Tibetan
་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིག་དེའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འདོད་དགོས་སོ། དངོས་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་འདོད་དོ་ (༩༥)ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མིག་སོགས་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ནི་སྣང་བར་མི་རིགས་པས་མི་སྣང་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེར་སྣང་བ་ལ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ལ། མ་འགྲེལ་ན་མི་སྣང་བས་ཀྱང་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། གཞན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་ཐོས་ཤིང་ལྕེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། དོན་དེའི་ཕྱིར། ན་རོ་པའི་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས། །རང་རིག་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད། །སྣང་ཞིང་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་རང་རིག་ཉམས་མྱོང་བཞིན། །གལ་ཏེ་སེམས་དེ་མ་ཡིན་ན། །འབྲེལ་པ་མེད་ཕྱིར་མི་སྣང་ཐལ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་གཏན་ལ་དབང་། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ནས་མིན་པར་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིག་དེའི་ཕྱིར་ན། ཕྱིར་རོལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དག་ནང་གི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདིའི་ངེས་པ་ཡང་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡིད་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་ཨུཏྤལ་འདུ་ཤེས་པའི་རིག་པ་དེ་རང་གི་བློ་ངོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསལ་ལམ་མེར་འཆར་གྱི་དེ་དང་འབྲེལ་མེད་གཞན་གྱི་བློ་ངོའི་ (༩༦)བུམ་པ་ལྟ་བུ་རང་ལ་མི་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཕྲ་བ་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་རིའི་ལྗོངས་སོགས་ཕྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིག་དང་རིག་པ་དེ་ཡི་དོན་གྱིས། ཕྱི་རོལ་ན་སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པ་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་འཇུག་བདག་དང་རྡུལ་ཕྲན་ཕག་ན་མོ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་ལ་དེ་ཀུན་སེམས་སྣང་ཙམ་ལས་བདེན་དངོས་ཅན་མིན་པར་རྟོགས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའོ་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་པདྨ་རྣམ་པར་རོལ་རོལ་པས། འཇམ་དཔལ་ལ་སྨྲས་པ། ཕྱིར་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་བྱེད་པ་པོས་བྱས་སམ། ཅི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་ཡུལ་འདི་རྣམས་བྱེད་པ་པོས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བགས་མཐུ་བརྟས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡི་ནོ། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། བགས་ཆགས་ཇི་ལྟར་དུ་བརྟས་ཀྱང་། །རི་བོ་དང་
Chinese
相违的缘故。因为那个理由，所以必须认为识和境二者没有彼生此生的关系。实事论者是这样认为的（95）。如果这样，那么对于眼等识来说，色等境不应显现，因为二者没有关系。显现是因为是它的自性，或者是从它产生的缘故。如果不这样，那么也应不显现，例如梦和未见之物一样。此外，就像眼识听不见声音，舌识看不见颜色一样。因为这个原因，那若巴的见解简略中也说：显现和存在的诸法，不是在自明的心之外，因为是显现和清楚的缘故，例如自明体验一样。如果不是心，因为没有关系，应不显现。这样才能掌握世俗。这样说道。第三是：因此了悟非从彼生。这样说道。因为刚刚说的那个理由，外境如何显现这些，不是从内在的识之外成立真实的境，这个确定也是从无始以来串习的习气之意本身所生的自己的分别念的境，像莲花一样认识的觉性，在自己的心中清楚地显现，与此没有关系的其他人心中的（96）瓶子一样，自己不会显现的缘故。微小的无分微尘和广大的山林等如何显现呢？以理由和理智的意义，在外境没有成立与心之外的真实事物，梵天等，从属范围内的自在、遍入、我和微尘等不是作者，了悟到那些都是心的显现，不是真实的事物。《妙吉祥游戏经》中说：天子莲花游戏啊游戏，对妙吉祥说：外境是被作者所作的吗？应如何看待？妙吉祥说：天子，这些外境不是作者所作的，是心分别念的习气力量增大的缘故显现的。天子说：习气如何增大呢？山和
English
Because of the contradiction. Because of that reason, it must be assumed that consciousness and object do not have a relationship of arising from each other. Realists think so (95). If so, then for eye consciousness and so on, forms and other objects should not appear, because the two have no relationship. Appearance is because it is its own nature, or because it arises from it. If not, then it should also not appear, like dreams and unseen objects. Furthermore, just as eye consciousness cannot hear sounds and tongue consciousness cannot see colors. For that reason, Naropa's Condensed View also says: These phenomena that appear and exist are not separate from self-aware mind, because they are apparent and clear, like self-aware experience. If it is not the mind, it should not appear because there is no relationship. In this way, one can master the conventional. So it is said. The third is: Therefore, realize that it is not from that. So it is said. Because of the reason just stated, how these external objects appear does not establish a true object other than the inner consciousness. This certainty also arises from the habitual mind of beginningless habit, the object of one's own conceptual thought, like the awareness of recognizing a lotus, clearly appears in one's own mind, and like a (96) vase in the mind of another person that has no connection with it, one does not appear. How do tiny indivisible particles and vast mountain forests appear? By the meaning of reason and intellect, there is no true object established outside the mind, Brahma and others, within the scope of power, pervader, self, and dust, etc., are not the creators, and realize that those are all appearances of the mind, not real things. In the Sutra of Manjushri's Play, it says: Son of God, Lotus Play, playing, said to Manjushri: Are the external objects made by the maker? How should we look at it? Manjushri said: Son of God, these external objects are not made by the maker, but appear because of the power of the habit of mental discrimination has increased. The son of God said: How does habit increase? Mountains and
Tibetan
། རྒྱ་མཚོ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་སྲ་ཞིང་འཐས་པའང་ལྟ་བུ་སྣང་དུ་ག་ལ་རུང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྟས་པའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་དུ་སྣང་དུ་རུང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཝ་ར་སེར་རྒན་མོ་ཞིག་གིས་རང་གི་ལུས་སྟག་ཏུ་བསྒོམས་པས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟག་ཏུ་མཐོང་ (༩༧)ནས་མི་ཐམས་ཅད་བྲོས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་གྱུར་ཏོ། དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རང་གི་ལུས་མི་གཙང་བར་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་རུལ་པ་དང་སུངས་པ་མཐོང་བ་བྱུང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཡུན་ཐུང་ངུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་ཅི་སྟེ་མི་སྣང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། བཞི་པ་ནི། ཡིད་དང་ནས་དངོས་བདེན་མེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་དྲུག་པ་ཡིད་དང་དེའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་ཉིན་མོའི་དྲན་ཚོར་གྱི་བག་ཆགས་རྣམས་རང་ཉིད་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་དབང་ཡུལ་དུ་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཐོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱང་བ་རྫུན་མེད་ཡིན་པ་བཞིན། ཡིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྔ་མར་བུམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགག་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མས་སླར་ཡང་རིམ་པར་རྒྱུན་མཐུད་པའི་དམིགས་པ་ལ། མ་བརྟགས་པའི་ངོར་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་གཟུངཆོས་ཀྱི་བདེན་ཞེན་འཐས་པར་ཟད་ཀྱི་ཡིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལོགས་སུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རྨི་ལམ་ལ་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་པར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའང་མེད་པ་ཁོ་ན་སྣང་བ་བཞིན། བུམ་པའི་བག་ཆགས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་ལ་བདེན་རྟོག་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རླ། གསུམ་པ་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་། (༩༨) ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ནས། གཉིས་མེད་མིན། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འོ་ན་ཕྱིའི་དོན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ནང་གི་ཤེས་པ་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕ་རི་བྱ་བ་དེ་ཚུར་རི་ལ་ལྟོས་པ་བཞིན། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་པས། གཟུང་དོན་མེད་ན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་གདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། བཟུང་བ་མེད་ན་དེར་འཛིན་མེད། །དེ་མེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་གྱི་ཕྱིར་ན་ཚོ
Chinese
大海和太阳等坚硬凝实之物，又怎么能显现呢？文殊菩萨说：由于分别念增长的缘故，这样显现也是可以的。比如，在瓦拉纳西（Varanasi）大城市里，一个老妇人观想自己的身体变成老虎，结果全城的人都看到她是老虎（97），所有人都逃跑了，城市变成空城。有些比丘观想自己的身体是不净的，结果看到了腐烂和发臭的众生。这些短暂的时间里尚且如此显现，何况是无始以来的习气增长，怎么会不显现呢？等等，广为宣说。第四，意和法无实有。这样说，六识中的意识和显现为其对境的法，你认为它们之间是什么样的关系呢？这就像白天记忆的习气，在自己被睡眠压迫时，在梦境的境界中，如同亲眼所见、亲耳所闻般地体验，这并非虚假。同样，意识的习气，先前生起瓶子的记忆，虽然在那一刻就已消失，但之后的分别念又会逐渐地持续不断地缘着它。在未经观察的情况下，会执着地认为“这是瓶子”，并紧抓着所取之法的真实性。除了意识之外，法的事物并没有单独成立的真实存在。就像在梦中，即使没有微尘般的事物成立，也会显现各种各样的景象。瓶子的习气、它的特征以及对它的真实执着，都是刹那生灭的。第三，揭示心无生，分为两部分：正文和（98）以教证成立。第一部分是：像那样，乃至，非二元。这样说，那么外境没有真实成立，内部的意识是成立还是不成立呢？不成立。例如，名为“此山”的事物，是相对于“彼山”而言的。同样，意识是相对于所知境而言的。如果没有所取境，那么能取之识也不成立。如《现观庄严论》中说：如果所取境无自性，那么想取什么呢？这样，那些能取之识，其自性也是空性的。正如，龙树菩萨也说：没有所取，就没有能取，没有能取，就没有识。因此，
English
How could solid and dense things like the ocean and the sun appear? Manjushri said: It is possible for it to appear like this due to the power of increased conceptualization. For example, in the great city of Varanasi, an old woman meditated on her body as a tiger. As a result, all the people in the city saw her as a tiger (97), and everyone fled, turning the city into an empty city. Some monks meditated on their bodies as impure, and as a result, they saw decaying and putrid beings. If these things can appear like this even for a short time, then why wouldn't they appear with the increase of beginningless habits? And so on, it was widely taught. Fourth, mind and objects are not truly existent. It is said that, what kind of relationship do you think exists between the sixth consciousness, the mind, and the phenomena that appear as its objects? It is like the habits of daytime memories, when one is overcome by sleep, are experienced in the realm of dreams as if they were seen and heard vividly, which is not false. Similarly, the habit of the mind, the memory of a pot arising earlier, although it disappears at that moment, the subsequent conceptual thought continuously focuses on it again and again. Without examination, one clings to the truth of the object, thinking, "This is a pot." Other than the mind, there is no separate, truly established object of phenomena. Just as in a dream, various appearances manifest even though not a single particle is established. The habits of the pot, its characteristics, and the arising of true clinging to it are all momentary in nature. Third, revealing that the mind is unborn is divided into two parts: the actual and (98) establishing it with scriptural proof. The first part is: Like that, and so on, non-dual. It is said that, if external objects are not truly established, is the internal consciousness established or not? It is not established. For example, the term "this mountain" is relative to "that mountain." Similarly, consciousness is relative to the object of knowledge. If there is no object to be grasped, then the grasping consciousness is also not established. As it is said in the Ornament for Clear Realization: If the object to be grasped has no self-nature, then what do you want to grasp? Thus, those grasping consciousnesses are empty in their essence. As Nagarjuna also said: If there is no grasping, there is no grasper. If there is no grasper, there is no consciousness. Therefore,