Tibetan
ན་ངག་ལ་སྦྱོར་བའི་ (༣༥)ཚུལ་ནི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ཀྱི་འདིར་ཡི་གེ་མང་བར་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་པ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་རིམ་ལ་གསུམ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྟེན། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་ནས། མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བཞི། དང་པོ་སེམས་འགྲེལ་དང་། རྗེ་མར་པའི་དགོངས་པ་ལྟོ་སྦྱར་ཏེ་དཔལ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་འཆར་བའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ། ནང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལྷའི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་སུམ་ལྡན་གྱི་ལུས་སམ། གཞན་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་ལུས་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གི་རིག་པ། རང་རིག་བདེ་བ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་རིག་པས་རྒྱས་བཏབ་པ་སོགས་རྒྱས་གདབ་གསུམ། དབུགས་དབྱུང་གསུམ། སྣ་ཚོགས་སུ་ (༣༦)སྣང་བའི་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། རིག་པ་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་སྐུ། བདེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་སྐུ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ལ་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་གནས་སོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ལུས་སུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྟོག་པ། སེམས་རང་རིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དཀར་དམར་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ། རང་རིག་བདེ་བར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྟོག་པ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་གཅིག །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་པོར་གྱུར་པ་དང་གཉིས། ལྷན་སྐྱེས་དེ་གདོད་ནས་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཐོག་མར་མ་སྐྱེས་པས་བར་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་མི་གནས། མཐར་བུམ་པ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་ནམ་མཁའ་གང་དུའང་མི་འགག་པ་བཞིན་ཏུ་ལུས་ཞིག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གང་དུའང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཡི་ (༣༧)གེའི་དོན་ཐུན་མོང་སྤྱི་དོན་དང་སྦྱར་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་ལྷ
Chinese
那关于如何运用语言， (35)方法是必须遵循前辈大师们所说的，这里因为担心文字繁多而没有详细阐述，希望也能了解其他方面。第二，关于圆满次第有三点：俱生智的自性，它的所依，以及阐述显现它的方法。第一点是：在身体上，没有产生。如是说。这有四点：第一是心之解释，如杰玛尔巴的意旨与腹部相结合，由吉祥自生足所阐明的那样，外在法界俱生智的显现所产生的，三界的身体，或者内在的蕴、界、处，或者脉、气、明点，具有天性三识的身体，或者其他生起次第本尊坛城的身体上，俱生智存在。它的自性是，一切法并非与心分离，心的自性是自己的觉性，自觉是乐，乐是远离戏论的自性。因此，以心觉性来增长等增长三者，呼吸三次，各种 (36)显现的法是化身，觉性明朗是报身，远离戏论是法身，乐是自性身，安住于四身的自性中。乐是空性，空性以乐来增长，这是伟大的。这样，伟大的智慧就安住在身体上。它具有三种特征：在证悟一切法为心之身体的时候，外境事物的分别念；在证悟心为自觉的时候，白红能取所取的分别念；在证悟自觉为乐的时候，痛苦和舍受的分别念；在证悟乐为远离戏论的时候，对事物显现的执着，即舍弃一切分别念，这是第一。那个伟大的智慧，如虚空般遍布内外其他三者的身体或一切事物，这是第二。俱生智从一开始就存在于身体上，但因为不是真实的实有，所以不会成为中间执取的对境。最终，就像瓶子破碎也不会阻碍其中的虚空一样，身体破碎也不会阻碍智慧的任何部分。第二，关于 (37)“伊”字的意义，与共同总义相结合，对于具有取蕴之身的众生来说，心性自性本
English
Now, regarding how to apply language, (35)The method is to follow what the previous masters have said. Here, I have not elaborated in detail for fear of too many words, but I hope you can understand other aspects as well. Secondly, regarding the completion stage, there are three points: the nature of coemergent wisdom, its basis, and the explanation of the method to manifest it. The first point is: On the body, from, unborn. It is said. This has four points: First, the explanation of mind, as explained by glorious Self-Born Feet, combining the intention of Lord Marpa with the abdomen, the body of the three realms arising from the appearance of outer dharmadhatu coemergent wisdom, or the inner aggregates, elements, and sense bases, or the body of the nature of deities with three consciousnesses of channels, winds, and bindus, or other creation stage deity mandala bodies, coemergent wisdom dwells. Its nature is that all dharmas are not separate from the mind, and the nature of the mind is its own awareness, self-awareness is bliss, and bliss is the nature of being free from elaboration. Therefore, increasing with mind awareness, etc., the three increases, three breaths, various (36)The appearing dharma is the nirmanakaya, clear awareness is the sambhogakaya, freedom from elaboration is the dharmakaya, bliss is the svabhavikakaya, residing in the nature of the four kayas. Bliss is emptiness, emptiness is increased by bliss, this is great. Thus, that great wisdom dwells on the body. It has three characteristics: when realizing all dharmas as the body of the mind, the conceptual thought of external objects; when realizing the mind as self-awareness, the conceptual thought of white and red grasping and being grasped; when realizing self-awareness as bliss, the conceptual thought of suffering and equanimity; when realizing bliss as freedom from elaboration, attachment to the appearance of things, that is, abandoning all conceptual thoughts, this is the first. That great wisdom, like the sky, pervades the bodies or all things of the three, inner, outer, and other, this is the second. The coemergent one has been present in the body from the beginning, but because it is not a real entity, it will not become the object of intermediate grasping. Finally, just as the breaking of a vase does not obstruct the space within it, the breaking of the body will not obstruct any part of the wisdom. Second, regarding (37)The meaning of the letter "I," combined with the common general meaning, for sentient beings with the body of appropriated aggregates, the nature of mind is naturally
Tibetan
ན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་གློ་བུར་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་གོས་མ་མྱོང་བས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། ཆོས་ཅན་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་ལ་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་ཀྱང་། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སམ། ཡང་ན། ལུས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་བྲལ་བས་རྟོག་པ་སྤངས་པ། དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས། ཆོས་ཅན་ལུས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་དག་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡི་གེའི་དོན་ཐུན་མིན་ངེས་དོན་དུ་བཤད་ན། ལུས་ནི་ཨེ་ཝྃ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྟེ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་དང་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་འོད་གསལ་ལས་ (༣༨)འདས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་དབང་པོ་དྲུག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཕྱི་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཀྱང་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དོན་འདི་ལ་དགོངས་ཏེ། དཔལ་སམྦུ་ཊར། གང་ཚེ་ལས་ཀྱི་ལུས་ཞིག་ན། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་ལུས་སུ་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་ལས་དང་ལས་མིན་འགྱུར། །དེ་སྲིད་ལུས་ལ་རྣམ་པར་གནས། །ཤེས་གསུངས་པ་ལ། ལས་ཀྱི་ལུས་དོར་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབྱུང་ཞིང་། ལས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་འཁོར་པའི་ལུས་དང་། ལས་མིན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ཡོད་པ་དེའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལུས་ལ་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །བཞི་པ་སྦས་དོན་དུ་བཤད་ན། ལུས་ནི་ཁམས་དྲུག་ལྡན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་ཞུ་བདེ་ (༣༩)ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གནས་པ་ནི་དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུའོ། །རྟོག་པ་སྤངས་པ་ནི། དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་
Chinese
俱生之大智慧，以无始无终遍布之方式而住，自之体性未曾被突发之分别念所染污，故已舍弃一切分别念，于有法轮回涅槃之事物皆以法性之方式遍布者。于身以能遍所遍之方式而住，然以生者所生之方式未从身所生。如是说。或者，身，轮回涅槃之有法一切皆是智慧法性空性。于彼远离能取所取之增益，故已舍弃分别念。事物有法一切皆以法性自性空性遍布，故于有法身法性住于能遍，然法性无生故未从事物所生，彼等在此处应知为不了义。第三，若说文字之义不共了义，身乃以ཨེ་ཝྃ（藏文，梵文天城体，A E VAṂ，汉语字面意思：ཨེ་ཝྃ）所摄之智慧与方便之自性，四轮之中心。智慧乃从生起次第与业和智慧之手印光明中 (38)超脱之无上不变之俱生。彼以能遍与所遍之方式住于身，然舍弃一切分别念之自性，乐空无二之智慧，即是如来藏。彼乃智慧之身，故遍布五蕴、六根、六处、五大等一切事物，因为心之外在无有成立之义。智慧以远离边之方式住于一切事物之身，然因无生灭故未从身所生。意为此义，吉祥桑布扎中说：何时业之身坏灭，即成如是之身，如是业与非业转变，如是即住于身。如是说，舍弃业之身，智慧之身生起，为业所缚之轮回之身，与非业瑜伽士之身存在期间，智慧即住于身之义。第四，若说为隐义，身乃具足六界之金刚身。大智慧乃融乐 (39)俱生之智慧。安住乃以彼遍布于彼之方式。舍弃分别念乃彼时能取所取等之
English
The great wisdom of co-emergence abides in a manner that pervades without beginning or end. Its own nature has never been tainted by sudden conceptual thoughts, thus it has abandoned all conceptualizations. It pervades all phenomena of samsara and nirvana as the nature of reality. It abides in the body as the pervader and the pervaded, but it is not born from the body in the manner of the producer and the produced. Thus it is said. Or, the body, all phenomena of samsara and nirvana, are the wisdom, the nature of reality, emptiness. In that, it is free from the imputation of grasping and being grasped, thus it has abandoned conceptualization. All phenomena are pervaded by the nature of reality, self-nature emptiness. Thus, in the body, the nature of reality abides as the pervader, but the nature of reality is unborn, thus it is not born from phenomena. These should be understood as provisional meanings in this context. Third, if the meaning of the letters is explained as the uncommon definitive meaning, the body is the essence of wisdom and skillful means gathered by A E VAṂ (ཨེ་ཝྃ།，अ ए वं，A E VAṂ), the center of the four chakras. Wisdom is the co-emergent one that has transcended the luminosity of the generation stage, karma, and wisdom mudra, (38) the supreme and immutable. It abides in the body as the pervader and the pervaded, but the wisdom of bliss and emptiness, the nature of abandoning all conceptual thoughts, is the tathagatagarbha. That is the wisdom body, thus it pervades all phenomena such as the five aggregates, six faculties, six sense fields, five elements, etc., because there is no established meaning outside of the mind. That wisdom abides in the body of all phenomena in a manner that is free from extremes, but because it is without birth and death, it is not born from the body. Intending this meaning, it is said in the Glorious Sambhuta: When the body of karma is destroyed, it becomes such a body. As long as karma and non-karma change, so long does it abide in the body. It is said that abandoning the body of karma, the wisdom body arises, and the meaning is that the wisdom abides in the body in the interval between the body of samsara bound by karma and the body of the non-karma yogi. Fourth, if it is explained as the hidden meaning, the body is the vajra body endowed with the six elements. Great wisdom is the melting bliss (39) co-emergent wisdom. Abiding is in the manner of that pervading that. Abandoning conceptualization is at that time, grasping and being grasped, etc.