Tibetan
་འབར་བར། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞོན་ནུ་དཔའ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ཆེན་པོས། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་རྐྱེན་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་སུ་གསུངས་པའོ། །དེས་མཚོན་ནས་སྟོན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྟོག་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ལས། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ཀྱང་དེ་ལས། ཡེ་ཞེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། ། ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ལོངས་སྐུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་སྟོང་གསལ་དྲི་མ་མེད་པ་མཐར་ཐུག་པས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་དབྱིངས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན། སྐུ་གསུམ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འཆར་གཞིར་གནས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཏིང་གསལ་འོད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གནས་པས་ཞིང་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འོད་ཟེར་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་སྐོང་། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་དུས་ན་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང་མཁྱེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞིར་གནས་པས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་གཡོ་བ་དང་འབད་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བྱེད་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མ་རིག་པ་ཡི་དྲི་མ་བྲལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གི་གནོད་པ་བྲལ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་འབྲེལ་བར་སྣང་། ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཆ་ལ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའམ་ས་བོན་ལྟ་བུའི་ཆར་མེད་ན་སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པ་སངས་པས་ཡར་ཆད། སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པར་འཁོར་བས་མར་སྡེ་ཆད་ནས། གདུལ་བྱ་དང་འདུལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པ་ལས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་སྣང་དུ་ཤར་ ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་ནི་རང་བ
Chinese
于炽燃中，导师圆满具足的年轻勇士大力者，对眷属圆满具足的空行母等众，宣说了法圆满具足的，自性大圆满，无上秘密的十七部续，于时圆满具足的自因清净之时。以此为例，所有导师化身要知道外内密的五种圆满具足。第二，智慧之处分别解说，有三。本体是：自证的自性离戏论。如《超越思维》中所说：离分别法性自光中，无缘智慧显现生。如是说。定义也如彼中所说：耶（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，ye，是）最初生起，谢（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，shes，知）故烦恼过失净。如是说。分有三种：法身基位智慧，报身自之体性执持的智慧，化身普皆遍布的智慧。第一种有本体、自性、大悲三种。本体是：本来清净的智慧，觉性空明显无垢，究竟法身离戏论之边，法界清净二者具足的自性。三身无二的显现之基而住。自性任运成就的智慧，明澈之光显现之基而住，故显现刹土和宫殿及光芒等，满足所化众生的希望。大悲普皆遍布的智慧，于自之时戏论寂灭，故无有入于对境之名言，然知晓一切智慧的显现之基而住，故于法界和智慧任运成就大之中，未曾动摇而利益有情二者，无有动摇和勤奋之功用而生之种子。如《虚空藏六法》中所说：本体本来清净智慧，离无明之垢染。自性任运成就智慧，离错乱语之损害。大悲普皆遍布智慧，一切法界一系而显现。如是说。法身空性之分上，若无基位智慧显现之基或如种子般的成分，则佛陀错乱而醒觉则向上断绝，众生错乱而轮回则向下断绝。则不应成为所化和能调伏者。从基位智慧中向外显现，乃至轮回存在之间，利益有情乃是自
English
In the midst of blazing, the perfectly endowed teacher, the young hero, the great powerful one, spoke to the perfectly endowed assembly of dakinis and others, the perfectly endowed Dharma, the Great Perfection of Naturalness, the Seventeen Tantras of Utmost Secret, at the time of the perfectly endowed time of self-caused purity. By this example, all teachers and incarnations should know the fivefold perfections of outer, inner, and secret. Secondly, the specific explanation of the place of wisdom has three aspects. The essence is: the self-nature of self-awareness is free from elaboration. As it says in the *Thal 'Gyur*: "From the self-radiance of the non-conceptual Dharma, the appearance of objectless wisdom arises." So it is said. The definition is also from that: "Ye (seed syllable, Devanagari: ये, IAST: ye, meaning "is") first arose, Shes (seed syllable, Devanagari: शेस्, IAST: śes, meaning "know") therefore the faults of affliction are purified." So it is said. There are three divisions: the wisdom of the Dharmakaya's ground, the wisdom of the Sambhogakaya's self-characteristic holding, and the wisdom of the Nirmanakaya's all-pervading. The first has three aspects: essence, nature, and compassion. The essence is: the wisdom of original purity, the ultimate nature of awareness, empty and clear, without impurity, the Dharmakaya is free from the extremes of elaboration, the nature of the two perfections of pure space. It abides as the basis for the manifestation of the three kayas, which are non-dual. The self-nature of spontaneously accomplished wisdom abides as the basis for the manifestation of clear light, so it appears as fields, palaces, and rays of light, fulfilling the hopes of those to be tamed. The wisdom of all-pervading compassion, at its own time, pacifies elaboration, so there is no term for entering into an object, but it abides as the basis for the manifestation of all knowing wisdom, so within the state of the spontaneously accomplished great space and wisdom, without moving, the two benefits of beings arise without moving or exerting effort, acting as a seed. As it says in the Sixth *Klong*: "The essence of originally pure wisdom is free from the impurity of ignorance. The self-nature of spontaneously accomplished wisdom is free from the harm of deluded words. The compassion of all-pervading wisdom appears as all dharmadhatu connected as one." So it is said. On the part of the emptiness of the Dharmakaya, if there is no basis for the manifestation of the wisdom of the ground, or a seed-like component, then the Buddha's delusion would be awakened, and there would be an upward break. Sentient beings would be deluded and cycle in samsara, and there would be a downward break. Then it would not be appropriate to be the one to be tamed and the one who tames. From the wisdom of the ground, it appears outwardly, and as long as samsara exists, benefiting sentient beings is self-
Tibetan
ཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་གཏིང་གསལ་མཁྱེན་རིག་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་སྣང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ལ། གཞན་བཞི་འཁོར་དུ་ཡོད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ། རིན་འབྱུང་ལ་མཉམ་པ་ཉིད། འོད་དཔག་མེད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ། དོན་གྲུབ་ལ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོ་ལ། ལྷག་མ་བཞི་བཞི་འཁོར་དུ་ཡོད་པས་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཕྱེ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་ལ། བསྡུ་ན་ལྔར་འདུས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ངོ་བོ་ལས། །བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་འདུས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདུས་ཤེ་ན། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཡུལ་དངོས་དག་པས་མེ་ལོང་སྟེ། །འཁོར་འདས་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བའོ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད། །དབང་པོའི་ཡུལ་བསྟན་སོ་སོར་རྟོག །འབད་པས་མ་ཡིན་བྱ་བ་གྲུབ། །ཐ་དད་མེད་པས་ཆོས་དབྱིངས་སོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་མི་སྤྲོའོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ འཇུག་པ་སྟེ། སྣང་བས་བསྡུས་སོ་ཅོག་ཇི་སྙེད་པས་མཁྱེན་ལ། སྟོང་པས་བསྡུས་སོ་ཅོག་ཇི་ལྟ་བས་མཁྱེན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པའི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་དང་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ལ་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མཁྱེན་ནས་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། འོད་གསལ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པས་དངོས་པོ་ཡི། །གནས་ལུགས་རང་གི་དོན་དུ་ཤེས། །ཇི་སྙེད་པས་ནི་གདུལ་བྱ་ཡི། །བསམ་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །གདུལ་བྱའི་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལ། །འདུལ་བྱེད་སྐུ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་དོན་སྐུ་གསུམ་ལ་འདུ་བས་གསལ་བར་བསྡུ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། ཡེ་ཤེས་གསུམ་གཞི་ལ་ཚང
Chinese
由迅猛的、慈悲深邃、智慧圆满所生。超越论中说：法身空性的自性中，智慧圆满的部分，迅猛地显现于众生。若无此，轮回涅槃的派别就会断绝。以智慧来觉知和明了。从自明光明的体性中，自性迅猛的慈悲，无有阻碍，没有止息。如是说。第二，报身的五种智慧是，各自执持自己的特征，即毗卢遮那佛以法界体性智为主，其他四种作为眷属；不动佛以大圆镜智为主；宝生佛以平等性智为主；无量光佛以妙观察智为主；不空成就佛以成所作智为主，剩余四种各自作为眷属，因此有二十五种智慧，由此展开则不可估量，如果归纳则包含于五种之中。自显中说：智慧的分类是这样的，从二十五种自性中，归纳起来包含于五种形态中。如是说。如何归纳呢？超越论中说：报身的智慧执持特征，以境真实清净故为大圆镜智，轮回涅槃的影像显现。无有偏颇故为平等性智，显示根境故为妙观察智，不需勤作故为成所作智，无有差别故为法界体性智。如是说。这些已经详细阐述过了，所以不再赘述。第三，化身的两种智慧是，周遍进入一切所知，以显现所摄的一切有多少而知，以空性所摄的一切如何而知。因此，对于世俗谛的一切法，不混杂地知晓，从而对所化众生的根器、意乐和习气无边际的群体进行调伏，并且了知胜义谛的法性，从而证得空性、无相和光明之法。又是，超越论中说：化身具有所知，以如是知晓事物的方式，了解事物自身的实相，以有多少而知晓所化众生的想法如何存在。如是，从慈悲的显现方式中，对于所化众生的不同，调伏之身也同样众多。如是说。将这些智慧的意义归纳于三身而清晰地总结时，对于如是的佛陀，在法身的阶段，三种智慧在基础上完备。
English
Arising from the swift and profound compassion, and the perfection of wisdom. In the Transcendent Treatise, it says: From the nature of emptiness of the Dharmakaya, the part of perfect wisdom, swiftly appears to sentient beings. Without it, the divisions of samsara and nirvana would be severed. It is knowing and clarifying through wisdom. From the essence of self-aware clarity, the very nature of swift compassion, is unceasing and without cessation. Thus it is said. Secondly, the five wisdoms of the Sambhogakaya are: each holding its own characteristic, namely, Vairochana is primarily the Dharmadhatu wisdom, with the other four as retinue; Akshobhya is primarily the Mirror-like wisdom; Ratnasambhava is primarily the Equality wisdom; Amitabha is primarily the Discriminating wisdom; Amoghasiddhi is primarily the All-Accomplishing wisdom, with the remaining four each as retinue, thus there are twenty-five wisdoms, and from these, immeasurable divisions arise, but when condensed, they are contained within five. In the Self-Arisen, it says: The divisions of wisdom are thus: from the essence of twenty-five, when condensed, they are contained within five forms. Thus it is said. How are they condensed? In the Transcendent Treatise, it says: The wisdom of the Sambhogakaya holds characteristics, being pure in reality, it is the Mirror-like wisdom, the reflections of samsara and nirvana are clear. Being without partiality, it is the Equality wisdom, showing the sense objects, it is the Discriminating wisdom, being effortless, it is the All-Accomplishing wisdom, being without difference, it is the Dharmadhatu wisdom. Thus it is said. These have already been explained in detail, so I will not elaborate further. Thirdly, the two wisdoms of the Nirmanakaya are: pervading all knowable objects, knowing all that is encompassed by appearance, and knowing how all that is encompassed by emptiness is. Therefore, knowing all the phenomena of relative truth without confusion, thus taming the boundless assembly of disciples' faculties, inclinations, and latent tendencies, and knowing the nature of ultimate truth, thus manifesting the Dharma of emptiness, signlessness, and luminosity. Furthermore, in the Transcendent Treatise, it says: The Nirmanakaya possesses knowable objects, knowing the reality of things in their own right through 'how it is,' and knowing how the thoughts of disciples exist through 'how many.' Thus, from the manner of the arising of compassion, for the different beings to be tamed, the bodies that tame are also just as many. Thus it is said. When the meaning of these wisdoms is condensed into the three kayas, and clearly summarized, for such a Buddha, in the state of the Dharmakaya, the three wisdoms are complete at the base.