Tibetan
ས་ནས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྗེས་ཐོབ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་གཞན་དོན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དི་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཞེས་གདམས་ངག་རྣམ་ཐར་གྱི་སྒོ་ནས་འདོམས་པའང་ཡིན་ནོ། དེ་འང་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་ནས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཞིག་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱིན་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྟེན་གྱིས་གང་ཟག་གིས། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་བསྲུང་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། ཡོན་ཏན་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། ཞེས་གསུངས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་བདག་མེད་ (༨༡)གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་དགོས། དེ་རྟོགས་པ་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གོ་བའི་ལུང་དང་རིགས་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ཤེས་པ་ལ་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། དེ་མ་བྱས་ན་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས། དེ་མ་རྟོགས་ན་བདག་མེད་ཀྱི་སྒོམ་མི་ཤེས། བདག་མེད་སྒོམ་མ་ཤེས་ན་སྒོམ་བྱས་ཀྱང་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེ་དེ་མ་སྐྱེས་ན་འཕགས་པའི་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་མི་སྲིད། དེ་མ་སྐྱེས་ན་སྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་སྡུས་ལས། ཐོས་སོགས་བག་ཆགས་མེད་པར་ནི། དེ་འབྲས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་སོ། དེས་ན་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན། བླང་དོར་གྱི་ཆ་མི་ཕྱེད་པས་བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་སྟོབས་ཆུང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་བརྟུལ་པོར་འགྱུར། སྒོམ་བྱས་ཀྱང་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད། དེ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་དམིགས་མང་ངོ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན། ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པས་བློ་མི་རྨོངས། རང་གི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པས་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་བློ་བདེ། མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མཇལ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་འབེལ་བའི་གཏམ་བྱེད་པར་ནུས། རང་གི་ཤེས་སྒྲིབ་སྦྱོང་། གཞན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག (༨༢)པར་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ནས། ཁམས་
Chinese
從地上顯現出通達的智慧，為了讓有緣的弟子們通過無有分別的後得慈悲來領悟，所以特意宣說。這也是通過教誡和解脫的方式來引導。正如第二佛陀世親所說：「具足戒律、聽聞和思維者，應當精進修持。」因此，凡是想要獲得解脫和一切智者，首先必須守護毫無瑕疵的戒律，因為戒律是功德的基礎。如《親友書》中所說：「如地是動、不動之基，戒為功德之本，佛所說。」具有戒律者，應當廣泛地聽聞。為什麼呢？因為要獲得佛果，必須證悟二無我（８１）的含義。要證悟二無我，必須理解佛經和論典的含義，需要通達經文和理證。要通達經文和理證，必須進行聽聞。如果不聽聞，就無法證悟二無我的含義。如果沒有證悟二無我的含義，就無法了解無我的修法。如果沒有了解無我的修法，即使修行也無法生起由修行而生的智慧。如果沒有生起智慧，就不可能生起聖者的見道。如果沒有生起見道，就不可能通過修行而最終獲得佛果。如《攝大乘論》中所說：「若無聞等熏習力，彼果生長非理故。」等等，經中多有闡述。因此，如果沒有聽聞的智慧，就無法分辨取捨，無論做什麼事情都力量微弱。生生世世都會變得愚鈍。即使修行也無法斷除我執的根本。諸如此類的過患有很多。如果具有聽聞，就能精通所知，不會愚昧。由於自己的智慧增長，就能獲得對一切無所畏懼的自信。由於心續完全解脫，所以內心安樂。會被列入智者的行列。生生世世都會具足圓滿的智慧。根器敏銳，能夠憶持所聞。能夠與諸佛菩薩相遇，並且能夠就佛法的意義進行深入的探討。能夠淨化自己的所知障。能夠毫不顛倒地為他人轉法輪（８２）等等功德。如《攝頌》中所說：「以慧知法性，界
English
It clearly appears as the wisdom of knowing from the ground. In order for fortunate disciples to realize through the subsequent compassion without objectification, it should be specifically stated. This is also instructing through the door of the essence of liberation. As the second Buddha, Dignāga, said, "One who abides in discipline, possesses hearing and thought, should diligently engage in meditation." Therefore, whoever desires to attain liberation and omniscience, as a basis, that person must initially protect a flawless discipline, as it is the foundation of qualities. As stated in the "Friendly Epistle," "Like the earth, the basis for moving and not moving, discipline is the foundation of qualities, as the Buddha said." One who possesses discipline must engage in extensive hearing. Why? Because to attain Buddhahood, one must realize the meaning of the two selflessnesses (81). To realize that, one must understand the meaning of the scriptures and treatises, and one must know the scriptural authority and reasoning. To know that, one must engage in hearing. If one does not do that, one will not realize the meaning of the two selflessnesses. If one does not realize that, one will not know the meditation on selflessness. If one does not know the meditation on selflessness, even if one meditates, the wisdom arising from meditation will not arise. If that does not arise, the path of seeing of the noble ones cannot arise. If that does not arise, it is impossible to ultimately attain Buddhahood through meditation. As stated in the "Compendium of Vehicles," "Without the imprints of hearing and so forth, it is unreasonable for that result to arise." And so forth, many are stated. Therefore, if there is no wisdom of hearing, one cannot distinguish what to accept and reject, and whatever one does is weak. In all lifetimes, one will become dull-witted. Even if one meditates, one will not cut the root of self-grasping. And so forth, there are many faults. If one possesses hearing, one will be skilled in knowledge and will not be foolish. Because one's intelligence increases, one will gain fearless confidence in everything. Because the mindstream is completely liberated, one will be happy. One will be counted among the wise. In all lifetimes, one will possess perfect wisdom. One's faculties will be sharp, and one will retain what one has heard. One will meet Buddhas and Bodhisattvas and be able to engage in meaningful discussions on the Dharma. One will purify one's cognitive obscurations. One will turn the wheel of Dharma for others without error (82), and so forth, qualities will arise. As stated in the "Compendium," "With wisdom, having fully known the nature of phenomena, the realm
Tibetan
གསུམ་མ་ལུས་པ་ལས་ཡང་དག་འདའ་བར་འགྱུར། མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་བསྐོར་བྱས་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་། །ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་བ་སྤོང་། །ཐོས་པས་སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་མེད་ཅིང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་མ་གོ་བར་བླུན་སྒོམ་བྱས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅུང་ཟད་ཐོས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་སྤོང་མི་ནུས་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་སྟེ། དཔེར་ན་མུ་སྟེགས་རིངས་བྱེད་ཀྱི་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱིས་ལོ་བཅུ་གཉིས་སུ་སྟང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱས་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱིས། དེས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུགས་ཏེ། ལྷག་སྤྱོད་འདི་ནི་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་སོ། ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོའི་མིག་ཐོབ་ནས་བསྒོམ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ཉིན་ཏུ་བརྩོན་པས་བྱ་དགོས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། །ཤེས་རབ་རྒྱས་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་སྟེ། ། (༨༣)བསམ་པ་དང་ནི་གཉིས་པོ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དེ་ལས་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་བསྲན་པ་ལས་ཀྱང་། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་དེ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཁ་ཐོན་དུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། མང་དུ་ཐོས་ནས་དབེན་པ་ལ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས། སྒོམ་བ་དང་མི་ལྡན་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། སྒོམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཐོས་བསམ་རྐྱང་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟོགས་ཏེ། ཕལ་ཆེ་ལས། ཅི་ལྟར་བུ་རམ་མངར་བའི་རོ། །བཤད་ལས་མྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ནམ་ཞིག་བུ་རམ་ཟོས་པ་ན། །མངར་བའི་རོ་ནི་མྱང་བ་བཞིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་དག། །བསྒད་པས་རོ་ནི་མྱང་མི་འགྱུར། །ནམ་ཞིག་དེ་ལ་བཏུད་བསྒོམས་ན། །རང་རིག་དེ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཐར་པ་དོན་ཏུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། དང་པོར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་དག་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད། རིག་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ
Chinese
从三有中无余解脱。人中之殊胜者转动珍宝之轮后，为息灭痛苦，亦为众生宣说佛法。如是说。于《宝积经》中亦云：闻能知诸法，闻能舍非义，闻能舍罪恶，闻能得涅槃。如是等等广说。若无闻思之智慧，且未解二无我之义，而作愚痴之禅修，纵得少许三摩地，亦不能断除烦恼之根本，故将堕入轮回。譬如外道离系子，以苦行十二年中安住于空性之三摩地，而生于边际。于《广大三摩地经》中云：彼虽修习三摩地，然彼不坏我执，彼乃烦恼之田，极扰乱，此苦行如是修三摩地。如是说。获得闻思之甚深智慧眼后，从修习中求取实义，日夜精勤。于《三摩地品》中云：闻是增长智慧者，若有思惟与二者，从彼修习而结合，从彼获得无上之成就。如是说。于《圣菩萨地十受》中亦云：诸位胜者之子！初业之菩萨，最初应策励于开演，多闻后应策励于寂静处。如是说。若不具禅修，有何过患耶？若不具禅修，仅有闻思，则不能现证胜义谛。于《杂事品》中云：如蔗糖甜美之味，说不能变为品尝，何时食蔗糖时，如是品尝甜美之味。空性之义，说不能品尝其味，何时于彼恭敬修习时，自证将于彼生起。如是说。是故，希求解脱之补特伽罗们，首先以出离之戒律清净身语意三门，其后以闻之智慧断除增益，以理智之门生起思所成慧。
English
One will be completely liberated from the three realms of existence. The supreme among humans, having turned the precious wheel, also teaches the Dharma to beings in order to end suffering. Thus it is said. Also, in the Ratnakuta Sutra, it is said: Through hearing, one knows all dharmas; through hearing, one abandons what is meaningless; through hearing, one abandons evil deeds; through hearing, one attains nirvana. And so on, it is extensively taught. If one lacks the wisdom of hearing and contemplation, and does not understand the meaning of the two selflessnesses, and engages in foolish meditation, even if one gains a little samadhi, one will not be able to abandon the root of afflictions, and therefore will fall into samsara. For example, like the Tirthika Ajivikas, who, through asceticism, remained in equanimity in the samadhi of emptiness for twelve years, and were born in the extreme. In the Extensive Samadhi Sutra, it is said: Although they meditate on samadhi, they do not destroy the clinging to self. That is a field of afflictions, extremely disturbed. This asceticism is like meditating on samadhi. Thus it is said. Having obtained the eye of profound wisdom of hearing and contemplation, one should strive diligently day and night to seek the real meaning from meditation. In the chapter on the collection of samadhis, it is said: Hearing is what increases wisdom; if there are both contemplation and the two, then one engages in meditation; from that, one obtains the supreme accomplishment. Thus it is said. Also, in the Ten Endurance Stages of the Noble Bodhisattva Ground, it is said: O sons of the Victorious Ones! The bodhisattva who is a beginner should first be encouraged to speak out; having heard much, one should be encouraged to go to a solitary place. Thus it is said. If one does not have meditation, what fault is there? If one does not have meditation, and only has hearing and contemplation, one will not directly realize the ultimate truth. In the Miscellaneous Matters, it is said: How can the sweet taste of sugarcane not become tasting through explanation? When one eats sugarcane, one tastes the sweet taste. The meaning of emptiness, one cannot taste its flavor by speaking. When one respectfully meditates on it, self-awareness will arise in it. Thus it is said. Therefore, those individuals who seek liberation as their goal should first purify the three doors of body, speech, and mind with the discipline of renunciation. Then, with the wisdom of hearing, cut off the superimpositions, and generate the wisdom arising from contemplation through the door of intelligence.