Tibetan
་ལྔ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་འཆིང་བར་འགྱུར་ (༣༤)ལ། དེ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཅིང་། དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་པར་འགྱུར་བས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ལ། སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལས་དོན་གྱི་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །སྦས་དོན་ལྟར་ན། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དེའི་དོན་ཅན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས། དང་པོར་གཅིག་སྒོམ་པ་དམིགས་བཅས། དངོས་པོས་གྲོལ་བ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར། དངོས་པོས་འཆིང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཐབས་བདེ་བ། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དབྱེར་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་པ་ནི་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་མྱོང་དེའང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་བསྒོམ་འགྱུར་ནི་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་གི་རང་བཞིན་ཏུ་འཆར་བ་སྟེ། གཞན་སྔར་ལྟར་རོ། །འདི་དག་ཉམས་ལེན་གྱི་མན་ངག་ལ་སྦྱོར་བའི་ (༣༥)ཚུལ་ནི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ཀྱི་འདིར་ཡི་གེ་མང་བར་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་པ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་རིམ་ལ་གསུམ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྟེན། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་ནས། མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བཞི། དང་པོ་སེམས་འགྲེལ་དང་། རྗེ་མར་པའི་དགོངས་པ་ལྟོ་སྦྱར་ཏེ་དཔལ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་འཆར་བའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ། ནང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལྷའི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་སུམ་ལྡན་གྱི་ལུས་སམ། གཞན་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་ལུས་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གི་རིག་པ། རང་རིག་བདེ་བ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་རིག་པས་རྒྱས་བཏབ་པ་སོགས་རྒྱས་གདབ་གསུམ། དབུགས་དབྱུང་གསུམ། སྣ་ཚོགས་སུ་ (༣༦)སྣང་བའི་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། རིག་པ་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་སྐུ། བདེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་སྐུ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ལ་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་གནས་སོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ལུས་སུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྟོག་པ། སེམས་རང་རིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དཀར་དམར་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ། རང་རིག་བདེ་བར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྟོག་པ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་གཅིག །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་པོར་གྱུར་པ་དང་གཉིས། ལྷན་སྐྱེས་དེ་གདོད་ནས་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཐོག་མར་མ་སྐྱེས་པས་བར་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་མི་གནས། མཐར་བུམ་པ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་ནམ་མཁའ་གང་དུའང་མི་འགག་པ་བཞིན་ཏུ་ལུས་ཞིག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གང་དུའང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཡི་ (༣༧)གེའི་དོན་ཐུན་མོང་སྤྱི་དོན་དང་སྦྱར་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་གློ་བུར་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་གོས་མ་མྱོང་བས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། ཆོས་ཅན་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་ལ་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་ཀྱང་། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སམ། ཡང་ན། ལུས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་བྲལ་བས་རྟོག་པ་སྤངས་པ། དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས། ཆོས་ཅན་ལུས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་དག་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡི་གེའི་དོན་ཐུན་མིན་ངེས་དོན་དུ་བཤད་ན། ལུས་ནི་ཨེ་ཝྃ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྟེ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་དང་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་འོད་གསལ་ལས་ (༣༨)འདས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉི
Chinese
执著于五蕴等，众生因不了解束缚之物的自性而被束缚。 (34)因此，完全了解它与戏论分离，就能从束缚中解脱。了解事物不存在，也如幻觉般领悟，就能圆满甚深般若波罗蜜多的六度，这被称为修习无事之事物，是具有无垢智慧者。观修显现却非存在的无事之事物，如烟等，就能显现意义上的黑汝迦，因此应当如此修习。如是说。秘密意义上，黑汝迦是具有彼意义的俱生智慧。首先，观修一境，是有所缘。从事物中解脱，是脉、气、明点的瑜伽。因事物而束缚，是智慧未把握的方便乐。完全了解它，是境空性与有境大乐无别。了解事物不存在，是乐空的体验，也知晓其与戏论分离，观修事物转变，是显现世间一切为乐空大手印双运的自性。其他如前。这些应用于实修口诀的 (35)方法，应当遵循前述诸师所说，此处因恐文字繁多而不再赘述，其他也应知晓。第二，圆满次第有三：俱生之自性智慧的所依，显现它的方法之阐述。第一是：在身体上，从“未生”开始。如是说。对此有四点。第一是心之解释，以及如玛尔巴尊者的意旨般结合，由吉祥自生足所阐明，如是，外在法界从俱生智慧的显现中生起的三界之身，或者内在五蕴、十八界、十二处，或者脉、气、明点，具有天性三觉的身体，或者其他生起次第本尊坛城的身体上，俱生智慧安住。其自性是，一切法并非与心分离，心的自性是自之觉性，自觉是乐，乐是成立于离戏的自性。因此，以心觉性增长等增长三，呼吸三，种种 (36)显现之法是化身，
English
Clinging to the five aggregates, etc., sentient beings are bound because they do not understand the nature of the objects that bind them. (34)Therefore, by fully understanding it as being free from elaboration, one is liberated from bondage. Understanding that things do not exist, and also realizing it as being like an illusion, one can perfect the six profound perfections of the pāramitās. This is called meditating on the non-existent object, and one is a possessor of stainless wisdom. By meditating on the non-existent object that appears but is not existent, such as smoke, etc., one will manifest the meaning of Heruka. Therefore, one should meditate in this way. Thus it is said. According to the hidden meaning, Heruka is the co-emergent wisdom that has that meaning. First, meditating on one object, with an object of focus. Liberation from objects is the yoga of channels, winds, and bindus. Being bound by objects is the bliss of skillful means not grasped by wisdom. Fully understanding it is the indivisibility of the emptiness of objects and the great bliss of the object-possessor. Understanding that objects do not exist is the experience of bliss and emptiness, and also knowing that it is separate from elaboration. Meditating on the transformation of objects is the appearance of all phenomena as the nature of the union of bliss and emptiness, the great seal. The rest is as before. These are applied to the practical instructions of (35)The method is to follow what the previous teachers have said. Here, I will not elaborate further for fear of many words, and others should also know. Secondly, the completion stage has three parts: the basis of the co-emergent nature of wisdom, and the explanation of the method for manifesting it. The first is: on the body, from "unborn." Thus it is said. There are four points to this. The first is the explanation of the mind, and as it is combined with the intention of Lord Marpa, as clarified by glorious Rangjung Zhap, like that, the outer dharmadhatu, the three realms of the body arising from the appearance of co-emergent wisdom, or the inner five aggregates, eighteen realms, twelve sources, or the channels, winds, and bindus, the body with the three perceptions of divine nature, or other creation stage deity mandala body, the co-emergent wisdom abides. Its nature is that all dharmas are not separate from the mind, and the nature of the mind is its own awareness, self-awareness is bliss, and bliss is established in the nature of non-elaboration. Therefore, increasing with mind-awareness, etc., increasing three, breathing three, various (36)The appearing phenomena are the nirmāṇakāya,
Chinese
光明朗然报身。离戏法身。安乐自性身，安住于四身之自性中。安乐即是空性，空性由安乐而广大，如是，身体中安住着大智慧。此具有三种特征，即：了知一切法为心之身时，断除对外境之分别念；了知心为自明时，断除红白能取所取之分别念；了知自明为安乐时，断除痛苦与舍受之分别念；了知安乐为离戏时，断除对事物之实执分别念，总之一切分别念皆已断除，此为一。彼大智慧如虚空般周遍内外他三者之身体或一切事物，此为二。俱生本初即安住于身，然因最初未生为真实之事物，故不于中间安住于能执之意境中。最终，纵使瓶子坏灭，其虚空亦不灭于任何处，同样，纵使身体坏灭，智慧亦不灭于任何处。第二，字母 (37)之义与共同总义相结合。对于具有取蕴之身体者而言，心性自性俱生之大智慧以无始无终之方式周遍安住。其自性未曾被突发之分别念所染污，故已断除一切分别念。周遍于一切有法轮回涅槃之事物，以法性之方式。虽以能遍所遍之方式安住于身体，然非以所生能生之方式从身体所生。或者说，身体，即一切轮回涅槃之有法，乃智慧法性空性。由于远离能取所取之增益，故已断除分别念。由于法性自性空性周遍于一切事物有法，故法性虽以能遍之方式安住于有法身体上，然因法性无生，故非从事物所生，于此处应知彼等为不了义。第三，若说字母之义为不共了义，则身体乃由ཨེ་ཝྃ་（藏文：ཨེ་ཝྃ，梵文天城体：एवं，梵文罗马拟音：evaṃ，汉语字面意思：诶旺）所摄之智慧与方便之自性，乃四轮之中心。智慧乃由生起次第、事业及智慧手印之光明所 (38)超越，乃无有变异之殊胜俱生。彼即
English
The clear and radiant Sambhogakaya. The Dharmakaya free from elaboration. The Sukha Svabhavikakaya, abiding in the nature of the four Kayas. Sukha is emptiness, and emptiness is expanded by Sukha, thus, great wisdom abides in the body. This possesses three characteristics, namely: When realizing all dharmas as the body of mind, severing the conceptual thoughts of external objects; when realizing mind as self-awareness, severing the conceptual thoughts of red and white grasping and being grasped; when realizing self-awareness as bliss, severing the conceptual thoughts of suffering and equanimity; when realizing bliss as free from elaboration, severing the conceptual thoughts of clinging to things, in short, all conceptual thoughts are severed, this is one. That great wisdom pervades all bodies or things of the three, outer, inner, and other, like the sky, this is two. The co-emergent has abided in the body from the beginning, but because it was not initially born as a true entity, it does not abide in the realm of the grasping mind in the middle. Ultimately, even if a vase is destroyed, its space does not cease to exist anywhere, similarly, even if the body is destroyed, wisdom will not cease to exist anywhere. Second, the meaning of the letter (37) combined with the common general meaning. For those with bodies of appropriated aggregates, the great wisdom of the co-emergent nature of mind abides pervading without beginning or end. Its own nature has not been stained by sudden conceptual thoughts, therefore all conceptual thoughts have been severed. Pervading all phenomena of samsara and nirvana, in the manner of dharmata. Although abiding in the body in the manner of pervader and pervaded, it is not born from the body in the manner of producer and produced. Or, the body, all phenomena of samsara and nirvana, is the wisdom dharmata emptiness. Because it is free from the imputation of grasper and grasped, conceptual thoughts have been severed. Because the dharmata nature emptiness pervades all phenomena, the dharmata abides in the body as the pervader, but because the dharmata is unborn, it is not born from phenomena, here one should understand these as provisional meanings. Third, if the meaning of the letter is explained as the uncommon definitive meaning, then the body is the essence of wisdom and skillful means gathered by ཨེ་ཝྃ་ (Tibetan: ཨེ་ཝྃ，Sanskrit Devanagari: एवं, Sanskrit Romanization: evaṃ, Chinese literal meaning: Ai Wang), it is the center of the four chakras. Wisdom is the luminosity of the generation stage, karma, and wisdom mudra (38)transcended, the supreme unchanging co-emergent. That is