Tibetan
ཉིས་པ་ནི། ཀླད་པ་ནས། ཀུན་གྱི་གྲོགས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིགས་མས་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དཀར་ཆའི་སྙིགས་མས་ (༡༠༤)བསྐྱེད་པ་བད་ཀན་གྱི་ནད་ནི་ཀླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟེང་དུ་གནས་ཀྱང་ངོ་བོ་ས་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མཐུར་ལ་འགྲོ་ཞིང་འོག་ཏུ་དཔྱི་རྐེད་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་གྱི་སྙིགས་མས་བསྐྱེད་པ་རླུང་གི་ནད་ནི་ལྟེ་བ་དང་གསང་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འོག་ཏུ་གནས་ཀྱང་ངོ་བོ་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གྱིན་ལ་འཕྲོ་ཞིང་སྟེང་དུ་མགོ་བོ་འཁོར་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། དམར་ཆའི་སྙིགས་མས་བསྐྱེད་པ་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གི་ནད་ནི་མཆིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བར་ན་གནས་ཀྱང་མི་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གྲོགས་རླུང་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་མེ་བཞིན་ཏུ་གྱེན་ཏུ་འབར་ནས་སྟོང་དུ་ནད་སྐྱེད། གྲོགས་བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་ཆུ་བཞིན་ཏུ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨད་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ནད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དུག་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པས་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ལ། རྒྱུད་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པས་རླུང་སྐྱེད་པས་ན་རླུང་ནད་ཀྱིས་ནི་ནད་ཀུན་གྱི་སྐྱེད་འཕེལ་གྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ། ཞེས་གསུངས་སོ། གསུམ་པ་ནི། ཆུ་མེ་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གསུམ་གྱིས་ནི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱེད་པས་སོ། གཉིས་པ་དེས་སྐྱོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལུས་ལ་ནས། འཇིག་རྟེན་འཇིག།ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་བྱེད་པར་མ་ཟད་སེམས་ལ་ཡང་དགའ་བ་དེ་རྟོག་དཔྱོད་རྟོག་པ་གཡོ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེའང་ཉི་མའི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་ཁྲག་མཁྲིས་་ཀྱི་ནད་དང་སེམས་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད། དེ་བཞིན་ཟླ་བའི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་བད་ཀན་གྱི་ནད་དང་སེམས་ལ་དགའ་བདེ་ཆུ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད། སྒྲ་གཅན་གྱི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་རླུང་གི་ནད་དང་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཡོ་བ་རླུང་ལྟ་བུ་སྐྱེད་ཅིང་སྐྱོན་གསུམ་པོ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པར་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་མེས་འཇིག་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པས་དེ་མན་ཆད་མེས་འཇིག།དེ་བཞིན་ཏུ་གཉིས་པ་ཆུ་དང་། གསུམ་པ་རླུང་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོ་རིམ་བཞིན་ནང་གི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་འདི་དང་ (༡༠༥)ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་མེ་ཆུ་རླུང་གསུམ་གྱིས་འཇིག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱོན་གསུམ་པོ་དེས་མི་གཡོ་ཡང་མི་རྟག་པས་སྣོད་བཅུད་འབྱུང་འཇིག་མཉམ་པར་བཤད་དོ།།གསུམ་པ་སྐྱོན་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ནི། མཁའ་དང་ནས། གཞོམ་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ནམ་མཁས་སྣོད་ཀྱི་རྟེན་དང་ས་གཞིས་ནི་བཅུད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ལྟར། ནང་གི་ནམ་མཁའ་དངས་ཁམས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་ཕྱི་ནང་གི་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་སྐྱོན་ནི་དེ་གཉིས་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་ན། གེགས་སེལ་བ་ལ་མཁས་པས་མཁའ་ས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གནད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཆུ་མེ་རླུང་གསུམ་པོའི་སྐྱོན་རྣམས་གཞོམ་པར་བྱའོ།།དེའི་གནད་ཀྱང་འོག་རླུང་ས་ཁམས་དང་སྟེང་རླུང་མཁའ་ཁམས་ཡིན་པས། འོག་རླུང་བསྐུམ་ན་རླུང་གི་སྐྱོན་དང་སྟེང་རླུང་བཀག་ན་བད་ཀན་ཆུའི་སྐྱོན་དང་གཉིས་ཀ་ཕྱིར་བཏང་ན་མཁྲིས་པ་མེ་ཡི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས།ལེའུ་འདི་ཉིད་གྱི་དོན་བསྡུ་བ་དང་། ལེའུ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་དོན་བསྡུ་བའོ། དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱོན་ཡོན་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བ་དང་། དགོས་པ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ནས། གཉེན་པོར་བཤད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས་ལྔ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་བརྟགས་སྡགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་གཞན་དབང་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་སྟེ་གཞི་དུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་རྟེན་བརྟེན་པར་འབྲེལ་ནས་གཉིས་འཛིན་གྱིས་བསླད་དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་མ་དག་པར་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་སྐྱེད་པའི་གཞིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་གི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པས་འཁོར་བ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པར་ཡང་བཤད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། སྐྱེ་བོ་མི་ཟད་པ་ཡི་ལས། གང་དང་གང་གིས་འཆིང་འགྱུར་བ། ཐབས་དང་བཅས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། སྲིད་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་འགྱུར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ།རྫས་སྡགས་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་དགོས་པའོ། དང་པོ་ནི། སྒོམ་པར་
Chinese
第二，从“头部，一切之友”所说，滓垢产生疾病的方式是什么呢？白分的滓垢所产生的黏液病，虽然依赖于头部而位于上方，但其本质是地水的性质，因此向下流动，产生髋部、腰部等疾病。罗睺星的滓垢所产生的风病，虽然依赖于脐部和秘密处而位于下方，但其本质是风的性质，因此向外扩散，向上产生头晕等疾病。赤分的滓垢所产生的胆汁和血液病，虽然依赖于肝脏而位于中间，但其性质不稳定，因此当与风为友时，像火一样向上燃烧，在上方产生疾病；当与黏液为友时，像水一样向下流动，在下方产生疾病。这三种疾病也都是三种毒的根源，即相续与愚痴相应而产生黏液，相续与嗔恨相伴而产生胆汁，相续与贪欲相应而产生风，因此风病是所有疾病产生和增长的助缘。如导师勇士所说：“贪欲、嗔恨、愚痴三者，是产生风、胆、黏液的原因。”第三，水、火等说的是一个方面，即水、火、风三者产生疾病，是身体毁灭的原因，因为三者是扰乱诸蕴的主要原因。第二，说明其造成损害的原因是，从“身体，世界毁灭”所说，这三种过患不仅对身体造成损害，而且对心也造成损害，喜悦被分别、思择、分别动摇，从而产生三种禅定的过患。即太阳的滓垢对身体产生血液胆汁的疾病，对心产生像火一样的分别思择的禅定过患。同样，月亮的滓垢对身体产生黏液病，对心产生像水一样的喜乐。罗睺星的滓垢对身体产生风病，对心产生像风一样动摇的分别念，由于这三种过患的原因，外在的……
English
Second, from what is said, "Head, friend of all," what is the way in which impurities cause disease? The phlegm disease caused by the impurities of the white element, although relying on the head and located above, its essence is the nature of earth and water, so it flows downward, causing diseases of the hips, waist, and so on. The wind disease caused by the impurities of Rahu, although relying on the navel and the secret place and located below, its essence is the nature of wind, so it spreads outward, causing dizziness and other diseases upward. The bile and blood diseases caused by the impurities of the red element, although relying on the liver and located in the middle, its nature is unstable, so when it is befriended by wind, it burns upward like fire, causing diseases in the upper part; when it is befriended by phlegm, it flows downward like water, causing diseases in the lower part. These three diseases are also rooted in the three poisons, that is, the continuum is associated with ignorance, which causes phlegm; the continuum is accompanied by hatred, which causes bile; and the continuum is associated with desire, which causes wind. Therefore, wind disease is the auxiliary cause for the generation and increase of all diseases. As the teacher Hero said: "Desire, hatred, and ignorance are the causes of generating wind, bile, and phlegm." Third, water, fire, etc., are said to be one aspect, that is, water, fire, and wind cause disease and are the cause of the destruction of the body, because these three are the main causes of disturbing the elements. Second, the reason for explaining the cause of its harm is, from what is said, "Body, world destruction," these three faults not only cause harm to the body, but also cause harm to the mind, joy is shaken by discrimination, deliberation, and discrimination, thereby causing three faults of meditative concentration. That is, the impurities of the sun cause diseases of blood and bile to the body, and cause the fault of meditative concentration of discrimination and deliberation like fire to the mind. Similarly, the impurities of the moon cause phlegm disease to the body, and cause joy and happiness like water to the mind. The impurities of Rahu cause wind disease to the body, and cause fluctuating thoughts like wind to the mind, and due to the cause of these three faults, the external...
Chinese
因此，器世间会毁灭，因为初禅是火毁灭的顶峰，所以从那以下会被火毁灭。同样，第二禅被水毁灭，第三禅被风毁灭的原因是，依次具有内部禅定的这三种过患的缘故。（105）第四禅不能被火、水、风毁灭的原因是，虽然这三种过患不会动摇它，但它不是永恒的，所以说器和有情共同产生和毁灭。第三，消除这些过患的方法是：虚空和地，应摧毁。如是说，就像外面的虚空是器物的所依，土地是有情的所依一样，里面的虚空和界是身心二者存在的所依，内外器情毁灭的过患在那二者上是没有的。因此，为了消除障碍，有智慧的人应该了解虚空和土地这二者的功德要点，从而摧毁水、火、风这三者的过患。其要点是下风是地界，上风是空界。因此，收缩下风能消除风的过患，抑制上风能消除黏液水的过患，两者都向外排放能消除胆汁火的过患。第三，总结分为二：总结本章的意义和总结三章共同的意义。第一分二：通过指出过患和功德来总结意义，通过指出必要性来总结意义。第一是：如是说，成为对治。如是说，五界物质的明点，遍计假立的语的明点，以及他起风的明点，即基位时的这三个明点与俱生无明以及所依能依相联系，被二取所染污，以至于自性不净而滴落等等，被说成是产生轮回过患的基础。而束缚它的，是被殊胜上师口诀的方便所掌握，因此也被说是摧毁轮回的对治。如《二观察》中说：众生不尽之业，以何与何而束缚，若具方便，则彼即能，从有之束缚中解脱。等语。第二分二：连接，修习物质语风明点的必要性。第一是：修习
English
Therefore, the vessel world will be destroyed, because the first dhyana is the peak of fire's destruction, so everything below that will be destroyed by fire. Similarly, the reason why the second dhyana is destroyed by water and the third by wind is that they sequentially possess these three faults of internal dhyana. (105) The reason why the fourth dhyana cannot be destroyed by fire, water, and wind is that although these three faults do not shake it, it is not eternal, so it is said that vessels and beings arise and are destroyed together. Third, the method to eliminate these faults is: space and earth, should be destroyed. It is said that just as the outer space is the support of vessels and the land is the support of beings, the inner space and realm are the support for the existence of both body and mind, and the faults of the destruction of inner and outer vessels and beings are not present in those two. Therefore, in order to eliminate obstacles, the wise should understand the key points of the qualities of space and earth, and thereby destroy the faults of water, fire, and wind. The key point is that the lower wind is the earth element and the upper wind is the space element. Therefore, contracting the lower wind can eliminate the fault of wind, suppressing the upper wind can eliminate the fault of phlegm-water, and expelling both outwards can eliminate the fault of bile-fire. Third, the conclusion is divided into two: summarizing the meaning of this chapter and summarizing the common meaning of the three chapters. The first is divided into two: summarizing the meaning by pointing out faults and qualities, and summarizing the meaning by pointing out the necessity. The first is: Thus it is said, becoming an antidote. Thus it is said, the bindu of the five elements of matter, the bindu of the imputed speech, and the bindu of the other-powered wind, that is, these three bindus at the base level are connected with co-emergent ignorance and the supported and the supporter, and are defiled by dualistic grasping, so that the self-nature is impure and dripping, etc., and are said to be the basis for generating the faults of samsara. And what binds it is grasped by the means of the special oral instructions of the noble lama, therefore it is also said to be the antidote to destroy samsara. As it is said in the "Two Examinations": The karma of beings is inexhaustible, by what and what is it bound, if it has means, then it can, be liberated from the bonds of existence. And so on. The second is divided into two: connection, the necessity of practicing the bindu of matter, speech, and wind. The first is: practicing