Tibetan
་དག་པས་དྲོད། རླུང་དག་པས་དབུགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ། རྣམ་རྟོག་གི་རྟ་མེད། ཤ་ཁྲག་རང་རྒྱུད་དུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བས། ནང་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔར་རང་སྣང་། ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་མེད་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་དེ། རང་ངོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་རྟོགས་པས། ད་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད། འཁོར་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་གྲོལ་ཏེ། རིག་པ་རང་ངོ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གནས་མི་སྲིད་པས། གསང་བ་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དངོས་པོ་དང་སྟོང་པའི་ཆ་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བས། ཕྱིའི་ཆོས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་། ནང་གི་ཆོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་དང་། གསང་བའི་ཆོས་རིག་པ་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་རང་ངོ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ངོ་ཤེས་པའི་གནད་ནི། རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་དབྱེར་མེད་ལ་གནས་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་དེར་དག་པས་སྔ་མ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྩད་ཆོད། ད་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་རིག་པ་ཉིད་ལྡོག་ས་མེད་དེ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་། མྱང་འདས་ཀྱི་དག་སྣང་དབྱིངས་དེར་ནུབ་དུས་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གང་དུ་འང་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་འདས་ལ་ཟློས་ ཏེ་གཞི་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་དུས་དེར་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རིག་པ་རང་ངོའི་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་གཉིས་ལས། སྔོན་རོལ་གྱི་མན་ངག་ཚེ་འདིར་གནད་གསུམ་ལ་གོམས་ཤིང་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་སྔར་འདྲིས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་དུས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར་དེ་དུས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྲོལ་བ་དང་། འདིའི་དུས་ཀྱི་མན་ངག་ནི་རིག་པ་རྣོན་པོ་གཞི་ནས་འཕགས་པ་སྐར་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་རང་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་དང་། རིག་པ་རྟུལ་པོ་ཅིར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་རྟོགས་པས་སྔར་གྱི་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས། སེང་ཕྲུག་མངལ་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་དུ་རྡོས་པ་དག་པས་སྐད་ཅིག་མ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཚུལ་གང་རུང་དུ་གྲོལ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འདིའི་དུས་ནི་གསུམ་སྟེ། འཇུག་པའི་དུས་དང་། གྲོལ་བའི་དུས་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སོ། །འཇུག་པའི་དུས་ནི་གཉིས་ཏེ། རིག་པ་འོད་ལ་ཕར་འཇུག་པ་དང་། འོད་རིག་པ་ལ་ཚུར་འཇུག་པའོ། །གྲོལ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། རིག་པ་ཉིད་རྐྱེན་རྣམས་དང་བྲལ་བས་འབྱུང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། རིག་པ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། རིག་པ་ཉིད་མཐའ་གང་དུ་ཡང་མ་ལྷུང་བས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རིག་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་ལ་གྲོལ་བར་བསྟན་པའོ། །ཐབས་ནི་གཉིས་ཏེ། སྔོན་རོལ་གྱི་གདམས་པའི་གནད་དང་། འདི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་དོ་ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་རང་སྣང་དབང་པོའི་གྲོལ་ཚུལ་གྱིས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོའི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་རིམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དབང་པོ་སོ་སོའི་གྲོལ་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་འབྲིང་གསུམ་ལ་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་། རབ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། ཕུལ་དང་། མཆོག་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་དང་བདུན་བདུན་སྦྱར་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་རེ། རྣམ་པའི་འཁྲུལ་གཞི་རེ། རྟོགས་པའི་ཚད་རེ། ཤེས་པའི་བརྟས་ལུགས་རེ། རང་སྣང་ལ་གྲོལ་ལུགས་རེ་རྣམས་སོ་སོར་འབྱུང་བས། དབང་པོ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཤད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་མོས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན་ཅིག །ངས་སེམས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྣང་བའི་འཆར་ལུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་རྣམས་བསྟན་གྱིས་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །དབང་པོ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མའོ། །རབ་ལ་བདུན་ཏེ། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་དང་། རབ་ཀྱི་འབྲིང་དང་། རབ་ཀྱི་རབ་དང་། རབ་ཀྱི་ཕུལ་དང་། རབ་ཀྱི་མཆོག་དང་། རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ནི་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ཚུལ་རེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་རེ། རྟོགས་པའི་ཚད་རེ། གོ་བའི་དུས་རེ། ཤེས་པའི་བརྟས་ལུགས་རེ་ཤར་ནས་རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །འབྲིང་ལ་ཡང་བདུན་ཏེ། འབྲིང་གི་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་རབ་དང་། འབྲིང་གི་ཕུལ་དང་། འབྲིང་གི་མཆོག་དང་། འབྲིང་གི་རྩེ་མོ་དང་། འབྲིང་གི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚད་རེ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནི་འབྲིང་གི་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ལའང་བདུན་ཏེ། ཐ་མའི་ཐ་མ་དང་། ཐ་མའི་འབྲིང་དང་། ཐ་མའི་རབ་དང་། ཐ་མའི་ཕུལ་དང་། ཐ་མའི་མཆོག་དང་། ཐ་མའི་རྩེ་མོ་དང་། ཐ་མའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་རིམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་
Chinese
以清净而温暖。以清净之风解脱了气息的束缚，没有分别念之马。从执着血肉为自体中解脱，因为内在觉性没有烦恼的垢染，所以五种智慧自然显现。因为没有所知障的垢染，所以法与法性二者无别，证悟了自性如是安住之状态。现在觉性不可能产生烦恼。从轮回业的异熟中解脱，因为觉性自性不可能安住烦恼，所以，秘密觉性的法性，不落于有和无，常和断，实有和空性的任何一边。对外境和有境，对内法分别执着念头，甚至连对秘密法觉性本身的执着也没有，从而认识自性。第三，认识究竟之要点是：觉性到达自然成就之珍宝的自性之地后，认识到本来清净和自然成就无别而安住的状态。因为那时轮回的一切法都清净，所以彻底根除了先前未曾迷惑的根源。现在获得不可能迷惑之身，觉性本身没有退转之处，轮回的错觉，涅槃的清净显现，在那虚空中消失时，无论是有无、常断都不成立，所以在轮回和涅槃中轮转。
English
Warmth through purity. Freed from the bonds of breath by pure wind, there is no horse of discursive thought. Freed from clinging to flesh and blood as self, because inner awareness is without the stain of afflictions, the five wisdoms naturally appear. Because there is no stain of knowable objects, dharma and dharmata are non-dual. Realizing that one's own nature abides in such a way, now awareness cannot give rise to afflictions. Freed from the maturation of karmic actions of samsara, because afflictions cannot abide in the nature of awareness, the secret nature of awareness does not fall into any aspect of existence and non-existence, permanence and annihilation, entity and emptiness. There is no grasping at external objects and subjects, internal dharmas as distinct thoughts, or even grasping at secret dharmas as awareness itself, thereby recognizing one's own nature. Third, the key to recognizing the ultimate is to recognize that awareness, having gone to the natural abode of the spontaneously accomplished jewel, abides in the inseparability of primordial purity and spontaneous accomplishment. Because all samsaric dharmas are pure at that time, the root of never having been deluded before is completely cut off. Now that the body that cannot be deluded is attained, awareness itself has no place to turn back. Samsaric delusion, the pure appearance of nirvana, when disappearing in that space, neither existence nor non-existence, permanence nor annihilation are established, so it revolves in samsara and nirvana.
Chinese
嗡。觉性本身远离诸缘故从生灭中解脱，觉性没有垢染故从烦恼中解脱，觉性本身不落于任何边故从内外之法中解脱。究竟是指觉性本身，一切法的显现同时解脱。方法有两种：先前口诀的要点，以及此时觉性的锐利和迟钝的差别。第三个意义，以自显根器的解脱方式来总结意义，有三点：总的显示根器的分类，分别解说解脱和错乱的次第，广说各个根器的解脱方式。第一点是：根器有锐利、中等、迟钝三种，每种又分下、中、上、顶、优、胜、究竟七种，七七相加共二十一种。每种根器都有智慧的显现方式，有错乱的根本，有证悟的程度，有认识的稳固方式，以及自显的解脱方式等各自不同。因此，根器也分为二十一种。自显中说： 诸位具信的眷属请听，为了消除众生的无明，有二十一种显现的生起方式，请将这些铭记于心。根器分为三种来显示：上等、中等、下等。上等有七种：上等的下等、上等的中等、上等的上等、上等的优等、上等的胜等、上等的顶等、上等的究竟等。这是上等的分类。也就是有不同的见解方式，有智慧显现的生起方式，有证悟的程度，有理解的时间，有认识的稳固方式生起，从而在各自的显现上获得稳固。中等也有七种：中等的下等、中等的中等、中等的上等、中等的优等、中等的胜等、中等的顶等、中等的究竟等。对于这些，也有各自智慧生起的程度。这是中等的分类。下等也有七种：下等的下等、下等的中等、下等的上等、下等的优等、下等的胜等、下等的顶等、下等的究竟等。第二，分别解说解脱和错乱的次第。《日月和合经》中说：根器二十一
English
Om. Since awareness itself is free from all conditions, it is liberated from arising and ceasing. Since awareness is without impurity, it is liberated from afflictions. Since awareness itself does not fall into any extreme, it is liberated from outer and inner dharmas. Ultimate completion is when awareness itself, the appearance of all dharmas, is shown to be liberated simultaneously. There are two methods: the key points of the previous instructions, and the difference between the sharpness and dullness of awareness at this time. The third meaning, summarizing the meaning through the way of liberation of self-appearing faculties, has three points: generally showing the divisions of faculties, specifically explaining the order of liberation and confusion, and extensively explaining the way of liberation of each faculty. The first point is: faculties are of three types—sharp, medium, and dull—each of which is further divided into seven: lowest, medium, highest, excellent, superior, supreme, and ultimate. Combining these sevenfold divisions results in twenty-one. Each faculty has its own way of wisdom appearance, its own basis of confusion, its own degree of realization, its own way of stabilizing knowledge, and its own way of liberating self-appearance. Therefore, faculties are also explained as being twenty-one. From Self-Arisen: Listen, all you faithful assembly! For the sake of dispelling the ignorance of sentient beings, there are twenty-one ways in which appearances arise. Hold these in your mind, having been shown them. Faculties are shown in three ways: highest, medium, and lowest. The highest has seven: lowest of the highest, medium of the highest, highest of the highest, excellent of the highest, superior of the highest, supreme of the highest, and ultimate of the highest. This is the division of the highest. That is, there is a way of seeing, a way of wisdom appearance arising, a degree of realization, a time of understanding, and a way of knowledge stabilizing, arising and gaining stability in one's own appearance. The medium also has seven: lowest of the medium, medium of the medium, highest of the medium, excellent of the medium, superior of the medium, supreme of the medium, and ultimate of the medium. For these, there is also a degree of wisdom arising. This is the medium. The lowest also has seven: lowest of the lowest, medium of the lowest, highest of the lowest, excellent of the lowest, superior of the lowest, supreme of the lowest, and ultimate of the lowest. Second, explaining the order of liberation and confusion in detail. From the Union of Sun and Moon: Twenty-one faculties