Tibetan
པ་འཆར་བའི་རྣམ་བཞག་གི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཕལ་ཆེར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་། ཕྱིར་ལོ་གཅིག་དང་ནང་དུ་ཞག་གཅིག་ཕྱིའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས། ཕྱིའི་དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུ་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆུང་དྲུག་ཅུ། ཕྱིའི་ལོ་གཅིག་གི་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་དང་ནང་དུ་ཞག་གཅིག་གི་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ། ཕྱིའི་ལོ་གཅིག་ལ་ཞག་བཅུ་གཅིག།བཞི་ཆ་ལྷག་དང་ནང་དུ་འཕོ་ཆུང་གཅིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དྲག་པོ་རྐང་བཅས་འབྱུང་བ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྩིས་ཀུན་བསྡུས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། སྤྱིར་བསྟན་པ། དུས་སྦྱོར་རྒྱས་བཤད། དབུ་མའི་ཆ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། འཇུག་སྒོ་བསྟན་པ། ཉི་ཟླའི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཐོག་མངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ནས། སྣ་བུག་ཏུ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནད་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ (༧༦)བཤད་ན་དེར་རྒྱུ་བའི་ལམ་ནི་ཕྲབ་བ་སྦུའི་སྒོ་དང་རགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ཀུན་ནས་ཆ་ཤས་ཙམ་རྒྱུ་ཡང་། ཁྱད་པར་དུས་སྦྱོར་དུ་གཏོགས་པའི་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་ནི་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་རོ་རྐྱང་གི་རྩ་ཆེན་གཉིས་ལ་བརྒྱུད་ནས་སྣ་བུག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཡས་པ་ནས། རླུང་དུ་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་རྒྱུ་བ་ཉི་མའི་རླུང་དེ་ནི་ནུས་པ་ཟད་རིམ་གྱིས་རྒྱུ་བས་དུག་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་ལ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་ལུས་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གསུངས་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། སྣ་བུག་གཡོན་པ་ནས་རྒྱུ་བ་ཟླ་བའི་རླུང་དེ་ནི་འབྱུང་བ་འཕེལ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་བས་བདུད་རྩི་སྟེ་བསམ་ཕ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་ལུས་ཐབས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། ཞག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གཡས་གཡོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་གྲངས་ནི་ཁྲི་དང་བཞི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྱེད་དང་བཅས་པར་རྒྱུ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་ཉི་མ་ཟླ་བའི་རླུང་དུ་བརྗོད་དེ། གཉིས་ག་བསྡོམས་པས་ཉི་ཁྲི་དགུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་གཉིས་ནས། བདག་ཉིད་དོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྣ་བུག་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ནས་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དྲུག་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་གཅན་ལྟར་སྟོབས་དང་
Chinese
虽然有无数种关于行星运动方式的分类，但大多与外道的计算方法相同。也就是，外面一年，里面一天；外面十二个月，里面十二大变化；外面六十尤迦，里面六十小变化；外面一年有两万一千六百个小时，里面一天有两万一千六百次呼吸。外面一年有十一天多一点四分之一，里面一个小变化有智慧之风猛烈地吹动等等，这些都可以在至尊者（宗喀巴）所著的《历算总集》中详细了解。第二，关于向外运行的方式有三种：总的说明、详细解释时间结合、解释中脉的部分。第一部分有四点：显示入口、日月之风运行的方式、罗睺之风运行的方式、实际掌握时间结合之风运行的开始。第一点是：从“从那以后，到鼻孔”这样说起。既然已经解释了疾病的原因，那么从那以后，如果解释向外运行的方式，那么在那里运行的途径虽然是从细微的毛孔之门和粗大的感官之门的所有部分运行，但特别是属于时间结合的所有风进入的大门是从脐轮经过左右的两个大脉到鼻孔。第二点是：从“右边，称为风”这样说起。从右鼻孔运行的太阳之风，由于能量逐渐耗尽而运行，所以被称为毒风，从思想的角度来说，虽然是方便的自性，但身体是智慧的自性，说是金刚的体性。从左鼻孔运行的月亮之风，由于元素逐渐增长而运行，所以是甘露，也就是思想的父亲和智慧的自性，但身体是方便，是身金刚的体性。每天左右两边的风运行的次数是一万四千六百二十又二分之一，这是依次称为太阳和月亮之风。两者加起来是两万九千九百二十五。第三点是：从“那两个，是自性”这样说起。从那两个鼻孔的中间一起运行的风六百七十五，就像外面的罗睺一样具有力量和
English
Although there are countless classifications of the ways in which planets move, most of them are similar to the calculations of externalists. That is, one year outside and one day inside; twelve months outside and twelve great changes inside; sixty yugas outside and sixty small changes inside; one year outside has twenty-one thousand six hundred hours, and one day inside has twenty-one thousand six hundred breaths. One year outside has eleven and a quarter days more, and one small change inside has the fierce blowing of the wind of wisdom, etc. These can be understood in detail from the 'Collection of Calculations' composed by the Lord (Tsongkhapa) himself. Secondly, there are three ways of moving outwards: general explanation, detailed explanation of the combination of times, and explanation of the part of the central channel. The first part has four points: showing the entrance, the way the sun and moon winds move, the way the Rahu wind moves, and the actual grasping of the beginning of the movement of the wind of the combination of times. The first point is: starting from 'From then on, to the nostrils.' Since the causes of diseases have been explained, then from then on, if the way of moving outwards is explained, then the path of moving there, although it moves from all parts of the subtle pore gate and the coarse sense gate, especially the great gate through which all the winds belonging to the combination of times enter is from the navel chakra through the two great channels of the left and right to the nostrils. The second point is: starting from 'The right one, called wind.' The sun wind moving from the right nostril is called poison wind because it moves with the energy gradually exhausted. From the point of view of thought, although it is the nature of skillful means, the body is said to be the nature of wisdom, the essence of vajra. The moon wind moving from the left nostril is nectar because it moves with the elements gradually increasing, that is, the father of thought and the nature of wisdom, but the body is skillful means, the essence of body vajra. The number of times the winds on the left and right sides move each day is fourteen thousand six hundred twenty and a half, which are successively called the sun and moon winds. The sum of the two is twenty-nine thousand nine hundred and twenty-five. The third point is: starting from 'Those two, are self-nature.' The six hundred and seventy-five winds that move together from the middle of those two nostrils have power and like the outer Rahu.
Tibetan
ལྡན་པས་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁམས་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོ་འཕྱེད་པས་ནམ་མཁའི་རླུང་དང་དབུ་མ་འཇུག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཡིས་འོག་ནས་སྟོན་པ་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དྲག་པོ་རྐང་བཅས་ཡོད་པས་སོ། ཉི་ཟླ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་བསྡོམས་པས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་བརྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཐོག་མ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། སྐྱེ་དུས་ནས། ཁྱིམ་དུ་བཤད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་ཐོ་མར་གང་རྒྱུ་ཞེ་ན་མངལ་ནས་སྐྱེ་པའི་དུས་སུ་ལྟེ་བར་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་ལ་མའི་རླུང་རྒྱུ་བ་ཆད་ཅིང་དེའི་རྗེས་ནས་རང་གི་སྣར་རྒྱུ་བའི་དང་པོ་དེ་ནི་ཀརྐཊའི་ཁྱིམ་དུ་རྒྱུ་བར་བཤད་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ནབ་སོའི་བཞི་གསུམ་ཀརྐཊའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རྫོགས་ལྡན་གྱི་བསྐལ་པ་བྲིབས་རང་འོད་ཉམས་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ལས་ཉི་ཟླ་ (༧༧)བྱུང་བའི་ཚེ།ནབ་སོའི་བཞི་གསུམ་ཀརྐཊའི་ཁྱིམ་ཤར་གྱི་རི་བོའི་རྩེར་མཐོངམ་ཐག་ཁྱིམ་དེར་ཉི་མ་དང་པོར་མཐོང་བ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་དུས་སྦྱོར་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ནི་ནས། གཡོན་འབྱུང་བས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་སྦྱོར་གྱི་དང་པོ་ངོས་བཟུང་ནས། ད་ནི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་དང་།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་རླུང་རྣམས་ལུས་ཀུན་ནས་འདུས་ཏེ། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོའི་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱི་རླུང་དང་། མགྲིན་པའི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་རླུང་དང་། སྤྱི་བོའི་ཟླ་རྐང་གི་རླུང་དང་། ཡུལ་ཉི་རྩ་བཞིའི་རླུང་དང་། ཚིགས་ཆེན་དང་། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རླུང་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ་ལྟེ་བའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྲོག་གི་ནུས་པ་བསྐྱེད་ལ། དེ་ནས་སྣར་རྒྱུ་བས་གླང་སོགས་མཉམ་པ་དྲུག་དང་། ལུག་སོགས་མི་མཉམ་པ་དྲུག་གི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་རེས་མོས་ཀྱི་སྣ་བུག་གཡས་པ་དང་། གཡོན་པར་འབྱུང་བས་ནང་གི་འཕོ་ཆེན་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ནི། ཕྱི་རོལ་དུ་དུས་སྦྱོར
Chinese
由于具备了理解罗睺的界限和天空的能力，因此也称为天空之风，进入中脉则称为智慧之风。其自性是方便与智慧无二的意金刚自性。对于智慧之风，也从自性的角度进行区分，如以下所说，被认为是地等五大的自性。因为每个坛城都具有强烈的智慧成分。太阳、月亮、罗睺的风加起来共有两万一千六百次呼吸。第四，确定时间结合之风运行的起点是：从出生时起，在宫位中说明。意思是说，十二时结合之风最初从哪里运行呢？从子宫出生时，连接脐带的脉络中的母风停止运行，之后从自己的鼻孔中运行的第一个风，据说是在巨蟹宫运行，这与外面太阳在西北方四分之三处出生于巨蟹宫的说法是一致的。那也是在圆满劫衰减，自身光芒消失时，众生共同的福德产生日月(77)之时，西北方四分之三的巨蟹宫在东方山顶出现时，最初看到太阳的宫位，就以此作为出生的说法。第二，详细解释时间结合分为两种：共同讲述和分别讲述。第一种是：现在开始，从左边出现。意思是说，确定了时间结合的起点后，现在将要讲述时间结合之风运行的方式。先前所说的根本和支分的十种风，以及与之相关的微细部分，所有的风都从身体各处汇集，心脏脉轮的八份风，喉咙星宿的风，头顶月脉的风，处所二十四脉的风，大关节和小关节脉轮的所有风依次通过，到达脐轮十二宫的位置，产生生命的能力。然后从鼻孔运行，牛等六个相同宫位，羊等六个不同宫位，十二宫轮流从右鼻孔和左鼻孔出现，变为内在的十二大变化，也就是外面的时间结合
English
Because it possesses the ability to understand the realm of Rahu and the sky, it is also called the wind of the sky, and entering the central channel, it is called the wind of wisdom. Its nature is the nature of the mind vajra, inseparable from skillful means and wisdom. The wind of wisdom is also distinguished from the perspective of its nature, as explained below, and is considered to be the nature of the five great elements such as earth. This is because each of the five mandalas has a strong component of wisdom. The combined winds of the sun, moon, and Rahu total 21,600 breaths. Fourth, the initial determination of the flow of the wind of time combination is: from the time of birth, explained in the house. This means, where do the twelve winds of time combination initially flow from? From the time of birth in the womb, the mother's wind in the vein connecting the umbilical cord ceases to flow, and after that, the first wind flowing from one's own nostrils is said to flow in the Cancer house, which is consistent with the statement that the sun is born in the Cancer house in the northwest quadrant. That is also when the perfect eon declines and its own light disappears, when the common merit of sentient beings produces the sun and moon (77), when the Cancer house in the northwest quadrant appears on the eastern mountain peak, the house where the sun is first seen is used as the term for birth. Second, the detailed explanation of time combination is divided into two: common explanation and separate explanation. The first is: now beginning, arising from the left. This means, after determining the starting point of time combination, now we will explain the way the wind of time combination flows. The ten winds of root and branch mentioned earlier, as well as the subtle parts related to them, all the winds gather from all parts of the body, the eight parts of wind in the heart chakra, the wind of the throat constellations, the wind of the crown lunar vein, the wind of the twenty-four veins of the place, all the winds of the large and small joint chakras pass sequentially, reaching the position of the twelve houses of the navel chakra, generating the power of life. Then flowing from the nostrils, the six equal houses such as Taurus, and the six unequal houses such as Aries, the twelve houses alternately appear from the right and left nostrils, transforming into the twelve great inner changes, which is the outer time combination.
Tibetan
་བཅུ་གཉིས་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ།།གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཕོ་བ་སོ་སོའི་གྲངས་དང་། འཕོ་བ་ཀུན་བསྡོམས་པའི་གྲངས་སོ། དང་པོ་ལ་གཉིས། གཡས་པའི་འཕོ་བ་དང་། གཡོན་པའི་འཕོ་བའོ།དང་པོ་ནི།ཉི་མ་ནས། བརྒྱད་བརྒྱའོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་དང་འདྲ་བ་སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་འབྱུང་བ་སྡུད་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བའི་རླུང་ལྔ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དང་པོར་ས་རླུང་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུའི་འཕོ་ཆུང་གཅིག།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་རླུང་དང་མེ་རླུང་དང་རླུང་གི་རླུང་དང་ནམ་མཁའི་རླུང་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་སུམ་བརྒྱ་དྲུ་ཅུ་སྟེ་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་རིམ་བ་དང་མཐུན་པར་རྒྱུའོ། འཕོ་ཆུང་ལྔ་པོ་ཀུན་བསྡོམས་པ་ལ་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱའི་གྲངས་ཡོད་པ་དེ་ལ་འཕོ་ཆེན་གཅིག་གམ་དུས་སྦྱོར་གཅིག་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་འོག་ནས། གོང་དང་མཚུངས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕོ་ཆེན་གཅིག་གཡས་ནས་རྒྱུས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་སྣ་གཡོན་ནས་ཟླ་བའི་རླུང་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི་དང་པོར་ནམ་མཁའི་རླུང་འཕོ་ཆུང་གཅིག་ལ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ། དེ་བཞིན་ཏུ་རླུང་མ་ཆུ་ས་རྣམས་སྣོད་བཅུད་ཆགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་གྲངས་ནི་གོང་མ་དང་མཚུངས་པར་རེ་རེ་ལ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་རྒྱུ་ཞིང་། དེ་རྣམས་བསྡོམས་ (༧༨)པའི་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་སྔར་བཞིན་འཕོ་ཆེན་གཅིག་གོ།།འདིར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་དང་པོར་ཀརྐཊའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཉི་མའི་སྟོབས་འབྲི་ཞིང་ཟླ་བའི་སྟོབས་འཕེལ་ལ། ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་བྱང་བགྲོད་དྲུག་ཏུ་དེ་ལས་ཟློག་པས་བྱང་བགྲོད་དང་སྣ་བུག་གཡས་གཉིས་ཆོས་མཚུངས་དགོས་ཀྱང་། འདིར་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་སྣ་བུག་གཡས་དང་ལྷོ་བགྲོད་སྦྱར་བ་ནི། གཡས་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ཉི་མ་དུག་གི་རང་བཞིན། འབྱུང་འཇུག་གཉིས་ལས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་སྡུད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ཉི་མའི་སྟོབས་སམ་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྷོ་འགྲོད་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། གཡོན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པའང་གོ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་འཕོ་བ་ཀུན་བསྡོམས་པའི་གྲངས་ནི། དེ་ལྟར་བས། དྲུག་བརྒྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕོ་ཆེན་རེ་ལ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རླུང་ལ་གྲངས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཉི་མ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་སུ་འཕོ་བ་དང་། ནང་དུ་ལྟེ་བའི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩ