Tibetan
གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ས་ཐོབ་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆ་ཡུལ་མ་དག་པ་གཟུགས་སོགས་ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྤང་བྱར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་ནས་འཁྲུལ་པར་བཞག་གོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའང་སྒྲ་ཚིག་ལ་སོགས་པས་དངོས་སུ་མི་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྙོག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་རྣམ་རྟོག་ལས་འདས་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། གྲུབ་པའི་མཐས་མ་རེག་པ་སྟེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་དོན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མ་པའོ་ཞེས་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཟབ་པ་དང་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དང་། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། ས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་གཞག་དང་དེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྗེས་ཐོབ་སྣང་བ་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བློ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ། མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཅིར་ཡང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་གནས་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཚོགས་ཡང་དག་ལོག་པའི་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་དེའང་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དང་པོ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་དབུ་མ་པས་ཀྱང་མི་འགོག་པར་བརྡ་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཏགས་ནས་བཞག་ལ། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་ཡང་སྣང་ལ་བདེན་པར་གྲགས་པ་ལ་འདིར་ ཡང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཏགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས། གནོད་པ་མེད་པ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཡི། །ཡུལ་གྱུར་གང་ཡིན་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་ལོག་པས་རྣམ་པར་གཞག །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་མིག་དག་པ་ལ་ཅིར་ཡང་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དང་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཅིར་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་རང་འགའ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་མི་སྣང་བར་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ། །དངོས་པོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་ལས། །དེ་ཉིད་གང་གིས་བདག་ཉིད་མིག་དག་པ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་སྣང་བའི་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་པའང་རྨི་ལམ་ནང་དུ། གཉིད་མ་སོང་བས་སྤྲུལ་པ་བཏང་ནས། ཆོས་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་སྣང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་དུས། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོའི་རྨི་ལམ་ཡང་མ་འགགས་པར་འཆར་བ་དངོས་སུ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་མཁྱེན་དུས། རང་ཉིད་ལ་རྨི་ལམ་མེད་དེ་གཉིད་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཤར་བར་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་དོ། །འདིར་དབྱེ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དུ་དབྱེ་བ་ལས་འདས་པར་འདོད་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་ བའི་དབྱིངས་ཅན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །བྱས་པ་དང་ནི་མི་རྟག་བཞིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དབྱེ་བ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་སེམས་པ། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ལས་གྲོལ་མ་གྲོལ་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པས་བསྒྲུབ་ཕྱོགས་དང་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཁེགས་པས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡུལ་རྣམས་ནི་
Chinese
一切显现的现象都是世俗谛。即使是证得了果位，只要心和心所没有止息，不清净的对境，如色等六识的显现，都应断除，都应归于世俗谛，并被视为错觉。胜义谛的特征是远离能取所取戏论的自性。也就是说，从声音和词语等无法直接理解的角度来看，它不是从其他地方获得的知识，心和心所的混乱在法界中寂静，超越了分别念，远离了一切戏论，没有被任何宗派所触及。如《根本慧论》所说：“非从他知寂静，不为戏论所戏论，无分别念义各异，是则彼之自性。” 也就是说，相同和不同等概念是实体论者的观点，不仅是无明，而且“远离戏论是中观派”的说法也不成立。总之，涅槃的甚深寂静之法，自性清净的法界，以及证悟它的智慧，远离一切障碍的佛陀的智慧，显现为清净无变的对境，以及证得果位的等持智慧，等持及其自性安住于一体的后得，显现为胜观的形态，都是胜义谛。如果进行区分，则有两种。如《根本慧论》所说：“诸佛说法，皆依二谛，世间世俗谛，及胜义谛。” 也就是说，在迷惑的心识面前，显现为各种各样的所知是世俗谛，而在不迷惑的自性中，安住于任何言思都无法触及的状态则是胜义谛。如《入中论》所说：“由见实物及颠倒，执实物自性而成，何为真实见境，即是彼，虚妄见即是世俗谛。” 也就是说，世俗谛也可以分为两种：显现为根识有缺陷之对境的虚妄世俗谛，以及显现为无缺陷之对境的真实世俗谛。第一种是指二月和梦境等，这些在世间人的心识中显现，但被认为是虚假的现象，即使是中观派也不会否认，只是作为一种表达认知的名称而存在。
English
All phenomena that appear are relative truths. Even if one has attained a ground, as long as the mind and mental factors have not ceased, the impure objects, such as forms and the appearances of the six consciousnesses, should be abandoned and relegated to the side of relative truth, and regarded as illusion. The characteristic of the ultimate truth is the nature that is free from the elaboration of grasping and being grasped. That is, from the point of view that it cannot be directly understood by sounds and words, it is not knowledge obtained from others, the confusion of mind and mental factors is pacified in the realm of phenomena, it transcends conceptual thought, is free from all elaborations, and is not touched by any philosophical system. As it says in the Root Wisdom: "Not known from others, peaceful, not elaborated by elaborations, without conceptual thought, meaning not different, that is its characteristic." That is, concepts such as same and different are the tenets of substantialists, and are not only ignorance, but also the statement that "being free from elaboration is Madhyamika" is not established. In short, the profound and peaceful Dharma of Nirvana, the realm of phenomena that is naturally pure, and the wisdom that realizes it, the wisdom of the Buddha that is free from all obscurations, appearing as a pure and unchanging object, and the wisdom of meditative equipoise of those who have attained a ground, the subsequent attainment in which meditative equipoise and its nature abide as one, appearing as the aspect of superior seeing, are all ultimate truth. If divided, there are two. As it says in the Root Wisdom: "The Buddhas teach the Dharma, relying on two truths, the worldly relative truth, and the truth of ultimate meaning." That is, in the face of a deluded mind, the appearance of various objects of knowledge is relative truth, while in the nature of non-delusion, abiding in a state beyond all thought and expression is divided as ultimate truth. As it says in the Entering the Middle Way: "By seeing real objects and inversion, one grasps the nature of real objects, whatever is the object of true seeing, that is it, false seeing is considered relative truth." That is, relative truth can also be divided into two: false relative truth that appears as the object of defective sense consciousnesses, and true relative truth that appears as the object of non-defective sense consciousnesses. The first refers to phenomena such as double moons and dreams, which appear in the minds of worldly people but are considered false, which even Madhyamikas do not deny, but exist merely as a name for expressing cognition.
Chinese
被安立为世俗谛，如同一个月亮显现等，在世间人的心识中也显现且被认为是真实的，在这里也被安立为真实世俗谛，出自于此：无害六根之对境，观待于世间，于世间亦为真，其余则因于世间颠倒而安立。如是。因此，如同迷乱的心识中显现发丝，清净的眼睛中什么也看不到一样，迷乱的心识中显现种种。对于圣者的等持和迷乱止息的佛陀来说，没有什么可以作为所缘的，因此认为现在的迷乱显现自性具有部分且不显现。出自于此：如因眼翳之威力，于发丝等，任何颠倒之事物所分别，彼以何者自性眼清净，所见为何，如是于此应知。如是。又，由所化众生的福德和佛陀的加持，显现的化身成办事业，也如在梦中，未入睡而化现，讲经说法等，与自显现相符而行事时，所化众生显现中的梦境也未停止而显现，实际上在彼显现时知晓，自己没有梦境，因为没有入睡的缘故。如是，知晓众生显现迷乱而行事，但佛陀自身没有丝毫迷乱显现。此处的区分是观待于相状而区分，认为自性上已超越区分，因为是空性的缘故。彼空性具有显现之界，在《菩提心释》中说：世俗于空性中说，空性唯世俗，如造作与无常，无则不生故。如是。如果区分成立为他体，则成颠倒，出自于《解深密经》：行相界与胜义相，一与异性离之相，谁于一与异性想，彼等入于非理观。如是。第四，数量决定，因为从戏论中解脱与未解脱决定为相违，所以能立和能破的三蕴被排除，因此数量决定为二。另一种情况是，诸境
English
It is established as conventional truth, like the appearance of a single moon, which also appears in the minds of worldly people and is considered true. Here, it is also established as the pure conventional truth. From this very source: Whatever becomes the object of the six unimpaired senses, in relation to the world, is also true in the world, and the rest is established as reversed in the world. Thus, just as hair appears in a confused mind, but nothing is seen in a clear eye, so too, various things appear in a confused mind. For the samadhi of the noble ones and the Buddha who has exhausted confusion, there is nothing to be taken as an object of focus. Therefore, it is believed that the current confused appearances, which are self-contained and have parts, do not appear. From the same source: Just as, by the power of cataracts, one imagines hairs and other distorted objects, one should understand here that whatever is seen by the self-nature of a clear eye is the same. Thus, the emanations that appear from the merit of those to be tamed and the blessings of the Buddha accomplish the purpose, just as in a dream, without falling asleep, emanations are sent forth, and when teaching the Dharma and other things are done in accordance with one's own appearances, the dreams in the appearances of those to be tamed also appear without ceasing. When one knows that they actually appear to them, one does not have dreams oneself, because one has not fallen asleep. In the same way, although one knows that confused appearances arise in sentient beings and acts accordingly, the Buddha himself does not have the slightest confused appearance. The distinction here is made in relation to characteristics, and it is believed that it transcends distinction in its own nature, because it is emptiness. That emptiness, which is the realm of appearances, is explained in the Commentary on the Awakening Mind: Conventional truth is explained as emptiness, emptiness alone is conventional truth, like actions and impermanence, because without it, it cannot arise. Thus, if the distinction is established as other, it becomes inverted, as stated in the Sutra Unraveling the Intent: The realm of formations and the characteristics of ultimate meaning are the characteristics of being apart from one and other. Whoever thinks of them as one and other has entered into a non-reasoned view. Thus, the fourth, the determination of number, is determined as contradictory to being liberated or not liberated from elaboration, so the three aggregates of the affirming and negating sides are excluded, and therefore the number is determined as two. In another way, the objects