Tibetan
ག་མེད་མའི་མཚན་དུ་སྨོས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབུས་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེས་ན་བདག་མེད་མ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་ཀྱི་ཆར་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བཤད་དོ། །དེས་ན་བདག་མེད་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་མི་བསྐྱོད་པས་རྒྱས་གདབ་པ་སྟེ་རྒྱས་གདབ་གསུམ་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་རང་བྱུང་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་རྟོགས་དཀའ་བས་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་ལའང་མི་མཐུན་པ་ཅི་རིགས་བྱུང་ཞིང་། སྤྱན་སྔའི་གསུང་ཉིད་འགྲེལ་མཛད་གཞན་ཕལ་ཆེར་དང་མཐུན་པས་འདིར་འབྲུ་གཉེར་ཙམ་ལ་ཕན་པར་བསམ་ནས་ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །བཞི་པ་རིགས་བདག་གི་དབྱེ་བསྡུ་ལ་ (༥༢༧)གཉིས། ཉན་པར་བསྐུལ་བ་དང་། བཤད་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱས་པར་ནས། མ་ཉིད་ཉོན། ཅེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་བསྡུས་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་རིགས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་། བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་འབྲིང་པོར་རྣམ་པ་ལྔར་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱང་། སླར་མདོར་བསྡུས་བཤད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་མ་བདག་མེད་མ་ཉིད་ཉོན་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ལ་རྗེ་མར་པས། དཔལ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པར། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་གསུང་པ་དེ་ཡང་། འདིར་ལྷ་མོ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས་དེའི་དྲིས་ལན་བསྟན། འོ་ན་རིགས་གསུམ་པོ་ཁོ་ནའམ་ཞེ་ན། རིགས་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་ནས། ལྔ་རུ་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་མི་བསྐྱོད་པ་དང་རྣམ་སྣང་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང་འོད་དཔག་མེད་དང་། ཕྲག་དོག་དག་པ་དོན་གྲུབ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དྲུག་པོས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་སེར་སྣ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཕྲག་དོག་དང་བདེ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ (༥༢༨)ལྷན་སྐྱེས་དག །སྦྱོང་བྱེད་རིགས་དྲུག་པོ་འདིས་ནི་སྦྱང་བྱ་རིམ་པས་སྦྱོང་བའི་ཆེད་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་བསྡུས་ནས་ལོགས་སུ་བགྲང་བ་སྤངས་ན་ནི། ཕྱི་ནས་རིགས་ནི་གཞན་རྣམ་པ་ལྔར་གྱུར
Chinese
至于所说的无我母之名，也就是指自心之自性，是具有法与补特伽罗之二无我的状态。这样的心性，似乎安住于身体的中央，如心脏等一切法之中。因此，无我母生于坛城中央之处，即安住于彼处。因此，以无我母之心性，以不动佛（藏文：མི་བསྐྱོད་པ།，梵文天城体：अक्षोभ्य，梵文罗马拟音：Akṣobhya，汉语字面意思：不动）之心性来印封，这第三印封是以自性印封自性。因此，三身完全清净，是轮回与寂灭二者无别的自性。此时，由于难以理解自生智慧本尊之意，因此各种注释也出现了各种不一致之处。由于前辈的教言与大多数注释相符，因此我在此处仅以略作解释为目的，大致遵循了前辈的观点。第四，关于部主之分类的归纳， (527)分为二：劝请听闻与真实宣说。第一，从“详细”至“母性听”。如是说，从多种部类之类别中详细区分后进行归纳。如前所述，部类被说成六种，归纳起来是三种，中间是五种。再次以简略的说法，瑜伽母，请听无我母！是这样的意思。对此，玛尔巴尊者说：“在吉祥胜乐等中，所说的身语意之本尊轮，在此未超出三位天女，因此显示了对此的回答。那么，仅仅是三种部类吗？为了舍弃对部类的执着，因此显示了部类之差别。”如是说。第二，从“不动”至“说为五”。如是说，也就是不动佛（藏文：མི་བསྐྱོད་པ།，梵文天城体：अक्षोभ्य，梵文罗马拟音：Akṣobhya，汉语字面意思：不动）与毗卢遮那佛（藏文：རྣམ་སྣང་།，梵文天城体：वैरोचन，梵文罗马拟音：Vairocana，汉语字面意思：光明遍照）与宝生佛（藏文：རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས།，梵文天城体：रत्नसम्भव，梵文罗马拟音：Ratnasambhava，汉语字面意思：宝生）与无量光佛（藏文：འོད་དཔག་མེད།，梵文天城体：अमिताभ，梵文罗马拟音：Amitābha，汉语字面意思：无量光）与嫉妒清净之不空成就佛（藏文：དོན་གྲུབ།，梵文天城体：अमोघसिद्धि，梵文罗马拟音：Amoghasiddhi，汉语字面意思：不空成就）与金刚萨埵（藏文：རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ།，梵文天城体：वज्रसत्त्व，梵文罗马拟音：Vajrasattva，汉语字面意思：金刚萨埵）六者依次是，烦恼嗔恨与愚痴与吝啬与，贪欲与嫉妒与世间乐的 (528)俱生。这六种清净部类是为了依次清净所清净之物而修习。如果将金刚萨埵归于不动佛而不单独计数，那么从外部来看，部类就变成了另外五种。
English
As for the name mentioned as the Selfless Mother, it refers to the very nature of one's own mind, which is the state of being devoid of both the self of phenomena and the self of the person. Such a mind-essence seems to abide in the center of the body, such as the heart, and in the center of all phenomena. Therefore, it is said that the Selfless Mother is born in the central part of the mandala, that is, she abides in that very place. Therefore, the mind-essence of the Selfless Mother is sealed with the family of the heart, the Akshobhya (Tibetan: མི་བསྐྱོད་པ།, Sanskrit Devanagari: अक्षोभ्य, Sanskrit Romanization: Akṣobhya, Chinese literal meaning: Immovable). This third seal is the sealing of the essence with the essence itself. Therefore, the three bodies are completely pure, and it is the nature of being inseparable from both samsara and nirvana. At this time, since it is difficult to understand the intention of the self-arisen wisdom deity, various inconsistencies have arisen in the commentaries as well. Since the words of the predecessors are in accordance with most of the commentaries, I have followed the views of the predecessors here, intending only to make a slight explanation. Fourth, regarding the summary of the classification of the family lords, (527) divided into two: urging to listen and the actual explanation. First, from "detailed" to "listen to the mother nature." It is said, from the various categories of families, after detailed differentiation, they are summarized. As mentioned above, the families are said to be six types, and when summarized, they are three types, and in the middle, they are five types. Again, in a concise statement, Yogini, please listen to the Selfless Mother! That is the meaning. To this, Lord Marpa said, "In glorious Chakrasamvara and others, the wheel of deities of body, speech, and mind that is spoken of, here it does not exceed the three goddesses, so it shows the answer to this. Then, are there only three families? In order to abandon attachment to families, the differences of families are shown." So it is said. Second, from "Immovable" to "said to be five." It is said, that is, Akshobhya (Tibetan: མི་བསྐྱོད་པ།, Sanskrit Devanagari: अक्षोभ्य, Sanskrit Romanization: Akṣobhya, Chinese literal meaning: Immovable) and Vairochana (Tibetan: རྣམ་སྣང་།, Sanskrit Devanagari: वैरोचन, Sanskrit Romanization: Vairocana, Chinese literal meaning: Illuminating Everywhere) and Ratnasambhava (Tibetan: རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས།, Sanskrit Devanagari: रत्नसम्भव, Sanskrit Romanization: Ratnasambhava, Chinese literal meaning: Jewel-Born) and Amitabha (Tibetan: འོད་དཔག་མེད།, Sanskrit Devanagari: अमिताभ, Sanskrit Romanization: Amitābha, Chinese literal meaning: Immeasurable Light) and Amoghasiddhi (Tibetan: དོན་གྲུབ།, Sanskrit Devanagari: अमोघसिद्धि, Sanskrit Romanization: Amoghasiddhi, Chinese literal meaning: Unfailing Accomplishment) who purifies jealousy, and Vajrasattva (Tibetan: རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ།, Sanskrit Devanagari: वज्रसत्त्व, Sanskrit Romanization: Vajrasattva, Chinese literal meaning: Diamond Being) are the six in order, the afflictions of anger and ignorance and miserliness, and desire and jealousy and worldly pleasure's (528) co-emergent. These six purifying families are cultivated for the purpose of purifying the objects to be purified in sequence. If Vajrasattva is included in Akshobhya and not counted separately, then from the outside, the families become another five types.
Tibetan
་པ་ལ། སླར་སྦྱང་བྱ་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་གཉིས་པོ་འདོད་ཆགས་ལས་འབྱུང་བས་དེར་བསྡུས་ན་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་རྩ་བའི་དབང་གིས། སྦྱོང་བྱེད་ལྔ་པོ་དེའི་རྗེས་སུ་བསྡུས་ནས་རྣམ་སྣང་དཔག་མེད་མི་བསྐྱོད་དེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། གཏི་མུག་འདོད་ཆགས་གཉིས་ཀྱང་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་པས། སེམས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བདག་མེད་མ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་པའི་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་གནས་པས། ཐུགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་འདིར་གསང་ཆེན་རིགས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན། མི་བསྐྱོད་པའི་མཚན་གཞན་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་ལས་རིགས་ནི་དྲུག་དང་ལྔ་རུ་འགྲོ་ཞིང་། དེ་ལས་ཕྱེ་བའི་རིགས་དུ་མའི་བར་དུའང་ (༥༢༩)བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ནས། བཞི་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལས། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཟབ་མོའི་གནད་གཞན་དང་། རིམ་པ་དང་པོའི་ཆ་ལག་གླུ་གར་གཏོར་མ་བཏང་བ་སོགས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་ཚིག་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།ལྔ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལེའུའི་འབྲེལ་ནི། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ལྷ་རྒྱས་འདེབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བཤད་ཀྱང་རྒྱས་གདབ་བྱ་སོགས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསལ་བར་མ་གསུངས་པས། དེ་དག་གསལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་བཞི་པ་གསུངས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལེའུ་འདི་གསུང་བར་འབྲེལ་ལོ། །ལེའུའི་མངོན་རྟོགས་ནི། སྙིང་པོ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩ་སྔགས་དབང་བསྐུར་སོགས་སྟོན་པས་སྨིན་གྲོལ་གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་ལོ། །ལེའུ་འདི་ཡང་བརྟག་པ་སྔ་མའི་མཚང་བ་ཁ་སྐོང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ (༥༣༠)དེ། ལེའུ་དང་པོར་སེམས་དཔའ་བཞི་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་གསུམ་པར་ཧེ་རུ་ཀ་གསུམ་གྱི་བསྐྱེད་རིམ་སྒོང་སྐྱེས་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཤིང་། བརྒྱད་པར་ཡུམ་བདག་མེད་མ་གསུངས་ཀྱང་། གཙོ་བོ་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་དང་མངལ་སྐྱེས་མ་གསུངས་པས་སྐུའི་ཁ་སྐོང་དང
Chinese
接着。再次要净化的我慢和嫉妒二者从贪欲产生，因此归纳起来，贪欲、嗔恨、愚痴三者是根本的支配。将五种净化的对治归纳于其后，化为毗卢遮那佛、无量光佛、不动佛，即身语意的三种族类。愚痴和贪欲二者也离不开心。心不动，是嗔恨完全清净的形象，即自性。世尊和无我母二者的自性，安住于以自性来印证的族类之主的位置。因此，作为意的主宰，在此续中转变为大秘密的一族。因此，不动佛的别名，以嗔恨金刚的加持而变化，由此族类分为六和五。并且也讲述了从中分离出的多种族类之间的事情。 (529)第三个章节的名称是，从《嘿日嘎金刚》到第四品。这样说道。《嘿日嘎金刚续》的后续观察中，以基、道、果所有续部的印契总摄之义作为主要讲述内容，以及生起圆满次第的甚深要点，以及第一次第的组成部分，如歌舞、抛掷朵玛等，被称为第四章节的词义的详细解释。第五个章节是名为身语意显现的章节。关于章节的关联是，到此为止，虽然讲述了佛像增长的印契等多种名相，但由于没有明确说明增长的对象等意义的核心，即嘿日嘎金刚八面十六臂本身的身语意，因此，为了明确说明这些，在说了第四章节之后，紧接着就说了这个章节。章节的证悟是，由于宣说了十六臂嘿日嘎金刚的坛城、根本咒语、灌顶等，因此与成熟和解脱二者都有关联。这个章节也是为了补充先前观察的不足而作。 (530)在第一章节中，说了四位菩萨，在第三章节的详细解释中，说了三位嘿日嘎的生起次第与卵生相似。第八章节虽然说了空我母，但是由于没有说主要示现者本身的生起次第和胎生，因此是身的补充。
English
Then. Again, the two, pride and jealousy, which are to be purified, arise from desire, so when summarized there, the three, desire, hatred, and ignorance, are the root powers. Summarizing the five purifications after that, they transform into Vairocana, Amitabha, and Akshobhya, which are the three types of body, speech, and mind. Since ignorance and desire are also inseparable from the mind, the mind, being immovable, is the form of completely purified hatred, that is, by nature. The Blessed One and the Selfless Mother both abide in the position of the lord of the family who seals the nature with the nature itself. Therefore, being the lord of the mind, it transforms into one great secret family in this tantra. Therefore, the other name of Akshobhya, transformed by the blessing of the Vajra of Hatred, from this the families go into six and five. And also speaks of the things between the many families that are separated from that. (529) The name of the third chapter is, from Hevajra to the fourth. Thus it is said. In the latter examination of the Hevajra Tantra, taking the meaning of the summary of the mudras of all the root, path, and fruit tantras as the main subject to be discussed, as well as the profound points of the generation and completion stages, and the components of the first stage, such as song, dance, and throwing tormas, is called the detailed explanation of the meaning of the words of the fourth chapter. The fifth chapter is the chapter called Manifestation of Body, Speech, and Mind. The connection of the chapters is that up to that point, although many terms such as the mudra of increasing the deities have been explained, since the essence of the meaning of the object to be increased, etc., that is, the body, speech, and mind of Hevajra himself with eight faces and sixteen arms, has not been clearly stated, therefore, in order to clarify these, immediately after saying the fourth chapter, this chapter is said. The realization of the chapter is that since it teaches the mandala, root mantra, empowerment, etc. of the sixteen-armed Hevajra, it is related to both maturation and liberation. This chapter is also made to make up for the shortcomings of the previous examination. (530) In the first chapter, the four bodhisattvas are spoken of, and in the detailed explanation of the third chapter, the generation stages of the three Herukas are said to be similar to egg-born ones. Although the Selfless Mother is spoken of in the eighth chapter, since the generation stage and womb-born of the main demonstrator himself are not spoken of, it is a supplement to the body.