Tibetan
ར་རིགས་ཤིང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ནའང་། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་ནའང་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་ཆོས་ ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བདེན་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ནའང་། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་དམིགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་འགྱུར་བས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དུས་གཅིག་འཇུག་པ་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ལྔས་གནོད་བྱེད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དང་དེ་ཉིད་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པ། གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་ཡིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་གམ་མིང་གི་དོན་ནི་སཾ་པྲ྇་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དུ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་སྣང་ཚོད་པའི་ངོ་བོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་དོ། །པ་ར་མ་ཨརྠ་ཞེས་པས། ངེས་པར་ལེགས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉེར་བྱའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ། དེ་ཉིད་བློ་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་དམ་པ་སྟེ། བློ་མ་འཁྲུལ་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གྲངས་ ངེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་གཉིས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་གཉིས་དང་བཅས་པར་ངེས་ཏེ། བར་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་བསལ་བས་གཉིས་དང་བཅས་པ་དང་། གཉིས་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་གཉིས་དང་བཅས་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མས་ངེས་ལ། དེ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བཞག་པས་གྲངས་ངེས་པར་གྲུབ་བོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁས་པའི་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལས་མ་གསན་རང་གིས་གཟིགས། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་དང་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བའང་བྱས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ། བརྟགས་པས་དབེན་པ། རང་རང་གི་རིགས་ལ་མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་ཡོད་ལ། སྣང་ ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་སྐྲ་ཤད་འབབ་པ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་མེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ལའང་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཀག་ཙམ་ལས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཉིད་བཞེད། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་ལ། །དོན་དམ་ཞེས་པའི་བརྡ་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དངོས་དང་། ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའོ། །དང་པོ་ནི་བདེན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་རིག་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞིག་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་པའོ། །དེའང་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིག་པས་དགག་པར་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཟེར་ཞིང་། རིག་པ་གང་གིས་ཀྱང་དགག་པ་མི་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁས་མི་ལེན་ཡང་། དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ གཉིས་སུ་སྨྲ་སྟེ་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཤེས་བྱ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཤེས་བྱ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚ
Chinese
此理不应道理。如果按照认为诸法是各异的观点，那么《解深密经》中说：即使现证了胜义谛，因为是从世俗谛中分离出来而观察的缘故，也不能获得涅槃。世俗和实物各异的胜义谛，就不是世俗谛的法性，就像瓶子不是布的法性一样。因为二谛是实物各异的缘故，仅仅是世俗没有成立，也不会成为胜义谛，就像仅仅瓶子没有成立，也不会成为布一样。在以现量证悟胜义谛而获得涅槃的时候，因为是从世俗中分离出来而观察的缘故，也会成为一切烦恼，因此，在一个人的相续中，一切烦恼和清净同时存在，不会有相违。这是以五种理来破斥的说法。因此，远离一切戏论的胜义谛，对于世俗谛来说，既不能说是异体，也不能说是同体，只是遮止了一体性而已。词义或名称的含义是，“སཾ་པྲ྇་ཏི་(sam+pra+ti)”（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语：世俗）的意思是遮蔽，因此是世俗，是对真实义进行遮蔽的错乱之识。它是境上的真实，因此是谛，即显现色等各种法的显现之相，如同梦境一般。པ་ར་མ་ཨརྠ་(para+ma+artha)（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语：胜义）的意思是，对于那些寻求最殊胜意义的人来说，是他们所寻求的果实，因此是胜义。它是不错乱的智慧之体性。它之所以也是殊胜的，是因为它是不错乱的智慧之境上的真实，因此是谛，即如是性。数量决定是，所知之法，色等这些，对于有无等一切二者都是超越的，仅仅是遮止了，就决定了是与二者相关的。因为排除了中间的第三蕴，所以是与二者相关的。并且，超越二者，在数量上决定为二，是被执持与二者相关的量所决定的。这二者被安立为二谛，因此数量决定就成立了。详细分类有两种，即胜义谛和世俗谛。如《父子相见经》中所说：世间
English
This reasoning is not reasonable. If, according to the view that things are different, then, in the Sutra Unraveling the Thought, it says: Even if one directly realizes the ultimate truth, because one observes it separately from the conventional, one will not attain nirvana. The ultimate truth, which is different in substance from the conventional, will not be the nature of the conventional truth, just as a pot is not the nature of cloth. Because the two truths are different in substance, the mere fact that the conventional is not established will not become the ultimate truth, just as the mere fact that a pot is not established will not become cloth. Even at the time of attaining nirvana by directly realizing the ultimate truth, because one observes it separately from the conventional, it will also become all afflictions. Therefore, in the continuum of one person, all afflictions and purification occur simultaneously without contradiction. This is said to be refuted by five reasons. Therefore, the ultimate truth, which is free from all elaborations, cannot be said to be either different or the same entity from the conventional truth, but is merely a difference that negates oneness. The etymology or meaning of the name is that "sam+pra+ti" (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语：conventional) means to obscure, therefore it is conventional, which is the deluded consciousness that obscures the true meaning. It is true in its object, therefore it is truth, which is the nature of the appearance of various phenomena such as form, like a dream. para+ma+artha (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语：ultimate) means that for those who seek the most excellent meaning, it is the fruit of their seeking, therefore it is ultimate. It is the nature of unerring wisdom. It is also excellent because it is true in the object of unerring wisdom, therefore it is truth, which is suchness. The determination of number is that the knowable phenomena, such as form, are beyond all duality such as existence and non-existence. Merely by negating it, it is determined to be related to duality. Because the intermediate third aggregate is eliminated, it is related to duality. Moreover, transcending duality, the number is determined to be two, which is determined by the valid cognition that holds it to be related to duality. These two are established as the two truths, therefore the determination of number is established. The detailed division is twofold: the ultimate truth and the conventional truth. As it is said in the Sutra of the Meeting of Father and Son: The world
Chinese
智者之谛实此二者，汝未闻于他然自见。彼乃世俗谛与胜义谛，无有第三谛。如是说。世俗谛亦分二者，显现而无作用者虚妄世俗，显现而有作用者真实世俗，于二谛中，虽于显现似，然作用，以能故与不能故，是为真实非真实，世俗之差别亦已说。如是，与显现相符而能起作用，从因而生，离于分别，于各自之种类中相似显现，即具足四种特征之色等法，乃真实世俗，以能作各自之作用故。显现 然无作用，如毛发幻象及显现二月等之虚妄世俗，以无作用故，是为极细之差别，如是认为。胜义谛中，于真实生等，仅是遮止，未脱离生灭之戏论者，乃有相之胜义谛；脱离生灭等一切戏论者，乃无相之胜义谛，如是分为二者，如彼论云：生等之遮止，亦许为与真实相符。于寂灭一切生灭戏论者，立名为胜义谛。如是说。二者、体相有二，体相真实与，决定之量。初者，仅谛实之体相乃，任何法无自性。世俗谛之体相乃，任何有法为识所不能堪忍观察。胜义谛之体相乃，任何为识所能堪忍观察。如是，自之体性空无真实者，乃无自性。以至极之理性能够破斥者，称为不能堪忍观察，任何理性能够破斥者，称为堪忍观察。如是，实事师认为，能起作用者为胜义谛，故不承认真实世俗。然中观师则说世俗 为二者，不能堪忍观察之所知能起作用者，乃真实世俗之体相。不能堪忍观察之所知不能起作用者，乃虚妄世俗之体
English
These two truths of the wise, you have seen for yourself without hearing from others. They are the conventional truth and the ultimate truth; there is no third truth. Thus it is said. The conventional truth is also divided into two: the false conventional, which appears but cannot perform a function, and the true conventional, which appears and can perform a function. In the two truths, although similar in appearance, they function. Because of the ability and inability, they are true and not true. The distinctions of the conventional have also been explained. Thus, being able to function in accordance with appearance, arising from causes, being free from imputation, and appearing similar in their respective categories, the phenomena such as form that possess these four characteristics are the true conventional, because they are able to perform their respective functions. Appearance However, the false conventional, which cannot function, such as the illusion of falling hair and the appearance of two moons, is a very subtle distinction because it cannot function. Thus it is believed. In the ultimate truth, those who have only negated the true arising and so on, and have not been liberated from the elaboration of non-arising, are the ultimate truth with characteristics; those who have been liberated from all elaborations of arising and non-arising are the ultimate truth without characteristics. Thus it is divided into two, as it is said in that text: The negation of arising and so on is also accepted as being in accordance with the truth. The term "ultimate truth" is used for that which pacifies all elaborations of arising and non-arising. Thus it is said. Secondly, the characteristics are twofold: the actual characteristics and the valid cognition that ascertains them. The first, the characteristic of mere truth, is that any phenomenon is without inherent existence. The characteristic of the conventional truth is that any subject of dharma cannot withstand examination by reasoning. The characteristic of the ultimate truth is that anything can withstand examination by reasoning. Thus, that which is empty of its own essence is without inherent existence. That which can be refuted by ultimate reasoning is called unable to withstand examination, and that which cannot be refuted by any reasoning is called able to withstand examination. Thus, the substantialists believe that that which can function is the ultimate truth, and therefore do not accept the true conventional. However, the Madhyamikas say that the conventional is twofold: the knowable that cannot withstand examination and can function is the characteristic of the true conventional. The knowable that cannot withstand examination and cannot function is the characteristic of the false conventional.