞིང་། །སྒོམ་ལམ་དུ་དེ་གོམ་པར་བྱས་ལ། །གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཀྡེ་ཐོབ་པ་ཡིན་སྟེ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་ཏེ། །ཏིང་འཛིན་ཐབ་ནས་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། །དཔེར་ན་ཞོང་དང་། ས་བོན་དང་། ཆུ་ལུད་དྲོད་གསུམ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྟོན་ཐོག་དེ་འབྱུང་བ་བཞིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ས་གཞི། །ཐོས་པའི་ས་བོན། བསམ་སྒོམ་གྱི་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་ཐམས་ཅད་ཚང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་བླག་ཏུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བའི་གཉིས་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གསུམ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཤད་པ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཤད་པ། །དེ་དག་གི་དོན་མདོར་བསྡུའོ། དེའི་དང་པོ་ལ་བཞི། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་དུ་བཤད་པ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་སྒྲུབ་པ། སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྟན་པ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་བརྒྱད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གསུམ། ། (༨༥)གཞན་གྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པ། །རྒྱལ་བས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ། །རང་གིས་རྟོགས་ནས་སྟོན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། །ཁམས་གསུམ་ནས། །བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་དཔྱོད་མི་ཤེས་པས་ཅིའང་མ་རྟོགས་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ནང་པ་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་པ་ལས་སྣང་བ་སེམས། སེམས་སྟོང་ཉིད། །སྟོང་ཉིད་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འཆར་བའི་ཚུལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་བཞིན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་སྒྲོ་སྐུར་མང་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེའང་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ནི། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མམ། རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབ་གསུམ་ཆ་མ
Chinese
对于听闻之义，应再三思维辨别其是否正确，然后践行。之后，对于正确之义，应以加行、正行、后行三者具备的方式修习，如此则生起世间禅定。（84）通过智慧，在加行道中获得无我之光明显现。通过超世间禅定生起的智慧，在见道中以现量的方式证见无我。在修道中，对此进行实践。当习惯达到极致时，便能获得解脱和一切智智。如《宝积经》所说：安住于戒律，即可获得禅定。获得禅定后，即可修习智慧。通过智慧，即可获得清净智慧。清净智慧与圆满戒律相辅相成。如若具备田地、种子、水肥和温度这三种条件，便能收获丰硕的果实。同样，若具备戒律的土地、听闻的种子、以及思维和禅修的水肥和温度等一切条件，便能轻易成熟佛陀的果实。根本的第二部分，论典之义分为三：解释识的方面，解释智的方面，以及简要归纳这些意义。其中第一部分又分为四：阐述迷惑与不迷惑的根本在于心性；论证显现是心；揭示心无生；阐述迷惑的因缘——八识聚。第一部分又分为三：（85）他人之邪见，胜者如何开示，自己证悟后如何阐释。第一是：从三界中，生起如是说。如是说，被阿赖耶识所摄持，具有迷惑的自性。在欲界、色界和无色界三界中轮回的这些有情众生，一切从何因产生呢？对于未进入宗派的凡夫俗子来说，由于不了解思辨，所以什么也不明白。对于进入宗派的外道徒来说，他们错误地理解因果。对于内道的声闻乘行者来说，他们只了解一部分，因此对于显现是心，心是空性，以及空性显现为缘起的道理，不能如实地理解，从而妄加诽谤。其中，外道数论派认为，乐、苦、舍三种，或尘、暗、力三种
English
One should repeatedly contemplate whether the meaning heard is correct or incorrect, and then practice it. Then, if the correct meaning is meditated upon with the three aspects of preparation, main practice, and subsequent practice, worldly meditation arises. (84) Through the wisdom that arises from worldly meditation, the clear appearance of selflessness is attained on the path of joining. Through the wisdom that arises from transcendental meditation, selflessness is seen manifestly on the path of seeing. On the path of meditation, this is practiced. When habituation reaches its culmination, liberation and omniscience are attained. As stated in the Ratnakuta Sutra: By abiding in discipline, one attains samadhi. Having attained samadhi, one cultivates wisdom. Through wisdom, one attains pure wisdom. Pure wisdom is perfected by discipline. For example, just as a harvest of fruit arises when a field, seed, water, fertilizer, and warmth are all present, so too, if the ground of discipline, the seed of hearing, and all the water, fertilizer, warmth, and moisture of thought and meditation are complete, the fruit of Buddhahood will easily ripen. The second of the root text, the meaning of the treatise, is divided into three: Explanation of the aspect of consciousness, explanation of the aspect of wisdom, and a concise summary of these meanings. The first of these is divided into four: Explaining that the root of delusion and non-delusion is mind itself, establishing that appearances are mind, revealing that mind is unborn, and explaining the eight aggregates that are the causes and conditions of delusion. The first of these is also divided into three: (85) The wrong views of others, how the Victorious Ones taught, and how to explain after one's own realization. The first is: From the three realms, they say, arise. Thus it is said, that which is gathered by consciousness is of the nature of delusion. How do all these sentient beings who wander in the three realms of desire, form, and formlessness arise? Those who have not entered a philosophical system, the childish common people, do not understand investigation and analysis, and therefore do not understand anything. Those who have entered a philosophical system, the non-Buddhists, wrongly understand cause and effect. Those who are Buddhist Shravakas understand only a part, and therefore do not truly understand the meaning of appearances being mind, mind being emptiness, and emptiness appearing as dependent origination, and thus speak many exaggerations and slanders. Among them, the non-Buddhist Samkhya school believes in the three qualities of pleasure, pain, and indifference, or the three constituents of rajas, tamas, and sattva.
Tibetan
ཉམ་པའི་རྒྱུ་གཙོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་པ། གཅིག་པུ། བེམ་པོ་མིན་པ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ། རྣམ་འཕྲུལ་སྤྲུལ་པ་ལ་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པས། རྒྱུ་གཙོ་བོ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་འགྱུར་ཡོད་པ་སྐྱེ་བས། བདག་ལས་བདག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་པ་རྣམས་ནི། དབང་ (༨༦)ཕྱུག་བྱ་བ་གཅིག་པུ། རྟག་པ། གཡོ་། ་ལྷ་ཡིན་པ། བཀུར་བྱ་ཡིན། གཙང་བ། བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ། རང་དབང་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། །མཚན་ཉིད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ཡོད་པས། །རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་གཞན་བྱི་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། རྒྱང་འཕེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བ་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་ཐུར་དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེ་མ་གཟང་རིང་རྟོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདངས་ལེགས་གང་ཡིན་དེ་དག་ཀུན། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིས་ཀྱིས་བྱུང་། །ཞེས་ཟེར་ནས་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡང་རྒྱང་རིང་དུ་འདོར་བས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་པའོ། །བྱེད་པོ་ཁས་ལེན་པ་ལའང་བོད་དུ་སྣོད་བཅུད་ལེགས་ཉེས་ཐམས་ཅད་སྒམ་པ་ཕྱ་ཞེས་བྱ་བས་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་དང་། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གིས་བྱས་ཤིང་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་རིང་དུ་འདོར་བར་བྱའོ། ། (༨༧)ཡང་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་དང་པོ་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ཕྱི་རོལ་དུ་དོན་ཏུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་འདི་མི་བདེན་ཀྱང་། རྫས་རྡུལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་དོན་དམ། །ནང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་སེམས་ཀྱི་རྡུལ་ཏེ་སྔ་མ་ལ་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་བཅོས་མི་ནུས་པས་རྟག་པ་དེ་འདུས་ནས་བསགས་རྡུལ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་གྲུབ་བོ་ཞེས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་སོ་སོའི་རྡུལ་བདེན་པ་ཁས་ལེན་ནོ། །རྫས་རྡུལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་དྲུག་གམ་བཅུར་ཕྱེ་བ་དང་། སེམས་རྡུལ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པས་མི་འཐད་ལ། ཆ་ཤས་མེད་ན་རགས་པའང་རྩོམ་མི་ནུས་སོ། ཡང་ཉན་ཐོས
Chinese
衰败的主要原因被称为常、独一、非物质，隐蔽，对于变化和化身具有无碍的力量，具有五种特征。由于主要原因产生具有变化的果，因此，认为从自性产生自性和自在天的人们认为，自在天是独一、常、动、神、应受尊敬、清净、作者、具有自主性，具有八种特征，是内外一切事物的因。认为从其他因产生其他果，以及遍入天等，认为具有五种特征的自性和作者二者能够产生内外的事物。顺世外道认为，一切世间和有情都是无因而自然产生的。如是说：太阳升起，河流向下流淌，扁豆是圆的，茨麻是长的，孔雀的羽毛美丽，所有这些都不是谁造作的，而是自性产生的。这样说着，连世间显现的现象也远远抛弃，因此是所有宗派中最差的。对于承认作者的人，在西藏，认为一切世间和有情的善恶都是由斯巴恰所造。外道们说自在天、梵天和遍入天创造了世界和有情。这些都是错误的妄想，应该远离。（87）此外，在佛教的四宗中，第一个小乘有部宗认为，虽然外在显现的事物不真实，但物质微尘是无分、非根境的真实存在。内在的意识是刹那无分的心的微尘，由于先前的微尘不能被其他事物改变，因此是常。这些微尘聚集形成集合微尘，成为根识的对境，这种世俗的事物具有无常的特征。因此，他们承认外在的色、声、香、味、触、法各自的微尘是真实的。如果用智慧将物质微尘分为六方或十方，或者将心识微尘分为三时，则无法成立，因此不合理。如果没有分，则无法形成粗大的事物。此外，小乘。
English
The primary cause of decline is said to be permanent, solitary, non-material, hidden, and possessing unobstructed power over transformations and incarnations, endowed with five characteristics. Because the primary cause gives rise to fruits that undergo changes, those who believe that self arises from self and the Ishvaras (自在天) consider the Ishvara to be solitary, permanent, moving, divine, worthy of reverence, pure, the agent, and autonomous, endowed with eight characteristics, existing as the cause of all internal and external phenomena. Those who believe that other fruits arise from other causes, such as the Vaishnavas (遍入天), consider that both the self with five characteristics and the agent are capable of producing internal and external phenomena. The Charvakas (顺世外道) believe that all containers and contents arise naturally from no cause. As it is said: "The sun rises, rivers flow downwards, lentils are round, tsima (茨麻) are long, the peacock's feathers are beautiful, all these are not made by anyone, but arise from nature." By saying this, they abandon even the phenomena that appear manifestly in the world, and therefore they are the worst among all philosophical schools. Among those who acknowledge an agent, in Tibet, it is believed that all good and bad of the world and sentient beings are made by Sampa Phya (སྒམ་པ་ཕྱ་). The Tirthikas (外道) say that Ishvara (自在天), Brahma (梵天), and Vishnu (遍入天) created the world and sentient beings. These are all false delusions and should be abandoned. (87) Furthermore, among the four Buddhist schools, the first, the Shravaka Vaibhashikas (小乘有部宗), believe that although the external phenomena that appear as objects are not real, the material atoms are real existences without parts and not objects of the senses. The internal consciousness is a momentary, indivisible atom of mind, and since the previous atom cannot be altered by other things, it is permanent. These atoms gather to form aggregate atoms, which become the objects of sense consciousness, and this conventional phenomenon has the characteristic of impermanence. Therefore, they acknowledge that the individual atoms of external form, sound, smell, taste, touch, and dharma are real. It is unreasonable to divide material atoms into six or ten directions with wisdom, or to divide mind atoms into three times, because it cannot be established. If there are no parts, then coarse things cannot be formed. Moreover, the Shravakas.