Tibetan
་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དང་དེ་ཉིད་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པ། གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་ཡིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་གམ་མིང་གི་དོན་ནི་སཾ་པྲ྇་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དུ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་སྣང་ཚོད་པའི་ངོ་བོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་དོ། །པ་ར་མ་ཨརྠ་ཞེས་པས། ངེས་པར་ལེགས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉེར་བྱའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ། དེ་ཉིད་བློ་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་དམ་པ་སྟེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གྲངས་ ངེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་གཉིས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་གཉིས་དང་བཅས་པར་ངེས་ཏེ། བར་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་བསལ་བས་གཉིས་དང་བཅས་པ་དང་། གཉིས་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་གཉིས་དང་བཅས་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མས་ངེས་ལ། དེ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བཞག་པས་གྲངས་ངེས་པར་གྲུབ་བོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁས་པའི་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལས་མ་གསན་རང་གིས་གཟིགས། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བའང་བྱས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ། བརྟགས་པས་དབེན་པ། རང་རང་གི་རིགས་ལ་མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་ཡོད་ལ། སྣང་ ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྐྲ་ཤད་འབབ་པ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་མེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ལའང་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཀག་ཙམ་
Chinese
从世俗谛来说，事物既不能说是与它者不同，也不能说是与它者相同，只是遮止了“一”的差别而已。词义或名称的含义是，“桑札谛(藏文，梵文天城体，Samvṛti，梵文罗马拟音，遮蔽)”的意思是遮蔽，因为遮蔽了真实的意义，所以是世俗，是迷惑的意识。它是境上的真理，所以是真谛，即色等各种显现之法的自性，如同梦境一般。从“巴惹玛阿塔(藏文，梵文天城体，Parama Artha，梵文罗马拟音，胜义)”来说，因为是那些努力追求最殊胜意义的人们所追求的果实，所以是胜义谛，也就是不迷惑的智慧的自性。它也是至高无上的，所以是殊胜的，因为不迷惑的智慧在其境上是真实的，所以是真谛，也就是如是性。数量的确定是指所知，即色等这些事物，存在与不存在等，都是超越一切二元对立的，仅仅通过遮止，就确定为具有二元性。因为排除了中间的第三蕴，所以是具有二元性的。并且，超越二元性，在数量上确定为二元，是通过执持二元性的量来确定的。这两者被安立为二谛，因此数量的确定就成立了。详细的分类有两种，即胜义谛和世俗谛。正如《父子相见经》中所说：“世间智者的真谛有二，你不要从他人那里听闻，要自己观察。那就是世俗谛和胜义谛，不存在第三种真谛。”世俗谛又可以分为两种：显现却不能起作用的虚假世俗，以及显现又能起作用的真实世俗。如《二谛论》中所说：“显现虽然相似，但因为能起作用和不能起作用，所以分为真实和不真实，这就是世俗的分类。”也就是说，与显现相符并能起作用，从因产生的，远离分别的，与各自的种类相符的显现，具有这四种特征的色等法，是真实世俗，因为它们能够各自起作用。而显现却不能起作用的，如毛发脱落和显现两个月亮等虚假世俗，因为不能起作用，所以这样进行详细的分类。对于胜义谛来说，真实地生起等只是遮止。
English
From the perspective of conventional truth, things cannot be said to be different from or the same as other things; it is merely a difference that negates "oneness." The definition or meaning of the name is that "Samvriti (藏文，梵文天城体，Samvṛti，梵文罗马拟音，concealing)" means to obscure, because it obscures the true meaning, it is conventional, it is deluded consciousness. It is truth on the object, so it is truth, that is, the nature of various phenomena such as form, like a dream. From "Parama Artha (藏文，梵文天城体，Parama Artha，梵文罗马拟音，ultimate meaning)," because it is the fruit pursued by those who strive for the most excellent meaning, it is the ultimate truth, which is the nature of non-deluded wisdom. It is also supreme, so it is excellent, because non-deluded wisdom is true in its object, so it is truth, that is, suchness. The determination of number refers to the knowable, that is, these things such as form, existence and non-existence, etc., are beyond all duality, and only through negation is it determined to have duality. Because the middle third skandha is eliminated, it is with duality. Moreover, transcending duality, the number is determined to be dual, which is determined by the valid cognition that holds duality. These two are established as the two truths, so the determination of number is established. The detailed classification is twofold: the ultimate truth and the conventional truth. As it is said in the Sutra of the Meeting of Father and Son: "The truths of the wise in the world are two; do not hear them from others, observe them yourself. They are conventional truth and ultimate truth; there is no third truth." Conventional truth can also be divided into two types: false conventional truth that appears but cannot function, and true conventional truth that appears and can function. As stated in the Treatise on the Two Truths: "Although appearances are similar, they are divided into true and untrue because of their ability or inability to function; this is the classification of conventional truth." That is, phenomena such as form that correspond to appearance and can function, arise from causes, are free from conceptualization, and appear in accordance with their respective kinds, possessing these four characteristics, are true conventional truths, because they can each function. False conventional truths that appear but cannot function, such as falling hair and the appearance of two moons, cannot function, so this is a detailed classification. For the ultimate truth, truly arising, etc., is merely negation.
Tibetan
ལས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཉིད་བཞེད། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་ལ། །དོན་དམ་ཞེས་པའི་བརྡ་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དངོས་དང་། ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའོ། །དང་པོ་ནི་བདེན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་རིག་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞིག་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་པའོ། །དེའང་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིག་པས་དགག་པར་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཟེར་ཞིང་། རིག་པ་གང་གིས་ཀྱང་དགག་པ་མི་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁས་མི་ལེན་ཡང་། དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ གཉིས་སུ་སྨྲ་སྟེ་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཤེས་བྱ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཤེས་བྱ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་གཞན་དབང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་སྨྲ་ཡང་། དབུ་མ་པས་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་བཀག་པས་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཀག་པ་སྐྱེ་མེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་པ་དང་། གཤིས་ངོར་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ལ་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པ་ཞེས་དབྱེ་ཡང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་ལས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཚོན་པའི་གཞི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེའང་འགོག་པ་གཉིས་དང་ནམ་མཁའ་ནི་དགག་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་བཀག་པ་ཡིན་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་མི་རུང་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ག
Chinese
没有从有生和无生的戏论中解脱出来，是有差别的胜义谛；从有生和无生等一切戏论中解脱出来，是没有差别的胜义谛。就像那里面所说：遮止有生等等，也认可与真实相符的体性。对于寂灭一切有生戏论，施设胜义的名称。这样说。第二，体性分二：体性本身和决定的量。第一，仅仅是真谛的体性是任何法没有自性。世俗谛的体性是任何有法不能被理智分析。胜义谛的体性是任何法能够被理智分析。也就是，自性本体空性即是无自性。最终分析的理智能够遮破的叫做不能被分析。任何理智都不能遮破的叫做能够被分析。而且，有实事宗认为能够起作用的是胜义谛，因此不承认正确的世俗。但是，中观宗认为世俗分二，能够起作用的不可分析的所知是正确的世俗的体性，不能起作用的不可分析的所知是错误的世俗的体性。还有，有实事宗认为胜义谛有他起胜义谛和圆成实胜义谛两种。但是，中观宗认为，因为遮止了戏论的单方面，以相似作为理由，将遮止有生世俗谛的差别安立为胜义谛，所以有差别的胜义谛。体性上任何地方都没有成立，如果说是胜义，那么仅仅是超越一切戏论的方面，就分为了没有差别的胜义谛。但是，对于脱离一切戏论的事物，安立胜义的差别体性是不可能的。五蕴等所知，从二谛所要表示的基础是什么呢？回答是：表示胜义谛的基础是非为法。也就是，二灭和虚空是依赖于所破的遮止，因为是不可分析的，所以不能成为胜义谛，唯有真如才是。世俗谛的名称
English
The ultimate truth with distinctions is that which is not liberated from the elaborations of existence and non-existence. The ultimate truth without distinctions is that which is liberated from all elaborations such as existence and non-existence. As it is said therein: 'Also, the cessation of arising, etc., is considered to be in accordance with reality. The term "ultimate truth" is applied to the pacification of all elaborations of non-arising.' So it is said. Secondly, there are two aspects to the definition: the definition itself and the means of ascertainment. Firstly, the definition of mere truth is that any phenomenon is without inherent existence. The definition of conventional truth is that any subject cannot withstand rational analysis. The definition of ultimate truth is that any phenomenon can withstand rational analysis. That is, emptiness of its own essence is without inherent existence. That which can be refuted by ultimate reasoning is called 'cannot withstand analysis,' and that which cannot be refuted by any reasoning is called 'can withstand analysis.' Moreover, those who assert entities consider that which can perform a function to be ultimately true, and therefore do not accept valid conventions. However, the Madhyamikas assert two types of conventions: knowable things that cannot be analyzed and can perform a function are the characteristics of valid conventions, and knowable things that cannot be analyzed and cannot perform a function are the characteristics of false conventions. Furthermore, those who assert entities assert two types of ultimate truth: dependent ultimate truth and perfectly established ultimate truth. However, the Madhyamikas assert that because one aspect of elaboration is negated, similarity is taken as the reason, and the negation, the distinction of the unarisen conventional truth, is designated as ultimate truth, thus there is ultimate truth with distinctions. Since nothing is established anywhere in its essence, if it is said to be ultimate, then only the aspect that transcends all elaborations is divided into ultimate truth without distinctions. However, it is said that it is not possible to establish the characteristic of distinguishing ultimate truth for that which is separated from all elaborations. Among the five aggregates of knowable things, such as form, what is the basis to be represented by the two truths? The answer is: the basis representing ultimate truth is the unconditioned. That is, the two cessations and space are negations dependent on what is to be negated, and because they cannot be analyzed, they cannot be ultimate truth; only suchness is. The name of conventional truth